ନମସ୍କାର! ମୁଁ ଜେମିନି (Gemini), ଆପଣଙ୍କର ସହାୟକ। ଆପଣଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଦିଆଯାଇଥିବା ଫାଇଲର ("8th_Ssc_P104.pdf" ପୃଷ୍ଠା 1 ରୁ 5) ଏକ ବିସ୍ତୃତ, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ସହଜରେ ମନେରଖିବା ଭଳି ଷ୍ଟଡି ମେଟେରିଆଲ୍ (Study Material) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ପଢ଼ିବା ସହଜ ହେବା ପାଇଁ ଏଥିରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଟ୍ରିକ୍ସ (Tricks) ଏବଂ ଇମୋଜି (Emojis) ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି।

🇮🇳 ଭାରତରେ ଔପନିବେଶିକ ଯୁଗ (The Colonial Era in India)

🌍 ଉପନିବେଶବାଦର ଅର୍ଥ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ (Meaning & Motive of Colonialism)

ଉପନିବେଶବାଦ କେବଳ ଏକ ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ, ଏହା ଥିଲା ଏକ ନିଷ୍ଠୁର ଶୋଷଣର ପ୍ରକ୍ରିୟା।

• 📌 ଅର୍ଥ: ଗୋଟିଏ ଦେଶ ଅନ୍ୟ ଏକ ଦେଶର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅଧିକାର କରି ସେଠାରେ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଏବଂ ନିଜର ରାଜନୈତିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ ତଥା ସାଂସ୍କୃତିକ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ବଳପୂର୍ବକ ଲଦିଦେବାକୁ 'ଉପନିବେଶବାଦ' କୁହାଯାଏ।

• 📌 ଆରମ୍ଭ: 15th ଶତାବ୍ଦୀରୁ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶମାନେ (ସ୍ପେନ, ପର୍ତ୍ତୁଗାଲ, ବ୍ରିଟେନ୍, ଫ୍ରାନ୍ସ ଓ ନେଦରଲାଣ୍ଡ) ଆଫ୍ରିକା, ଏସିଆ, ଏବଂ ଆମେରିକା ଆଦି ମହାଦେଶରେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

• 📌 ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ:

  • 💰 ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦକୁ ଅକ୍ତିଆର କରିବା ଓ ନୂତନ ବଜାର ସୃଷ୍ଟି କରି ଲୁଣ୍ଠନ କରିବା।

  • ✝️ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମରେ ଦୀକ୍ଷିତ କରାଇବା।

  • 🔬 ନୂତନ ଭୌଗୋଳିକ ଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ଇତିହାସ ସମ୍ପର୍କରେ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିବା।

• 📌 ଛଳନା ("ସଭ୍ୟତା ମିଶନ"): ଉପନିବେଶିକମାନେ ଦାବି କରୁଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ଆଦିମ ଓ ଅସଭ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ 'ସଭ୍ୟ' କରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ସେମାନେ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନତା ଛଡ଼ାଇ ନେଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଦାସ (Enslavement) କରି ରଖୁଥିଲେ ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ସଂସ୍କୃତିକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ।

💡 Trick to remember Motives: "3W - Wealth, Worship (Christianity), World Exploration."

⏳ ଭାରତରେ ଔପନିବେଶିକ ଯୁଗର ପ୍ରମୁଖ ଘଟଣାବଳୀ (Timeline)

• 📅 1498: ଭାସ୍କୋଡାଗାମାଙ୍କ କାଲିକଟ୍ (କୋଜିକୋଡ଼)ରେ ପଦାର୍ପଣ।

• 📅 1560: ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୋଆଠାରେ 'ବିଧର୍ମୀ ଦମନ ସଂଘ' (Inquisition) ସ୍ଥାପନ।

• 📅 1612-1690: ବ୍ରିଟିଶ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ଦ୍ୱାରା ସୁରଟ, ମାଡ୍ରାସ, ବମ୍ବେ ଓ କଲିକତାରେ ବାଣିଜ୍ୟକୋଠୀ ନିର୍ମାଣ।

• 📅 1741: କୋଲାଚେଲ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ଡଚ୍‌ମାନଙ୍କର ଟ୍ରାଭାଙ୍କୋର ରାଜାଙ୍କ ଠାରୁ ପରାଜୟ।

• 📅 1746-1763: ବ୍ରିଟିଶ ଓ ଫରାସୀ ମଧ୍ୟରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସମର।

• 📅 1757: ପଲାସୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କର ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ବିଜୟ।

• 📅 1770-1772: ବଙ୍ଗଳାର ପ୍ରଥମ ଓ ଭୟଙ୍କର ମହାଦୁର୍ଭିକ୍ଷ।

• 📅 1774: ଫରାସୀ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ପଣ୍ଡିଚେରୀଠାରେ ବାଣିଜ୍ୟକୋଠୀ ନିର୍ମାଣ କଲା।

• 📅 1835: ଭାରତୀୟ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ମାକଲେଙ୍କର ଇଂରାଜୀ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ପ୍ରଯୋଗ।

• 📅 1857: ମହାନ ଭାରତୀୟ ବିଦ୍ରୋହ (ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହ)।

• 📅 1858: ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ଶାସନର ଅନ୍ତ ଏବଂ ସିଧାସଳଖ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ୍ (ମହାରାଣୀଙ୍କ ଶାସନ) ଆରମ୍ଭ।

🌟 WithTeachers.in🌟

🇮🇳 ଭାରତରେ ୟୁରୋପୀୟ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଆଗମନ

ଭାରତ ବହୁ ପୁରାତନ କାଳରୁ ନିଜର ଅପାର ସମ୍ପଦ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ ଥିଲା।

• 🌟 ମସଲା, କପା, ହାତୀଦାନ୍ତ, ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ, ଚନ୍ଦନକାଠ, ଶାଗୁଆନ କାଠ ଏବଂ ୱୁଟଜ୍ (Wootz) ଇସ୍ପାତର ୟୁରୋପୀୟ ବଜାରରେ ବହୁଳ ଚାହିଦା ଥିଲା।

• 🌟 16th ଶତାବ୍ଦୀରେ ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତି ବିଶ୍ୱ GDP ର ଏକ-ଚତୁର୍ଥାଂଶ (1/4th) ଥିଲା ଏବଂ ଚୀନ ସହ ମିଶି ଏହା ବିଶ୍ୱର ଦୁଇ ବୃହତ୍ ଅର୍ଥନୀତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଥିଲା (ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଆଙ୍ଗସ୍ ମ୍ୟାଡ଼ିସନଙ୍କ ମତରେ)। ଏହି ଅପାର ସମ୍ପଦ ହିଁ ୟୁରୋପୀୟମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା।

🇵🇹 1. ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ (Portuguese): ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଚାର

• ⚓ ଭାସ୍କୋଡାଗାମା ମେ 1498 ରେ କେରଳର କାପଡ଼ (କୋଜିକୋଡ଼ ନିକଟ) ଠାରେ ପହଞ୍ଚି ଭାରତରେ ୟୁରୋପୀୟ ଉପନିବେଶର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଥିଲେ।

• ⚔️ ଯଦିଓ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଇଥିଲା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଯାତ୍ରାରେ ସେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଦେଇ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ ଏବଂ କାଲିକଟ ଉପରେ ବୋମାମାଡ଼ କରିଥିଲେ।

• 📜 କାର୍ତାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥା (Cartaz System): ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନେ ଏହି 'ପାସ୍' (Pass) ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ କରିଥିଲେ। ଆରବ ସାଗରରେ ଯାଉଥିବା ସମସ୍ତ ଜାହାଜ ଏହି ଅନୁମତି ପତ୍ର କିଣିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ଥିଲେ, ନଚେତ୍ ସେମାନଙ୍କ ଜାହାଜ ଜବତ କରାଯାଉଥିଲା।

• ⛪ ଧାର୍ମିକ ଅତ୍ୟାଚାର: 1510 ରେ ସେମାନେ ଗୋଆ ଅଧିକାର କରି ତାକୁ ରାଜଧାନୀ କଲେ। 1560 ରେ ସେଠାରେ ବିଧର୍ମୀ ଦମନ ସଂଘ (Inquisition) ନାମକ ଏକ କଠୋର ଧାର୍ମିକ ଅଦାଲତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। ଏଠାରେ ହିନ୍ଦୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କୁ କଠୋର ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଦିଆଯିବା ସହ ବଳପୂର୍ବକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟଧର୍ମରେ ଦୀକ୍ଷିତ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ମନ୍ଦିର ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଉଥିଲା।

💡 Trick to remember Portuguese: "Cartaz (Pass) ଆଣ, ନହେଲେ Inquisition ରେ ଦଣ୍ଡ ପାଅ।"

🛡️ ବୀରା ରାଣୀ ଅବକ୍କା ଦେବୀ (Rani Abbakka Devi)

ଦକ୍ଷିଣ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ବନ୍ଦର ସହର 'ଉଲ୍ଲାଲ' କୁ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନେ ଅଧିକାର କରିବାକୁ ବାରମ୍ବାର ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ରାଣୀ ଅବକ୍କା ଦେବୀ ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ମେଣ୍ଟ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ବହୁବାର ହରାଇଥିଲେ। ପରେ ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ (ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଣୀ ଅବକ୍କା) ନଡ଼ିଆ ଖୋଳରେ ଅଗ୍ନିଗୋଳା ତିଆରି କରି ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ପୋଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ। ଆଜିବି ତାଙ୍କ ବୀରତ୍ୱର କାହାଣୀ 'ଯକ୍ଷଗଣ' ନୃତ୍ୟ ନାଟକରେ ପ୍ରଚଳିତ।

🇳🇱 2. ଡଚ୍ (Dutch): ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ପ୍ରତିଯୋଗିତା

• ⛵ 17th ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଡଚ୍‌ମାନେ ଭାରତ ଆସି ମୁଖ୍ୟତଃ ମସଲା ବ୍ୟବସାୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ।

• ⛵ ସେମାନେ ସୁରଟ, ଭାରୁଚ, କୋଚିନ୍ ଏବଂ ମାସୁଲପଟ୍ଟନମରେ ବାଣିଜ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରି ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜମାନଙ୍କୁ ବେଦଖଲ କରିଥିଲେ।

• ⚔️ କୋଲାଚେଲ ଯୁଦ୍ଧ (1741): ଏହା ଏକ ଐତିହାସିକ ଯୁଦ୍ଧ ଥିଲା ଯେଉଁଠି କେରଳର ଟ୍ରାଭାଙ୍କୋର ରାଜା ମାର୍ଥଣ୍ଡ ବର୍ମାଙ୍କ ସେନା ଉଭୟ ସ୍ଥଳ ଓ ସମୁଦ୍ରରେ ଡଚ୍‌ମାନଙ୍କୁ ଶୋଚନୀୟ ଭାବେ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହା ଏକ ବିରଳ ଘଟଣା ଥିଲା ଯେଉଁଠି ଏକ ଏସୀୟ ଶକ୍ତି ଏକ ୟୁରୋପୀୟ ଶକ୍ତିକୁ ହରାଇଥିଲା।

🇫🇷 3. ଫରାସୀ (French): ଉପନିବେଶବାଦୀ ଅଭିଳାଷ

• 🗺️ 1668 ରେ ସୁରତରେ ଏବଂ 1674 ରେ ପଣ୍ଡିଚେରୀରେ ସେମାନେ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

• 🗺️ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଡୁପ୍ଲେକ୍ସ (Dupleix): 1742 ରୁ 1754 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଭାରତରେ ଫରାସୀ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଥିଲେ। ସେ ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ୟୁରୋପୀୟ ଢାଞ୍ଚାରେ ତାଲିମ ଦେଇ ଶୃଙ୍ଖଳିତ 'ସିପାହୀ' ବାହିନୀ ଗଠନ କରିଥିଲେ। ସେ ସ୍ଥାନୀୟ ଉତ୍ତରାଧିକାର ବିବାଦରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରି ପରୋକ୍ଷ ଶାସନ ନୀତି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ (ଯାହା ପରେ ଇଂରେଜମାନେ କପି କରିଥିଲେ)।

• ⚔️ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଯୁଦ୍ଧ (1746-1763): ବ୍ରିଟେନ୍ ଓ ଫ୍ରାନ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। ଡୁପ୍ଲେକ୍ସ ମାଡ୍ରାସ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶେଷରେ ଫରାସୀମାନେ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ଠାରୁ ହାରିଗଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଶାସନ କେବଳ ପଣ୍ଡିଚେରୀରେ ସୀମିତ ରହିଲା।

• ⛪ ଫରାସୀମାନେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ଧାର୍ମିକ ଜୀବନରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରୁନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ 1748 ରେ ଡୁପ୍ଲେକ୍ସଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଓ ଜେସୁଇଟ୍ ପୂଜାରୀଙ୍କ କହିବାରେ ପଣ୍ଡିଚେରୀର ବେଦପୁରୀଶ୍ୱରନ ମନ୍ଦିରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବା ଏହାର ଏକ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଥିଲା।

🌟 WithTeachers.in🌟

🇬🇧 4. ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ଆଗମନ: ବ୍ୟବସାୟୀରୁ ଶାସକ

ବ୍ରିଟିଶମାନେ କୌଣସି ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅତି ଚତୁରତାର ସହ ଛଦ୍ମ ବାଣିଜ୍ୟ ନାଁରେ ସମଗ୍ର ଭାରତକୁ କବ୍‌ଜା କରିନେଲେ।

• 📜 ବ୍ରିଟିଶ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ରାଣୀ ପ୍ରଥମ ଏଲିଜାବେଥଙ୍କ ଠାରୁ ରାଜକୀୟ ସନନ୍ଦ ପାଇ ନିଜର ଘରୋଇ ସେନାବାହିନୀ ରଖିବାର ଅଧିକାର ପାଇଥିଲା।

• 📜 ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ସୁରତ, ମାଡ୍ରାସ, ବମ୍ବେ ଏବଂ କଲିକତାରେ ନିଜର ବାଣିଜ୍ୟ କୋଠୀ (Factories) ନିର୍ମାଣ କଲେ।

🤝 'ବିଭାଜନ ଓ ଶାସନ' କୌଶଳ (Divide and Rule)

• ଇଂରେଜମାନେ ଭାରତୀୟ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବିବାଦରେ ପଶି ଜଣଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରି ଅନ୍ୟକୁ ହରାଇବା ନୀତି ଆପଣାଇଲେ। ସେମାନେ ଧାର୍ମିକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ବିଭେଦ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

• ⚔️ ପଲାସୀ ଯୁଦ୍ଧ (1757): ବଙ୍ଗଳାର ନବାବ ସିରାଜ-ଉଦ୍-ଦୌଲା ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ସେନାପତି ରବର୍ଟ କ୍ଲାଇବ୍ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। କ୍ଲାଇବ୍ ଚତୁରତାର ସହ ନବାବଙ୍କ ସେନାପତି ମିର୍ ଜାଫରଙ୍କୁ ନବାବ କରିବାର ପ୍ରଲୋଭନ ଦେଇ ନିଜ ଆଡକୁ କରିନେଲେ। ମିର୍ ଜାଫରଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା ଯୋଗୁଁ ସିରାଜ-ଉଦ୍-ଦୌଲା ହାରିଗଲେ। (ଆଜି ମଧ୍ୟ 'ମିରଜାଫର' ଶବ୍ଦ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତାର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ)।

📉 ରାଜସ୍ୱତ୍ୱ ଲୋପ ନୀତି (Doctrine of Lapse)

• 19th ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହି କୁଖ୍ୟାତ ନୀତି ପ୍ରଚଳନ କରାଗଲା। ଏହି ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି କୌଣସି ଦେଶୀୟ ରାଜ୍ୟର ରାଜାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ପୁରୁଷ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ନଥିବେ, ତେବେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେହି ରାଜ୍ୟ ସିଧାସଳଖ ବ୍ରିଟିଶ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ମିଶିଯିବ।

• ଇଂରେଜମାନେ ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାର 'ପୋଷ୍ୟପୁତ୍ର' ଗ୍ରହଣକୁ ବେଆଇନ ଘୋଷଣା କଲେ। ଏହା ଦେଶବ୍ୟାପୀ ପ୍ରବଳ ଅସନ୍ତୋଷ ସୃଷ୍ଟି କଲା ଯାହା 1857 ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ପାଲଟିଲା।

🤝 ସାମନ୍ତ ସନ୍ଧି (Subsidiary Alliance)

• ଏହି କପଟ ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଜଣେ ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରତିନିଧି (Resident) ରହିବେ ଏବଂ ରାଜା ନିଜ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ବ୍ରିଟିଶ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ରଖିବେ।

• ରାଜାମାନେ ବିଦେଶୀ ନୀତି ପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ବ୍ରିଟିଶମାନେ ବିନା ଖର୍ଚ୍ଚରେ "ଶସ୍ତାରେ ଗୋଟିଏ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ" ଗଢ଼ି ପାରିଲେ ଏବଂ ରାଜାମାନେ ନିଜର ପ୍ରକୃତ କ୍ଷମତା ହରାଇଲେ।

• 1798 ରେ ହାଇଦ୍ରାବାଦର ନିଜାମ ପ୍ରଥମେ ଏହି ସନ୍ଧିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

💀 ସ୍ୱର୍ଗରୁ ନର୍କକୁ: ବିନାଶକାରୀ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ (Famines)

କ୍ଲାଇବ୍ ବଙ୍ଗଳାକୁ ‘ପୃଥିବୀର ସ୍ୱର୍ଗ’ କହୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବ୍ରିଟିଶ ଶୋଷଣ ଏହାକୁ ନର୍କରେ ପରିଣତ କଲା।

• 🌾 1770-1772 ମହାଦୁର୍ଭିକ୍ଷ: ଲଗାତାର ଫସଲ ହାନି ସତ୍ତ୍ୱେ ଇଂରେଜମାନେ ନିଷ୍ଠୁର ଭାବେ କଠୋର ଟିକସ ଆଦାୟ ଜାରି ରଖିଲେ ଏବଂ ଟିକସ ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ କଲେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ବଙ୍ଗଳାର ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଲୋକ (ପ୍ରାୟ 10 ନିୟୁତ/1 କୋଟି ଲୋକ) ଖାଇବାକୁ ନପାଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ଲୋକେ ଘାସ, ପତ୍ର ଖାଇଲେ ଏବଂ ଅଭାବରେ ନିଜ ପିଲାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ (ଯେପରି ଡବ୍ଲ୍ୟୁ.ଡବ୍ଲ୍ୟୁ ହଣ୍ଟର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି)।

• 🌾 ଏଭଳି ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ କାଳରେ 18 ରୁ 20 ଥର ହୋଇଥିଲା (ଉଦାହରଣ: 1876-1878 ର ଡେକାନ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଯେଉଁଥିରେ 8 ନିୟୁତ ଲୋକ ମଲେ)।

• 🌾 ସବୁଠାରୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ଲୋକେ ମରୁଥିବା ବେଳେ ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଇଂଲଣ୍ଡକୁ ବାର୍ଷିକ 1 ନିୟୁତ ଟନ୍ ଚାଉଳ ରପ୍ତାନୀ କରୁଥିଲେ। ଲର୍ଡ଼ ଲିଟନ୍ ମହା ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ସମୟରେ ଖାଦ୍ୟ ଦର କମାଇବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଦିଲ୍ଲୀରେ 68,000 ଲୋକଙ୍କୁ ଡାକି ଏକ ବ୍ୟୟବହୁଳ ଦରବାର (ଭୋଜି) ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ।

💸 ଭାରତର ସମ୍ପତ୍ତି ହରଣ (Drain of Wealth)

ଭାରତୀୟ ସମ୍ପତ୍ତିର ଲୁଣ୍ଠନ ବ୍ରିଟେନର ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଳବ ପାଇଁ ପୁଞ୍ଜି ଯୋଗାଇଥିଲା।

• 💰 ଦାଦାଭାଇ ନାରୋଜୀ: ସେ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ "Poverty and Un-British Rule in India" (1901) ରେ ପ୍ରଥମେ ଗଣନା କରି ଦେଖାଇଥିଲେ ଯେ କିପରି ଇଂରେଜମାନେ ଭାରତର ସମ୍ପତ୍ତି ଲୁଟି ନେଉଛନ୍ତି।

• 💰 ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦତ୍ତ: ସେ ନିଜ ପୁସ୍ତକ "Economic History of India" ରେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଦାବି କରିଥିଲେ।

• 💰 ଆଧୁନିକ ଆକଳନ: ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଉତ୍ସା ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ 1765 ରୁ 1938 ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଭାରତରୁ ପ୍ରାୟ 45 ଟ୍ରିଲିଅନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଲୁଣ୍ଠନ କରିଥିଲେ (ଯାହା 2023 ମସିହାରେ ବ୍ରିଟେନର ମୋଟ GDP ର 13 ଗୁଣା)। ଏହା କେବଳ ଟିକସ ନୁହେଁ ବରଂ ରେଳବାଇ ଓ ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍ ନାଁରେ ଅସୁଲ କରାଯାଇଥିଲା।