📘

WithTeachers

Learning Together

© WithTeachers

Designed with for a better world.
Class 6 ସାହିତ୍ୟ ସୁଧା
ଠକି ବସିଲେ ଠକିଯିବ-ଗଳ୍ପ

ଠକି ବସିଲେ ଠକିଯିବ-ଗଳ୍ପ – Study Material Class 6 ସାହିତ୍ୟ ସୁଧା

✍️ ଲେଖକ ପରିଚୟ ଓ ବିଷୟବସ୍ତୁ (About the Author & Topic)

  • ଲେଖକଙ୍କ ବିଷୟରେ: ଏହି ଶିକ୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ଚମତ୍କାର କାହାଣୀଟି ଶ୍ରୀ ବଂଶୀଧର ଦାଶଙ୍କ ଦ୍ବାରା ସଂଗୃହୀତ ହୋଇଛି। ଏହି ଗଳ୍ପଟି ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ର “ଜାତକ କଥା” ଗଳ୍ପ ସଂକଳନରୁ ଅଣାଯାଇଛି।

  • ବିଷୟବସ୍ତୁ କ’ଣ: ଏହି ଗଳ୍ପର ମୂଳ ବିଷୟବସ୍ତୁ ହେଉଛି 'ଲୋଭର ପରିଣାମ' ଏବଂ 'ସତ୍ୟର ମୂଲ୍ୟ'। ଯିଏ ଅନ୍ୟକୁ ଠକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ଶେଷରେ ସେ କିପରି ନିଜର ହିଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କ୍ଷତି କରେ, ତାହା ଏହି ଗଳ୍ପରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।


🔍 ପରିଚ୍ଛେଦ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଓ ଶବ୍ଦାର୍ଥ (Paragraph-wise Explanation & Word Meanings)

🛖 ପରିଚ୍ଛେଦ - ୧: ଅତୀତର ସୁଖ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ଦୁଃଖ

ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଏହି ଅଂଶରେ ଆଈ ଓ ନାତୁଣୀଙ୍କ କରୁଣ କାହାଣୀ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ସେମାନେ ଆଗରୁ ବହୁତ ଧନୀ ଥିଲେ, ବ୍ୟବସାୟରୁ ପ୍ରଚୁର ଲାଭ କରୁଥିଲେ। ମାତ୍ର ସମୟର ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହ ପରିବାରର ସମସ୍ତେ ମରିହଜିଗଲେ ଏବଂ ସମ୍ପତ୍ତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବାରୁ ସେମାନେ ଏବେ ଭୋକ ଉପାସରେ ବିକିଭାଙ୍ଗି ଚଳୁଛନ୍ତି।

📝 କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ (Word Meanings):

  • ବେପାର ବଣିଜ (Bepar Banija): ବ୍ୟବସାୟ (Trade and Business)

  • ଘିଅମହୁ ବୋହି ଯାଉଥିଲା (Ghia Mahu Bohi Jauthila): ପ୍ରଚୁର ଧନ ସମ୍ପତ୍ତି ଥିଲା / ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟରେ ଭରା ଜୀବନ (Living in extreme luxury)

  • ମରିହଜି ଗଲେ (Mari Haji Gale): ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ବା କୁଆଡ଼େ ଚାଲିଗଲେ (Died or went missing)

  • ବିକିଭାଙ୍ଗି (Biki Bhangi): ଘରର ଅଳ୍ପ ବହୁତ ଜିନିଷ ବିକ୍ରି କରି (By selling off whatever was left)

🤥 ପରିଚ୍ଛେଦ - ୨: ଠକ ବେପାରୀର ଚାଲାକି

ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଗାଆଁକୁ ଆସିଥିବା ଦୁଇଜଣ ବେପାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମେ ଜଣେ ଠକ ବେପାରୀ ଆଈଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଲା। ବୁଢ଼ୀ ତାକୁ ଏକ ମଇଳା, ପୁରୁଣା ଥାଳି ଦେଲେ। ଛେଣିରେ ରାମ୍ପି ସେ ଜାଣିଲା ଯେ ଏହା ସୁନାର ଥାଳି। କିନ୍ତୁ ନିଜର ଲୋଭ ଯୋଗୁଁ ସେ ମିଛ କହିଲା ଯେ ଏହା ଦାମ୍ ମାତ୍ର ଟଙ୍କାଏ। ବୁଢ଼ୀ ମନା କରିବାରୁ ସେ ଅଧିକ ଶସ୍ତାରେ ନେବ ବୋଲି ଭାବି ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲା।

📝 କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ (Word Meanings):

  • ଚୋଠା (Chotha): ଠକ ବା ଧୂର୍ତ୍ତ (Cheat, Cunning)

  • କଳାକୋତରା (Kala Kotara): ବହୁତ ମଇଳା ଓ କଳା ପଡ଼ିଯାଇଥିବା (Very dirty, dull and blackened)

  • ଛେଣି ମୁନରେ (Cheni Munare): ଲୁହା ଅସ୍ତ୍ରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ (With the tip of a chisel)

  • ମହରଗ (Maharaga): ଦାମିକିଆ ବା ମହଙ୍ଗା (Expensive/Costly)

😇 ପରିଚ୍ଛେଦ - ୩: ସଜୋଟ ବେପାରୀର ସତ୍ୟବାଦିତା

ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଦ୍ୱିତୀୟ ବେପାରୀ ଜଣକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଜୋଟ ଥିଲା। ସେ ଥାଳିଟି ଦେଖି ଲୁଚାଇଲା ନାହିଁ, ବରଂ ସତ କହିଦେଲା ଯେ ତାହା ଲକ୍ଷେ ଟଙ୍କାର ଖାଣ୍ଟି ସୁନା ଥାଳି। ଆଈନାତୁଣୀଙ୍କ ଦୁଃଖ ଶୁଣି ସେ କାନ୍ଦିପକାଇଲା। ବୁଢ଼ୀ ତା'ର ସତ କଥାରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ତା' ପାଖରେ ଯାହା ଟଙ୍କା ଓ ବାସନ ଅଛି ତାହା ନେଇ ଥାଳିଟି ଦେଇଦେଲେ।

📝 କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ (Word Meanings):

  • ଖାଣ୍ଟି ସୁନା (Khanti Suna): ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା (Pure Gold)

  • ପାଣ୍ଠିପତ୍ର (Panthipatra): ପାଖରେ ସଞ୍ଚିତ ଥିବା ସମସ୍ତ ଟଙ୍କା ପଇସା (Total Capital/Funds)

  • କଥା ପଦକ ଲକ୍ଷେ (Katha Padaka Lakhe): ସତ୍ୟ ଓ ନିଷ୍ଠାପର କଥାର ମୂଲ୍ୟ ବହୁତ ଅଧିକ (True words are invaluable/worth a lakh)

🤦‍♂️ ପରିଚ୍ଛେଦ - ୪: ଠକ ବେପାରୀର ଅନୁତାପ

ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପ୍ରଥମ ଠକ ବେପାରୀ ପୁଣି ଥରେ ସେଠାରେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା। ସେ ଭାବିଥିଲା ବୁଢ଼ୀକୁ ମନାଇ ଥାଳିଟି ନେଇଯିବ, ତେଣୁ ସେ ନିଜଆଡ଼ୁ ଦାମ୍ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଲାଗିଲା। ମାତ୍ର ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲା ଯେ ସଜୋଟ ବେପାରୀଟି ଥାଳିଟି କିଣିନେଇଛି। ସେ ହତାଶ ହୋଇ ଧାଇଁଲା ସତ କିନ୍ତୁ ଡଙ୍ଗା ବହୁତ ଦୂର ଚାଲିଯାଇଥିଲା। ତା'ର ଲୋଭ ଯୋଗୁଁ ସେ ନିଜେ ହିଁ ଠକିଗଲା।

📝 କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ (Word Meanings):

  • ହଙ୍କାହଙ୍କି (Hankahanki): ଦାମ୍ କଷାକଷି କରିବା ବା ଜିଦ୍ ଧରି ମୂଲଚାଲ କରିବା (Bargaining aggressively)

  • ହା ହତାଶ (Ha Hatasha): ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରାଶ ବା ଭଗ୍ନମନୋରଥ ହେବା (To be utterly disappointed/hopeless)

📝 ବିସ୍ତୃତ ସାରାଂଶ (Detailed Summary in Odia)

ଗୋଟିଏ ଗାଆଁରେ ଜଣେ ବୁଢ଼ୀ ଆଈ ଓ ତାଙ୍କ ନାତୁଣୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟରେ ଚଳୁଥିଲେ। ଅତୀତରେ ସେମାନେ ଖୁବ୍ ଧନୀ ଥିଲେ; ବେପାର ବଣିଜ କରି ପ୍ରଚୁର ଧନ ରୋଜଗାର କରୁଥିଲେ ଏବଂ ସୁନା ଥାଳିରେ ଖାଉଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସମୟଚକ୍ରରେ ପରିବାରର ଲୋକେ ମରିହଜି ଗଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସବୁ ସମ୍ପତ୍ତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା। ଏବେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଖାଇବାକୁ ମଧ୍ୟ କିଛି ନଥିଲା।

ଦିନେ ତାଙ୍କ ଗାଆଁକୁ ଦୁଇଜଣ ବାସନ ବେପାରୀ ଆସିଲେ। ପ୍ରଥମେ ଜଣେ ଠକ ଓ ଧୂର୍ତ୍ତ ବେପାରୀ ଆଈଙ୍କ ଘର ପାଖକୁ ଆସିଲା। ବୁଢ଼ୀ ତାକୁ ଘରେ ପଡ଼ିଥିବା ଏକ ପୁରୁଣା, କଳା ପଡ଼ିଯାଇଥିବା ଫଟା ଥାଳିଟିଏ ବିକିବାକୁ ଦେଲେ। ଠକ ବେପାରୀଟି ଛେଣି ମୁନରେ ଥାଳିକୁ ରାମ୍ପି ଦେଖିଲା ଯେ ତାହା ଖାଣ୍ଟି ସୁନା। କିନ୍ତୁ ବୁଢ଼ୀକୁ ଠକି ଶସ୍ତାରେ ଥାଳିଟି ନେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେ ମିଛରେ କହିଲା ଯେ ଏହା ଏକ ମୂଲ୍ୟହୀନ ଥାଳି ଏବଂ ଏହାର ଦାମ୍ ମାତ୍ର ଟଙ୍କାଏ। ବୁଢ଼ୀ ଏତେ କମ୍ ଦାମ୍‌ରେ ଥାଳିଟି ଦେବାକୁ ମନା କରିଦେବାରୁ, ସେ ପରେ ଆସି ଶସ୍ତାରେ ନେବ ବୋଲି ଭାବି ଚାଲିଗଲା।

ସେ ଯିବା ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସଜୋଟ ବେପାରୀ ଆସିଲା। ସେ ଥାଳିଟିକୁ ପରୀକ୍ଷା କରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ସତ କହିଦେଲା ଯେ ତାହା ଖାଣ୍ଟି ସୁନା ଏବଂ ତା'ର ଦାମ୍ ଲକ୍ଷେ ଟଙ୍କା ହେବ। ଆଈନାତୁଣୀଙ୍କ ଦୁଃଖ କାହାଣୀ ଶୁଣି ତା' ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରିଲା। ବୁଢ଼ୀ ତା'ର ସତ୍ୟବାଦିତାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହୋଇ, ତା' ପାଖରେ ଯାହା ଅଛି ସେତିକି ଦେଇ ଥାଳିଟି ନେଇଯିବାକୁ କହିଲେ। ସଜୋଟ ବେପାରୀଟି ନିଜ ପାଖରେ ଥିବା ସବୁ ଟଙ୍କାପଇସା ଓ ବାସନ ଦେଇ ସୁନା ଥାଳିଟି ନେଇ ନଈକୂଳକୁ ଚାଲିଗଲା।

କିଛି ସମୟ ପରେ, ପ୍ରଥମେ ଆସିଥିବା ଠକ ବେପାରୀଟି ପୁଣିଥରେ ସେଠାରେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା। ସେ ସୁନା ଥାଳିଟିକୁ ହାତେଇବା ପାଇଁ ଏଥର ଦାମ୍ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଲାଗିଲା - ଦୁଇ ଟଙ୍କା, ପାଞ୍ଚ ଟଙ୍କା, ଦଶ ଟଙ୍କା କରି ଶେଷରେ ଶହେ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କହିଲା। କିନ୍ତୁ ବୁଢ଼ୀ କହିଲେ ଯେ ଥାଳିଟି ଆଉ ଜଣେ ବେପାରୀ କିଣିନେଲାଣି। ଏହା ଶୁଣି ଠକ ହତାଶ ହୋଇ ନଈକୂଳକୁ ଧାଇଁଲା, କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳକୁ ସଜୋଟ ବେପାରୀର ଡଙ୍ଗା ମଝି ନଈରେ ପହଞ୍ଚି ସାରିଥିଲା। ଶେଷରେ ସେ ବୁଝିଲା ଯେ, ଅନ୍ୟକୁ ଠକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ସେ ନିଜେ ହିଁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ହରାଇ ବସିଲା।


👩‍🎓 ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ (Suggestions for Students)

  • ସର୍ବଦା ସତ୍ୟବାଦୀ ହୁଅ: କେବେବି ମିଛ କହି ଅନ୍ୟକୁ ଠକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ନାହିଁ। ସଜୋଟ ବାସନ ବେପାରୀ ପରି ସତ କହିଲେ ଲୋକେ ତୁମକୁ ସବୁବେଳେ ଭଲ ପାଇବେ।

  • ଲୋଭ କର ନାହିଁ: ଅଧିକ ଲୋଭ କଲେ ପ୍ରଥମ ବେପାରୀ ଭଳି ନିଜର ହିଁ କ୍ଷତି ହୁଏ। ଯାହା ନିଜର ପ୍ରାପ୍ୟ, ସେଥିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିବା ଉଚିତ୍।

  • ନୈତିକ ଶିକ୍ଷା: "ଯେ ଚାହେଁ ପରକୁ ଠକିବ, ଶେଷରେ ନିଜେ ଠକିଯିବ" - ଏହି ବାକ୍ୟଟିକୁ ନିଜ ଜୀବନର ମନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କର।


👨‍🏫 ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ (Suggestions for Teachers)

କିପରି ପଢ଼ାଇବେ (How to Teach):

୧. ଗଳ୍ପ କଥନ (Storytelling): ଶ୍ରେଣୀରେ ପିଲାମାନଙ୍କର ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ହାବଭାବ ଓ ସ୍ୱର ପରିବର୍ତ୍ତନ (Voice Modulation) ସହ ଗଳ୍ପଟିକୁ ପଢ଼ି ଶୁଣାନ୍ତୁ।

୨. ଅଭିନୟ (Roleplay): ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଆଈ, ପ୍ରଥମ ବେପାରୀ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ ବେପାରୀ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବିଷୟଟିକୁ ସହଜରେ ମନେରଖିବେ।

୩. ଗୁଣାତ୍ମକ ଆଲୋଚନା (Moral Discussion): ସତ୍ୟବାଦିତା ଏବଂ ଲୋଭ ବିଷୟରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରନ୍ତୁ, ଯେପରିକି "ବୁଢ଼ୀ କାହିଁକି ସଜୋଟ ବେପାରୀକୁ ଥାଳିଟି ଦେଲା?"

୪. ରୂଢ଼ିପ୍ରୟୋଗ: ଗଳ୍ପରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ରୂଢ଼ି (ଉଦାହରଣ- ପାଲରେ ପକାଇବା, ଆଖି ଝଲସିବା) ର ଅର୍ଥ ବୁଝାଇ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନୂଆ ବାକ୍ୟ ଗଠନ କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତୁ।

ଆବଶ୍ୟକ ପିରିୟଡ଼ ସଂଖ୍ୟା (How many periods):

ଏହି ପାଠଟିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବୁଝାଇବା ଏବଂ ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇବା ପାଇଁ ୩ ରୁ ୪ ଟି ପିରିୟଡ଼ ଉପଯୁକ୍ତ ହେବ:

  • ୧ମ ପିରିୟଡ଼: ଗଳ୍ପ ପଠନ ଏବଂ କଠିନ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଆଲୋଚନା।

  • ୨ୟ ପିରିୟଡ଼: ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ।

  • ୩ୟ ପିରିୟଡ଼: ବ୍ୟାକରଣ (ରୂଢ଼ି, ବିଶେଷଣ ବାଛିବା) ଏବଂ ବହିର ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନ ଆଲୋଚନା।

  • ୪ର୍ଥ ପିରିୟଡ଼: ପିଲାମାନଙ୍କ ସୃଜନଶୀଳତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ 'ବଗ ଓ କଙ୍କଡ଼ା' ଭଳି ଅନ୍ୟ ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର ଗଳ୍ପ ପଢ଼ିବାକୁ ଦେବା ବା ଆଲୋଚନା କରିବା।