ଆସ ଉତ୍କଳୀୟ-ପଦ୍ୟ – Book Q A Class 8 ସାହିତ୍ୟ ସୁରଭି
ସ୍ଵାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ଲିଖିତ 'ଆସ ଉତ୍କଳୀୟ' କବିତା ଉପରେ ଆଧାରିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକୁ ନିମ୍ନରେ ବହି ଅନୁସାରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା:
📖 ମୋ ବୁଝିବାରେ 📖
(କ) ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ପାଖରେ ତାରା ( * ) ଚିହ୍ନ ଦେବା |
୧. “ଏ ଦେଶ ଜାତିର ପୂରୁବ କଥା”, ଏହି ପାଦରେ ଥିବା ‘ପୂରୁବ କଥା’ ଟିରେ କେଉଁ କଥା ପ୍ରକାଶ କରୁଛି ?
· ଅତୀତର ଗୌରବ କଥା (*)
· ଐତିହାସିକ କଥା
· ସୃଜନଶୀଳ ଭାବ
· ବୈଜ୍ଞାନିକ ଚିନ୍ତାଧାରା
👉 ଉତ୍ତର: ଅତୀତର ଗୌରବ କଥା 👑
୨. କବିତାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ କେଉଁ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇଛି ?
· ଦେଶର ପ୍ରଗତି
· ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି
· ଦେଶର ଅଲିଭା କାହାଣୀ
· ଦେଶ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଭାବନା (*)
👉 ଉତ୍ତର: ଦେଶ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଭାବନା 🇮🇳
୩. “ସେ ପୁଅ ମହିମା ହେବ କି କଳି ?” ଏହି ପାଦରେ ‘ସେ’ ଶବ୍ଦ କାହା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି ?
· ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ
· ଧର୍ମପଦ
· ଗୋପବନ୍ଧୁ (*)
· ବାଜିରାଉତ
👉 ଉତ୍ତର: ଗୋପବନ୍ଧୁ 🙏
୪. ‘ମୁକତି ପଥର ସୈନିକ’ ବୋଲି କବିତାରେ କାହାକୁ କୁହାଯାଇଛି ?
· ଚନ୍ଦନ ହଜୁରୀ
· ଗୋପବନ୍ଧୁ
· ଧରମା
· ବାଜିରାଉତ (*)
👉 ଉତ୍ତର: ବାଜିରାଉତ 👦
(ଖ) ତୁମର ସାଙ୍ଗମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଉତ୍ତର ବାଛି ଥାଇପାରନ୍ତି । ତୁମେ ଏହି ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକ କାହିଁକି ବାଛିଲ, ତାହା ତୁମ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କର ।
👉 ଉତ୍ତର: * ପ୍ରଥମ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ମୁଁ "ଅତୀତର ଗୌରବ କଥା" ବାଛିଲି କାରଣ କବି ଓଡ଼ିଶାର ଅତୀତର ବୀରତ୍ୱ ଓ ସମ୍ମାନଜନକ କଥାକୁ ହିଁ 'ପୂରୁବ କଥା' କହିଛନ୍ତି ।
· ତୃତୀୟ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ମୁଁ "ଗୋପବନ୍ଧୁ" ବାଛିଲି କାରଣ କବିତାରେ ଲେଖାଅଛି "ଦରିଦ୍ର ଜନର ବନ୍ଧୁ ଗୋପବନ୍ଧୁ, ସେ ପୁଅ ମହିମା ହେବ କି କଳି" ।
· ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର "ବାଜିରାଉତ" ବାଛିଲି କାରଣ କବିତାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଲେଖାଅଛି "ବାଜି ରାଉତର ନାଆଁ ଲୁଚି ନାହିଁ, ମୁକତ ପଥର ସୈନିକ ସେହି" ।
🤝 ମିଳିମିଶି ଯୋଡ଼ିବା 🤝
କବିତାରେ ମନୋନୀତ କିଛି ଧାଡ଼ି/ପାଦ ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଦିଆଯାଇଛି । ସେହି ପଦଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥ ବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଦିଆଯାଇଛି । ଠିକ୍ ଉତ୍ତରକୁ ଯୋଡ଼:
୧. ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ, ଚନ୍ଦନ ହଜୁରୀ ଗଲେଣି ଉଭେଇ ଅମର ପଥେ 👉 ୪. ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ, ଚନ୍ଦନ ହଜୁରୀ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ କରି ଅମର ହୋଇଛନ୍ତି।
୨. ତୋଷାଳି ପ୍ରାନ୍ତରେ ଦିନେ ବହିଥୁଲା ସମରେ ବୀରର ରକତ ନଈ 👉 ୨. ତୋଷାଳି ପ୍ରାନ୍ତରେ ରକ୍ତର ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥିଲା।
୩. ଦରିଦ୍ର ଜନର ବନ୍ଧୁ ଗୋପବନ୍ଧୁ ସେ ପୁଅ ମହିମା ହେବ କି କଳି ? 👉 ୧. ଦରିଦ୍ର ଜନର ବନ୍ଧୁ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ମହିମା କାହାରି ସାଥ୍ରେ କଳି ହେବ ନାହିଁ।
୪. ବାଜିରାଉତର ନାଆଁ ଲୁଚି ନାହିଁ ମୁକତ ପଥର ସୈନିକ ସେହି 👉 ୩. ମୁକ୍ତିପଥର ସୈନିକ ବାଜିରାଉତର ନାଆଁ ଏବେବି ଲୁଚିଯାଇନାହିଁ।
🗣️ କବିତାର ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଆଲୋଚନା କରିବା 🗣️
ନିମ୍ନରେ କବିତାର କିଛି ପଦ ଦିଆଯାଇଛି। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବରେ ପଢ଼ିବା, ଚିନ୍ତା କରିବା, ବୁଝିବା ଏବଂ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି ଲେଖିବା ।
(କ) “ପାଇକ ପୁଅର ଗାରିମା ଯା’ ଥିଲା, ସ୍ଵାଧୀନତା ଯାଗେ ଦେଲା ଆହୁତି, ସେ ଜାତି ଦାୟାଦ ଆମେତ ସରବେ, ବୋଳି ହେବା ଅଙ୍ଗେ ସେହି ବିଭୂତି।”
👉 ଉତ୍ତର: ଓଡ଼ିଶାର ବୀର ପାଇକମାନଙ୍କର ସାହସ ଓ ଗାରିମା ଥିଲା ଅପୂର୍ବ। ସେମାନେ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ରୂପକ ଯଜ୍ଞରେ ନିଜ ନିଜର ଜୀବନକୁ ଆହୁତି ଦେଇଥିଲେ। ଆମେ ସେହି ବୀର ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ। ତେଣୁ ସେହି ବଳିଦାନର ପବିତ୍ର ବିଭୂତି ବା ସ୍ମୃତିକୁ ଦେହରେ ବୋଳିହୋଇ ଦେଶପ୍ରେମରେ ଉଦ୍ବୁଦ୍ଧ ହେବା ଉଚିତ ।
(ଖ) “ଶାନ୍ତି, ମୈତ୍ରୀ, ପ୍ରୀତି ପୂତବାଣୀ ଯହିଁ, ସ୍ଫୁରୁଥୁଲା ପ୍ରତି ଅନ୍ତର ଭରି, ଅହିଂସା ମନ୍ତ୍ରରେ ଦେଲା ଯେଉଁ ଦୀକ୍ଷା, କାହିଁ କେଉଁ ଦେଶ ହେବ ତା’ ସରି ?”
👉 ଉତ୍ତର: ଉତ୍କଳ ମାଟି କେବଳ ବୀରମାନଙ୍କର ଦେଶ ନୁହେଁ, ଏହା ଶାନ୍ତି, ବନ୍ଧୁତା (ମୈତ୍ରୀ) ଓ ପ୍ରେମର ପବିତ୍ର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଚାର କରିଛି। ଚଣ୍ଡାଶୋକଙ୍କୁ ଧର୍ମାଶୋକ କରି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱକୁ ଅହିଂସା ମନ୍ତ୍ରର ଯେଉଁ ଦୀକ୍ଷା ଏହି ମାଟି ଦେଇଛି, ପୃଥିବୀର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶ ତାହାର ସମାନ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।
(ଗ) “ତ୍ୟାଗ, ଆଦରଶ ଜାତିର ମହତ୍ତ୍ବ, ଦେଶ ପାଇଁ ଦେଲା ନିଜକୁ ବଳି, ଦରିଦ୍ର ଜନର ବନ୍ଧୁ ଗୋପବନ୍ଧୁ, ସେ ପୁଅ ମହିମା ହେବ କି କଳି ?”
👉 ଉତ୍ତର: ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ଦରିଦ୍ର ଲୋକମାନଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ। ସେ ନିଜ ଜାତିର ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ଆଦର୍ଶ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଯାଇ ଦେଶପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିଲେ। ସେହି ମହାନ୍ ସୁଯୋଗ୍ୟ ପୁତ୍ରଙ୍କର ତ୍ୟାଗ ଓ ମହିମାକୁ କେହି କେବେ ମାପି ବା କଳନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।
✍️ ବୁଝି ବିପ୍ସରି ଲେଖ ✍️
(କ) “ଏ ଦେଶ ଜାତିର ପୂରୁବ କଥା” ଉକ୍ତ ଧାଡ଼ିରେ କେଉଁ ଦେଶ ଓ ଜାତିର ପୂର୍ବକଥା ସମ୍ପର୍କରେ କୁହାଯାଇଛି ଏବଂ କାହିଁକି ? 👉
ଉତ୍ତର: ଏଠାରେ ଆମ ପ୍ରିୟ ମାତୃଭୂମି 'ଓଡ଼ିଶା' ଦେଶ ଏବଂ ବୀର 'ଓଡ଼ିଆ ଜାତି'ର ପୂର୍ବକଥା ସମ୍ପର୍କରେ କୁହାଯାଇଛି। କାରଣ ଓଡ଼ିଶାର ଅତୀତ ଇତିହାସ ବୀରତ୍ୱ, ତ୍ୟାଗ ଏବଂ ସ୍ୱାଭିମାନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଓଡ଼ିଆଙ୍କୁ ଗର୍ବିତ କରେ ।
(ଖ) ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ଓ ଚନ୍ଦନ ହଜୁରୀ କେଉଁ ପଥର ପଥୁକ ଥିଲେ ? ସେମାନେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅମର ?
👉 ଉତ୍ତର: ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ଓ ଚନ୍ଦନ ହଜୁରୀ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଏବଂ ଦେଶପ୍ରେମ ପଥର ପଥିକ ଥିଲେ। ମାତୃଭୂମିର ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ି ନିଜ ସର୍ବସ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସେମାନେ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ଅମର ରହିବେ ।
(ଗ) “ସେ ଜାତି ଦାୟାଦ ଆମେତ ସରବେ” – ଉକ୍ତ ପଦରୁ ତୁମେ କ’ଣ ବୁଝିଲ ଲେଖ।
👉 ଉତ୍ତର: ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଲା, ଯେଉଁ ବୀର ପାଇକମାନେ ଦେଶ ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନ ଆହୁତି ଦେଇଥିଲେ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ହେଉଛୁ ସେହି ସାହସୀ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବା ଦାୟାଦ। ତେଣୁ ଆମ ଦେହରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ବୀରତ୍ୱର ରକ୍ତ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି ।
(ଘ) କବିତାରେ ଦେଶପ୍ରେମ ସମ୍ପର୍କରେ ଅନେକ କଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ତୁମେ ଦେଶପ୍ରେମ ସମ୍ପର୍କରେ ଯାହା ଜାଣ ଲେଖ ।
👉 ଉତ୍ତର: ନିଜ ଜନ୍ମଭୂମିକୁ ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ଭାବେ ଭଲ ପାଇବା, ଦେଶର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ କାମ କରିବା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଦେଶ ମାତୃକାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ବଳିଦାନ ଦେବା ହେଉଛି ପ୍ରକୃତ ଦେଶପ୍ରେମ ।
(ଡ) ଏହି କବିତାଟି ଏକ ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ କବିତା । ଯାହା ଆମକୁ ଆମ ରାଜ୍ୟ ଓ ଦେଶକୁ ଭଲ ପାଇବାର ପ୍ରେରଣା ଜାଗ୍ରତ କରାଏ | ଏହି କବିତାଟି ତୁମକୁ କେଉଁ ପ୍ରେରଣା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ଲେଖ ।
👉 ଉତ୍ତର: ଏହି କବିତା ଆମକୁ ଅତୀତ ବୀରମାନଙ୍କ ତ୍ୟାଗରୁ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରି ନିଜ ଦେଶ ଓ ଜାତି ପାଇଁ ଗର୍ବ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଛି। ଏହାଛଡ଼ା ଶାନ୍ତି, ଅହିଂସା ଓ ସ୍ୱାଭିମାନ ରକ୍ଷା କରି ଦେଶ ଗଠନରେ ନିଜକୁ ନିୟୋଜିତ କରିବାର ପ୍ରେରଣା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ।
🤔 ଅନୁମାନ ଓ କଳ୍ପନା 🤔
ତୁମେମାନେ ମିଳିମିଶି ଆଲୋଚନା କର ଏବଂ ଲେଖ।
(କ) ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ ପରି ହେବାପାଇଁ ତୁମେ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ ?
👉 ଉତ୍ତର: ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁଙ୍କ ପରି ମହାନ୍ ହେବାକୁ ହେଲେ ପ୍ରଥମେ ମୋତେ ନିଜ ଦେଶ ମାତୃକାକୁ ନିଃସ୍ଵାର୍ଥପର ଭାବେ ଭଲ ପାଇବାକୁ ହେବ। ଅନ୍ୟାୟ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ସହ ଦେଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ନିଜର ସର୍ବସ୍ୱ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବା ଉଚିତ।
(ଖ) ନିଜକୁ ପାଇକ ପୁଅ ଭାବି, ଦେଶସେବା ପାଇଁ କ’ଣ କରିପାରିବ ?
👉 ଉତ୍ତର: ନିଜକୁ ପାଇକ ପୁଅ ଭାବି ମୁଁ ସାହସର ସହିତ ଦେଶର ସୀମା ସୁରକ୍ଷା କରିପାରିବି। ଦେଶ ଭିତରେ ଥିବା ଦୁର୍ନୀତି ଓ ଅନ୍ୟାୟକୁ ବିରୋଧ କରି ଏକ ସୁସ୍ଥ ସମାଜ ଗଠନରେ ସହାୟକ ହେବି ଏବଂ ଦରକାର ପଡ଼ିଲେ ଦେଶ ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିବି।
(ଗ) କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଅମର କରିଥାଏ ?
👉 ଉତ୍ତର: ମଣିଷ ତା'ର ସ୍ୱାର୍ଥପରତା ତ୍ୟାଗ କରି ନିଃସ୍ୱାର୍ଥପର ଭାବେ ଦେଶ ଓ ଜାତିର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ କରୁଥିବା ତ୍ୟାଗ, ବଳିଦାନ ଏବଂ ସମାଜସେବା ଭଳି ମହତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ହିଁ ତାକୁ ଯୁଗ ଯୁଗ ପାଇଁ ଇତିହାସ ପୃଷ୍ଠାରେ ଅମର କରିଥାଏ।
(ଘ) ଯଦି ତୁମେ ତୋଷାଳି ପ୍ରାନ୍ତରେ ଥାଆନ୍ତ, ତେବେ ସେହି ରକ୍ତ ନଈକୁ ଦେଖୁବା ପରେ ତୁମ ମନରେ କେଉଁ ଭାବ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥାନ୍ତା ?
👉 ଉତ୍ତର: ଯଦି ମୁଁ ତୋଷାଳି ପ୍ରାନ୍ତରେ ରକ୍ତ ନଈ (ଦୟା ନଦୀ) ଦେଖିଥାନ୍ତି, ତେବେ ସେହି ବୀରମାନଙ୍କ ବଳିଦାନ ଦେଖି ମୋ ହୃଦୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଗର୍ବରେ ଭରି ଯାଇଥାନ୍ତା। ଏଥି ସହିତ ଯୁଦ୍ଧର ବିଭୀଷିକା ଦେଖି ମନରେ ଶାନ୍ତି ଓ ଅହିଂସା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାର ଦୃଢ଼ ଭାବନା ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଥାନ୍ତା।
(ଙ) ଯଦି ତୁମେ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ହୋଇଥାନ୍ତ, ତେବେ ତୁମେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଇଥାନ୍ତ ?
👉 ଉତ୍ତର: ଯଦି ମୁଁ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ହୋଇଥାନ୍ତି, ତେବେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରେ ଦେଶପ୍ରେମର ବହ୍ନି ଜାଗ୍ରତ କରିବା ପ୍ରତି ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଅହିଂସା ଓ ଏକତା ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ ଭାରତବାସୀଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ସୂତାରେ ବାନ୍ଧି ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଦେଶରୁ ତଡ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥାନ୍ତି।
✍️ କବିତା ରଚନା ✍️
“ଜାତି ପାଇଁ ଦିନେ ବାଳୁତ ଧରମା ଝାସିଥୁଲା ପ୍ରାଣ ସାଗର ଜଳେ, ଲିଭିବ କି ତା’ର ଅଲିଭା କାହାଣୀ ଥିବାଯାଏ ନର ଧରଣୀ ତଳେ।” ଏହି ପଦ୍ୟାଶର ଶେଷ ଶବ୍ଦକୁ ଧ୍ଯାନର ସହ ଦେଖ । ‘ସାଗର ଜଳେ’ ଏବଂ ‘ଧରଣୀ ତଳେ’ ରେ ‘ଜଳେ’ ଓ ‘ତଳେ’ ପଦର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି । ଏହି ଦୁଇ ପଦର ଶେଷ ଧ୍ୱନି ଏକାଭଳି। ଏହି ବିଶେଷତାକୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ "ପୂର୍ଣ ମିତ୍ରାକ୍ଷର" କୁହାଯାଏ । ଏବେ ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କର ଏବଂ ଲେଖ:
(କ) ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିତ୍ରାକ୍ଷରକୁ ନେଇ କବିତା ଲେଖୁଲେ କେଉଁ ବିଶେଷ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାଏ ?
👉 ଉତ୍ତର: ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିତ୍ରାକ୍ଷର (Rhyming words) ବ୍ୟବହାର କରି କବିତା ଲେଖିଲେ କବିତାଟି ଅଧିକ ଶ୍ରୁତିମଧୁର ଏବଂ ଲୟବଦ୍ଧ ହୋଇଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା କବିତାକୁ ଗାନ କରିବା ସହଜ ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ପାଠକ କିମ୍ବା ଶ୍ରୋତାଙ୍କ ମନରେ ସହଜରେ ଛାପ ଛାଡ଼ି ପାରେ ତଥା ଶୀଘ୍ର ମନେ ରହେ।
(ଖ) କବିତାକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିବା ପାଇଁ ଆଉ କେଉଁ କେଉଁ ଭାବ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଛି ଲେଖ ?
👉 ଉତ୍ତର: ମିତ୍ରାକ୍ଷର ଛଡ଼ା କବିତାକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିବା ପାଇଁ କବି ଅନେକ ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ ଭାବ, ବୀର ରସର ପ୍ରୟୋଗ, ସହଜ ଏବଂ ସାବଲୀଳ ଦେଶଜ ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର କରିଛନ୍ତି। ଏହାସହ ବୀର ପୁରୁଷମାନଙ୍କର ବଳିଦାନର ଜୀବନ୍ତ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ପାଠକମାନଙ୍କ ମନରେ ଦେଶପ୍ରେମର ଆବେଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି।
📝 ତୁମର କବିତା 📝
‘ଆସ ଉତ୍କଳୀୟ’ କବିତାକୁ ତୁମେମାନେ ପଢ଼ିଲ । ନିମ୍ନରେ ଏହାର କିଛି ଅଂଶ ଦିଆଯାଇଛି । ତୁମେ ଚିନ୍ତାକରି ସେହି ଆଧାରରେ ଏକ କବିତା ଲେଖ।
‘ଆସ ଉତ୍କଳୀୟ ଶୁଣ ସର୍ବେ ମିଳି ଏ ଦେଶ ଜାତିର ପୂରୁବ କଥା, ସ୍ମରଣେ ଯାହାର ଗରବେ ତୋହର ଆପେ ଆପେ ନଇଁ ପଡ଼ିବ ମଥା।'
👉 ଉତ୍ତର (ଛାତ୍ରଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ରଚନା ଆଧାରରେ କବିତା): ଜାଗ ରେ ଓଡ଼ିଆ ଜାଗ ଆଜି ତୁହି ମନେ ପକା ସେହି ଅତୀତ ସ୍ମୃତି, କେତେ ସଂଗ୍ରାମୀ ଯେ ଦେଲେ ବଳିଦାନ ମାତୃଭୂମି ପାଇଁ ଦେଲେ ଆହୁତି।
ଭାଷା ବିଚାର
(କ) ଶବ୍ଦ ସହ ଶବ୍ଦ ଯୋଡ଼
ପ୍ରଶ୍ନ: ତୁମ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଆଲୋଚନା କରି ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଲି ସ୍ଥାନରେ ‘ଧରଣୀ’ର ସମାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ଲେଖ।
👉 ଉତ୍ତର: ବହିରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଚିତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ 'ଧରଣୀ' (ପୃଥିବୀ) ର ବିଭିନ୍ନ ସମାର୍ଥବୋଧକ ଶବ୍ଦ (ପ୍ରତିଶବ୍ଦ) ଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି:
୧. ପୃଥିବୀ 🌍 ୨. ବସୁନ୍ଧରା 🌱 ୩. ଧରା 🏞️ ୪. ବସୁମତୀ 🌿 ୫. ଅବନୀ 🍃 ୬. ମହୀ ⛰️ ୭. ମେଦିନୀ 🌾 ୮. ଭୂମି 🗺️
(ଆପଣ ବହିରେ ଥିବା ଖାଲି ବାକ୍ସଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରିପାରିବେ।)
🔠 ଭାଷା ବିଚାର 🔠
(ଖ) ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ଗଦ୍ୟ ରୂପ ଲେଖ:
· ପୂରୁବ - ପୂର୍ବ
· ଗରବେ - ଗର୍ବରେ
· ସରବେ - ସର୍ବେ (ସମସ୍ତେ)
· ରକତ - ରକ୍ତ
· ଆଦରଶ - ଆଦର୍ଶ
· ତରପଣ - ତର୍ପଣ
(ଗ) କାଳ (ସମୟ) ବିପ୍ପର : ୧. “ପାଇକ ପୁଅର ଗାରିମା ଯା’ ଥିଲା” ୨. “ତୋଷାଳି ପ୍ରାନ୍ତରେ ଦିନେ ବହିଥିଲା।” ଉପରିଲିଖୂତ ପଦ ଦୁଇଟି ଅତୀତ କାଳର ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ତୁମେମାନେ ଏହି ପଦ୍ୟାଶକୁ ନେଇ ବର୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ କାଳରେ ପରିଣତ କର।
👉 ଉତ୍ତର: * ବର୍ତ୍ତମାନ କାଳ: ୧. ପାଇକ ପୁଅର ଗାରିମା ଅଛି। ୨. ତୋଷାଳି ପ୍ରାନ୍ତରେ ରକ୍ତ ନଦୀ ବହୁଛି।
· ଭବିଷ୍ୟତ କାଳ: ୧. ପାଇକ ପୁଅର ଗାରିମା ରହିବ। ୨. ତୋଷାଳି ପ୍ରାନ୍ତରେ ଦିନେ ରକ୍ତ ନଦୀ ବହିବ।
(ଘ) ସମାନ ଅର୍ଥ ବୁଝାଉଥିବା ଶବ୍ଦ (ପ୍ରତିଶବ୍ଦ) କବିତାର କିଛି ଶବ୍ଦ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି। ତଳକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ସମାନ ଅର୍ଥ ବୁଝାଉଥିବା ଶବ୍ଦକୁ ଖୋଜି ଖାଲି ଘର ପୂରଣ କର।
👉 ଉତ୍ତର: * ନଈ - ତଟିନୀ, ସ୍ରୋତସ୍ବିନୀ
ସାଗର - ସିନ୍ଧୁ, ପାରାବାର
ସୈନିକ - ଯବାନ, ସିପାହି
(ବି.ଦ୍ର: 'ସୁତ' ଶବ୍ଦଟି ଏଠାରେ ପୁତ୍ର ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ, ଯାହା ଉପରୋକ୍ତ ତିନୋଟି ବର୍ଗରେ ଆସିବ ନାହିଁ।)