ଏକ ନଦୀର କାହାଣୀ:ଆମ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱର ଜୀବନ – Book Q A Class 5 ଆମ ବିଚିତ୍ର ବିଶ୍ବ
ଆସ, ଚିନ୍ତା କରିବା 🤔✨
Question 1: କେଉଁ କେଉଁ ନଦୀ ଆମ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି ? 🌊
Answer: ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାନଦୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ବୈତରଣୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣରେଖା, ଋଷିକୂଲ୍ୟା ଏବଂ ବଂଶଧାରା ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି।
-
(କ) Question: ସେମାନଙ୍କୁ ଆମେ କେଉଁ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରୁ ?
Answer: ନଦୀ ଜଳକୁ ଆମେ ପିଇବା ପାଇଁ, ଗାଧୋଇବା, ଚାଷ କାର୍ଯ୍ୟରେ (ଜଳସେଚନ), ମାଛ ଧରିବା, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ନୌକା ଚାଳନା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଉ। 🌾🎣
-
(ଖ) Question: ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ବନ୍ଧ ବନ୍ଧାଯାଇଛି କି ?
Answer: ହଁ, ଆମ ରାଜ୍ୟର ଅନେକ ନଦୀ ଉପରେ ବନ୍ଧ ବନ୍ଧାଯାଇଛି। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ- ମହାନଦୀ ଉପରେ 'ହୀରାକୁଦ ବନ୍ଧ' ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ନଦୀ ଉପରେ 'ରେଙ୍ଗାଲି ବନ୍ଧ' ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି। 🏭
Question 2: ପିତାମାତା କିମ୍ବା ଜେଜେମା, ଜେଜେବାପାଙ୍କୁ ତୁମ ଅଞ୍ଚଳର କୌଣସି ନଦୀର କାହାଣୀ କିମ୍ବା ନଦୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ କଥା କହିବାକୁ କୁହ । ସେହି କଥାକୁ ଶ୍ରେଣୀରେ ଉପସ୍ଥାପନ କର । 👴👵🗣️
Answer: (ଏହା ଏକ ନିଜସ୍ୱ ଅନୁଭୂତି ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଶ୍ନ, ତଥାପି ଏକ ଉଦାହରଣ ତଳେ ଦିଆଗଲା)
ଉଦାହରଣ: ମୋ ଜେଜେବାପାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଆମ ଗାଁ ପାଖ ନଦୀରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ 'ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ' ଖୁବ୍ ଧୁମ୍ଧାମ୍ରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଲୋକମାନେ ସକାଳୁ ନଦୀରେ କଦଳୀ ପଟୁଆରେ ତିଆରି ଡଙ୍ଗା ଭସାଇ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରନ୍ତି, ଯାହାକି ଆମ ରାଜ୍ୟର ପ୍ରାଚୀନ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ମନେ ପକାଇଦିଏ। ⛵🌸
Question 3: ପରିବାରର ଜଣେ ବୟସ୍କଙ୍କୁ ପଚାର । 👨🦳
-
(କ) Question: ସେ ଛୋଟ ଥିବାବେଳେ ନଦୀର ଅବସ୍ଥା କ'ଣ ଥିଲା ?
Answer: ପରିବାରର ବୟସ୍କମାନଙ୍କ ମତରେ, ସେମାନେ ଛୋଟ ଥିବାବେଳେ ନଦୀର ଜଳ ବହୁତ ସଫା ଓ ନିର୍ମଳ ଥିଲା। ନଦୀରେ ପ୍ରଚୁର ପାଣି ରହୁଥିଲା ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ମାଛ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା। 🐟💧
-
(ଖ) Question: ସେହି ସମୟରୁ ଆଜିପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ'ଣ ସବୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଛି ?
Answer: ଆଜିକାଲି ନଦୀର ଜଳସ୍ତର ଅନେକ କମିଯାଇଛି। କଳକାରଖାନା ଓ ସହରର ଆବର୍ଜନା ପଡ଼ି ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇଗଲାଣି। ଫଳରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ନଦୀ ଜଳ ଆଉ ପିଇବା କିମ୍ବା ବ୍ୟବହାର ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇ ରହିନାହିଁ। 🗑️⚠️
Question 4: ପୂର୍ବେ ଲୋକମାନେ ନଦୀ କୂଳିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗ୍ରାମ ବା ସହର ସ୍ଥାପନ କରୁଥିଲେ କାହିଁକି ? ଆଜିକାଲି ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ ନଦୀ ଆମ ପାଇଁ ସେହିପରି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ କି ? 🏘️🌍
Answer: ପୂର୍ବେ ଲୋକମାନେ ନଦୀ କୂଳରେ ଗ୍ରାମ ଓ ସହର ସ୍ଥାପନ କରୁଥିଲେ କାରଣ ସେଠାରେ ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ଚାଷ ପାଇଁ ସହଜରେ ଜଳ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉଥିଲା। ନଦୀ କୂଳର ମାଟି ଖୁବ୍ ଉର୍ବର ଥିଲା ଏବଂ ଯାତାୟାତ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ନୌକାର ସୁବିଧା ଥିଲା।
ହଁ, ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ ନଦୀ ଆମ ପାଇଁ ସମାନ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆମର ପିଇବା ପାଣି, ଚାଷ ପାଇଁ ଜଳସେଚନ ଏବଂ କଳକାରଖାନା ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନର ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ ହେଉଛି ନଦୀ। ⚡🌱
Question 5: ଯଦି ତୁମ ଗ୍ରାମ କିମ୍ବା ସହର ପାଖରେ ଥିବା ନଦୀର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନୂଆ ନିୟମ କରିବ, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକ କ'ଣ ହେବ ? 🏞️📜
Answer: ଯଦି ମୁଁ ଆମ ଗାଁ ବା ସହର ପାଖ ନଦୀର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନୂଆ ନିୟମ କରିବି, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକ ହେବ:
-
ନଦୀରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବା ଘରୋଇ ଆବର୍ଜନା ପକାଇବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନା ହେବ।
-
କଳକାରଖାନାର ବିଷାକ୍ତ ତଥା ଦୂଷିତ ଜଳକୁ ସିଧାସଳଖ ନଦୀକୁ ଛାଡ଼ିବା ଉପରେ କଠୋର କଟକଣା ରହିବ।
-
ନଦୀ କୂଳରେ ବ୍ୟାପକ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରାଯିବ।
-
ନିୟମ ଭାଙ୍ଗୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଠାରୁ କଠୋର ଜୋରିମାନା ଆଦାୟ କରାଯିବ। 🚫🏭🌳
Question 6: ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ଜଳ ନଷ୍ଟ କରିଛ, ସେ କଥା ଭାବ । ସେତେବେଳେ ଆଉ କ'ଣ କରିଥିଲେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କରିପାରିଥାନ୍ତ ? 🚰💧
Answer: ଅନେକ ସମୟରେ ବ୍ରସ୍ କରିବା ବେଳେ କିମ୍ବା ମୁହଁ ଧୋଇବା ବେଳେ ଟ୍ୟାପ୍ ଖୋଲା ଛାଡ଼ିଦେଇ ମୁଁ ଜାଣତରେ ବା ଅଜାଣତରେ ଜଳ ନଷ୍ଟ କରିଛି। ସେତେବେଳେ ଟ୍ୟାପ୍ ବନ୍ଦ କରି ଏକ ମଗ୍ କିମ୍ବା ଗ୍ଲାସ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ବହୁତ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ହୋଇପାରିଥାନ୍ତା। ସେହିପରି ଗାଧୋଇବା ବେଳେ ସାୱାର୍ (shower) ପରିବର୍ତ୍ତେ ବାଲ୍ଟିରେ ପାଣି ନେଇ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପାଣି ନଷ୍ଟ ହେବାରୁ ବଞ୍ଚିଥାନ୍ତା। 🪣🚿
Question 7: ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବହୃତ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର କରି ସରଳ ଜଳଛଣା ଯନ୍ତ୍ରଟିଏ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରିବ କି ? ସେଥିରେ କ'ଣ କ'ଣ ରହିବ ଓ କାହିଁକି ? 🧪🚰
Answer: ହଁ, ଘରେ ଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ସରଳ ଜଳଛଣା ଯନ୍ତ୍ର (Water Filter) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରିବ। ଏଥିରେ ଏକ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବୋତଲକୁ କାଟି ଓଲଟା କରି ରଖାଯିବ। ତା' ଭିତରେ ତଳୁ ଉପରକୁ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ସଫା ତୁଳା (ବା କପଡ଼ା), ଛୋଟ ଗୋଡ଼ି, କୋଇଲା ଗୁଣ୍ଡ ଏବଂ ବାଲି ରହିବ।
-
କାହିଁକି: ତୁଳା ବା କପଡ଼ା ମଇଳା ଅଟକାଇବ, ଗୋଡ଼ି ଓ ବାଲି ବଡ଼ ଏବଂ ଛୋଟ ଆବର୍ଜନାକୁ ଛାଣିବ। କୋଇଲା ଗୁଣ୍ଡ ପାଣିରେ ଥିବା ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଓ କେତେକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥକୁ ଶୋଷିନେଇ ପାଣିକୁ ସଫା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। 🪨💧
Question 8: ଗୋଟିଏ ନଦୀ କୂଳରେ ନୂତନ ସହରର ପରିକଳ୍ପନା କର । ଏହାପାଇଁ କ'ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେବ ? 🏙️🌊
Answer: ଏକ ନୂତନ ଏବଂ ଆଦର୍ଶ ସହର ଗଢ଼ିବା ପାଇଁ ମୁଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବି:
-
(କ) ନଦୀକୁ ପରିଷ୍କାର ରଖିବାରେ : ସହରର ସମସ୍ତ ଡ୍ରେନ୍ ପାଣି ଏବଂ ଆବର୍ଜନାକୁ ସିଧାସଳଖ ନଦୀକୁ ନ ଛାଡ଼ି, ପ୍ରଥମେ ୱାଟର ଟ୍ରିଟମେଣ୍ଟ ପ୍ଲାଣ୍ଟ (Water Treatment Plant) ମାଧ୍ୟମରେ ସଫା ଓ ବିଶୋଧନ କରିବାର କଡ଼ା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବି। ♻️
-
(ଖ) ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ସମୟରେ ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ : ନଦୀର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଉଚ୍ଚା ଏବଂ ମଜବୁତ ପଥର ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରିବି। ନଦୀ କୂଳରେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଗଛ ଲଗାଇବି, ଯାହା ମାଟିକୁ ଧରି ରଖିବ ଏବଂ ସହର ଭିତରେ ବନ୍ୟା ଜଳ ପ୍ରବେଶକୁ ରୋକିବ। 🌳🧱
-
(ଗ) ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ନଦୀ ଶୁଖିଗଲେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ଜଳ ମିଳିବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ : ବର୍ଷା ଦିନେ ମିଳୁଥିବା ଅତିରିକ୍ତ ଜଳକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ସହରରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଜଳଭଣ୍ଡାର ନିର୍ମାଣ କରିବି। ଏହା ସହିତ ସହରର ପ୍ରତି ଘରେ 'ବର୍ଷାଜଳ ଅମଳ' (Rainwater Harvesting) ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବି, ଯାହା ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ପାଣିର ଅଭାବ ଦୂର କରିବ। ☀️🪣