🌟 ଅଧ୍ୟାୟ ୧: ଆମ ଚାରିପାଖର ଆକୃତି (Shapes Around Us) 🌟

(ପୃଷ୍ଠା ୧୩ ରୁ ୨୪ ର ବିସ୍ତୃତ ଷ୍ଟଡି ନୋଟ୍ସ)

🏰 ୧. ସ୍ମାରକୀ ଏବଂ ମଡେଲ୍ ନିର୍ମାଣ (ପୃଷ୍ଠା ୧୩-୧୪):

• 👧 ସୀମାର ଶିକ୍ଷଣୀୟ ଯାତ୍ରା: ସୀମା ନିଜ ବାପାଙ୍କ ସହ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସ୍ଥାନ (ନନ୍ଦନକାନନ, ଖଣ୍ଡଗିରି, ଧଉଳିଗିରି) ବୁଲିବାକୁ ଯାଇଥିଲା। ଏହି ସ୍ମାରକୀଗୁଡ଼ିକ ତା’ ମନରେ ନୂଆ ଆକୃତିର ଧାରଣା ସୃଷ୍ଟି କଲା।

• 🧱 ପ୍ରକଳ୍ପ (Project Work) - ଆବର୍ଜନାରୁ ସୃଷ୍ଟି: କାଠ ବ୍ଲକ ଏବଂ ଅଦରକାରୀ ଜିନିଷ (ଖାଲି ଛୋଟବାକ୍ସ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବୋତଲ, ନଡ଼ିଆ ସଢ଼େଇ) ବ୍ୟବହାର କରି ପିଲାମାନେ ନିଜ ସାହିର ବିଭିନ୍ନ ଘରର ମଡେଲ୍ (ଛାତ, ସ୍ତମ୍ଭ, ମୂଳଦୁଆ) ତିଆରି କରିବାକୁ ଶିଖିବେ।

• 🏗️ ନିର୍ମାଣ ସାମଗ୍ରୀର ବିବର୍ତ୍ତନ: ପୁରାତନ କାଳରେ ମାଟି ଇଟା ଓ ପଥରର ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲା। ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ କଂକ୍ରିଟ୍ ବ୍ଲକ ଏବଂ ଫମ୍ପା ବ୍ଲକ (Hollow blocks) ର ବ୍ୟବହାର ହେଉଛି।

📦 ୨. ଜାଲକ, ପ୍ରିଜମ୍ ଏବଂ ପିରାମିଡ୍ (ପୃଷ୍ଠା ୧୫-୧୬):

• 🕸️ ଜାଲକ (Net) ର ଯାଦୁ: ଯେକୌଣସି ୩-ଡି (3D) ବାକ୍ସକୁ ଖୋଲି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମତଳ କଲେ ଯେଉଁ ୨-ଡି (2D) ଆକୃତି ମିଳେ, ତାହାକୁ 'ଜାଲକ' କୁହାଯାଏ।

• 📐 ପ୍ରିଜମ୍ ଓ ପିରାମିଡ୍ (Prisms & Pyramids): * ପ୍ରିଜମ୍: ଯାହାର ଉପରିଭାଗ ଏବଂ ନିମ୍ନଭାଗ ସମାନ ଥାଏ (ଯଥା: ବର୍ଗାକୃତି, ତ୍ରିଭୁଜାକୃତି, ଷଡଭୁଜାକୃତି ପ୍ରିଜମ୍)।

  • ପିରାମିଡ୍: ଯାହାର ସମସ୍ତ ତ୍ରିକୋଣୀୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶୀର୍ଷ ବିନ୍ଦୁରେ ମିଳିତ ହୋଇଥାଏ (ଯଥା: ତ୍ରିଭୁଜାକୃତି, ପଞ୍ଚଭୁଜାକୃତି ପିରାମିଡ୍)।

• 🧮 ପୃଷ୍ଠ, ଶୀର୍ଷ ଓ ଧାର ଗଣନା: ବସ୍ତୁର ପୃଷ୍ଠ ସଂଖ୍ୟା (Faces), ଶୀର୍ଷ ସଂଖ୍ୟା (Vertices) ଏବଂ ଧାର ସଂଖ୍ୟା (Edges) କୁ ଗଣିବା।

🎲 ୩. ଲୁଡୁ ଗୋଟି ଓ ଘନବସ୍ତୁର ବର୍ଗୀକରଣ (ପୃଷ୍ଠା ୧୭-୨୦):

• 🔄 ଲୁଡୁ ଗୋଟିର ରହସ୍ୟ: ଲୁଡୁ ଗୋଟିର ବିପରୀତ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକୁ ମିଶାଇଲେ ସବୁବେଳେ ଯୋଗଫଳ '୭' ହୁଏ (ଉଦାହରଣ: ୧ ର ଠିକ୍ ବିପରୀତରେ ୬ ଥାଏ, ୩ ର ବିପରୀତରେ ୪ ଥାଏ)।

• ⭕ ଭେନ୍ ଚିତ୍ର (Venn Diagram): ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିକୁ ବୃତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣ ଅନୁଯାୟୀ ସଜାଇବା (ଯଥା: ବକ୍ର ଧାର ଥିବା ବସ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ପଟେ ଏବଂ ସଳଖ ଧାର ଥିବା ବସ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ପଟେ)।

• 🏙️ ବ୍ଲକ୍ ନିର୍ମାଣ: ଛୋଟ ଛୋଟ ସମଘନ ବ୍ଲକ୍ ଯୋଡ଼ି ବିଭିନ୍ନ ଟାୱାର ନିର୍ମାଣ କରିବା ଏବଂ କେତୋଟି ବ୍ଲକ୍ ଅଛି ଗଣିବା।

🧩 ୪. ଜାଲକ ମେଳକ ଏବଂ କୋଣର ପରିଚୟ (ପୃଷ୍ଠା ୨୧-୨୪):

• 🔗 ଆକୃତି ମେଳକ: ବିଭିନ୍ନ ଜାଲକ (Nets) ଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ଘନବସ୍ତୁ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବାର ମଜାଦାର ଖେଳ।

• 📐 କୋଣ (Angles) ର ଯାଦୁଗରୀ: ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଟି ରେଖା ବା ଧାର ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁରେ ମିଶନ୍ତି, ସେଠାରେ ଏକ 'କୋଣ' ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।

  • 📏 ସମକୋଣ (Right Angle): ଇଂରାଜୀ 'L' ଅକ୍ଷର ପରି ଦିଶୁଥିବା କୋଣ (୯୦ ଡିଗ୍ରୀ)। କାଗଜ ଭାଙ୍ଗି ମଧ୍ୟ ସମକୋଣ ତିଆରି କରାଯାଇପାରେ।

  • ✂️ ସୂକ୍ଷ୍ମକୋଣ (Acute Angle): ଯେଉଁ କୋଣ ସମକୋଣଠାରୁ ସାନ ଥାଏ (ଯେପରି ଇଂରାଜୀ ଅକ୍ଷର 'V', 'A', 'Z' ରେ ଥିବା କୋଣ)।

  • 🛋️ ସ୍ଥୂଳକୋଣ (Obtuse Angle): ଯେଉଁ କୋଣ ସମକୋଣଠାରୁ ବଡ଼ ଏବଂ ମେଲା ହୋଇଥାଏ।

  •