କୃଷି ଓ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି: ତ୍ରୟୋଦଶରୁ ସପ୍ତଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିର ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ଥିଲା କୃଷି । ଶାସକମାନେ ନିଜର ସାମରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବଜାଇ ରଖିବା ପାଇଁ କୃଷି ରାଜସ୍ୱ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ । ସାଧାରଣତଃ ଉତ୍ପାଦିତ ଦ୍ରବ୍ୟର ଏକ ପଞ୍ଚମାଂଶ ରାଜସ୍ୱ ଭାବରେ ଆଦାୟ କରାଯାଉଥିଲା, ଯଦିଓ କିଛି ସୁଲତାନ ଏହାକୁ ଅଧା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ । କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ 'ପାରସିକ ଚକ' ସାହାଯ୍ୟରେ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରସାର କରାଯାଇଥିଲା । 🌾

ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ‘ହୁଣ୍ଡି’ ବ୍ୟବସ୍ଥା: ଏହି ସମୟରେ ଭାରତ ରପ୍ତାନି ତୁଳନାରେ ବହୁତ କମ୍ ଆମଦାନି କରୁଥିଲା । ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ମୁଦ୍ରା ପରିବହନ ନକରି ‘ହୁଣ୍ଡି’ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ପାଣ୍ଠି ହସ୍ତାନ୍ତର କରୁଥିଲେ । ‘ହୁଣ୍ଡି’ ହେଉଛି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦେୟ ଦେବା ପାଇଁ ଏକ ଲିଖିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା, ଯାହା ଆଧୁନିକ ବ୍ୟାଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଧାରା ଥିଲା । ମାରୱାଡ଼ି ଭଳି ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂପ୍ରଦାୟ ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ଶାସନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ । 🚢

ମନ୍ଦିରର ଅର୍ଥନୈତିକ ଭୂମିକା: ଅନେକ ମନ୍ଦିର କେବଳ ଉପାସନା କେନ୍ଦ୍ର ନଥିଲା, ବରଂ ଏହା ଶିକ୍ଷା, ସାମାଜିକ କ୍ରିୟାକଳାପ ଏବଂ ବ୍ୟସ୍ତ ବହୁଳ ବଜାରର କେନ୍ଦ୍ର ଥିଲା । ଶାସକବର୍ଗ ମନ୍ଦିରକୁ ଜମି ଓ ଧନ ଦାନ କରୁଥିଲେ । ମନ୍ଦିରଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କୁ ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଉଥିଲେ  । 🛕

⚔️ ମୋଗଲ ଶାସନ ଏବଂ ପ୍ରତିରୋଧ ⚔️

ଆଉରଙ୍ଗଜେବଙ୍କ ଶାସନ କାଳ: ଆଉରଙ୍ଗଜେବ୍ ୧୬୫୮ରେ ନିଜକୁ ସମ୍ରାଟ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୪୯ ବର୍ଷ ଧରି ଶାସନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରାଜତ୍ୱ କାଳରେ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ସର୍ବାଧିକ ସଂପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ନୃତ୍ୟ ଭଳି ଅଣ-ଇସଲାମିକ ଅଭ୍ୟାସକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅଣ-ମୁସଲମାନଙ୍କ ଉପରେ ‘ଜିଜିଆ କର’ ପୁନର୍ବାର ଲାଗୁ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ନିରନ୍ତର ଯୁଦ୍ଧାଭିଯାନ ଯୋଗୁଁ ରାଜକୋଷରୁ ବିପୁଳ ଅର୍ଥ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇ ପ୍ରଶାସନ ଉପରେ ଆର୍ଥିକ ଚାପ ପଡ଼ିଥିଲା  । 👑

ଶିଖମାନଙ୍କ ଉତ୍‌ଥାନ: ଶିଖ ଧର୍ମ ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋଗଲଙ୍କ ଅସହିଷ୍ଣୁତା ଯୋଗୁଁ ଏହା ସାମରିକ ରୂପ ନେଇଥିଲା । ଗୁରୁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସମ୍ରାଟ ଜାହାଙ୍ଗୀର ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଗୁରୁ ତେଗ୍ ବାହାଦୂର ଇସଲାମ୍ ଧର୍ମ ଗ୍ରହଣକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିବାରୁ ଆଉରଙ୍ଗଜେବ ତାଙ୍କୁ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ । ଦଶମ ଗୁରୁ ଗୋବିନ୍ଦ ସିଂହ ଧର୍ମର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ‘ଖାଲସା’ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ  । ☬

💎 ଓଡ଼ିଶାର ଗୌରବମୟ ଐତିହ୍ୟ 💎

ପୁଷ୍ପଗିରି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ: ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ଓଡ଼ିଶାର ପୁଷ୍ପଗିରି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତିର ମୁଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର ଥିଲା । ଏହା ଯାଜପୁର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ‘ଲାଙ୍ଗୁଡ଼ି’ ପର୍ବତାଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । ଚୀନ ପରିବ୍ରାଜକ ହୁଏଂସା ଏଠାକୁ ଆସି ଏହାର ଭୂୟସୀ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । 🎓

ଜଉଗଡ଼ ଓ କୋଣାର୍କ: ଜଉଗଡ଼ ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକଙ୍କ ଶିଳା ଅନୁଶାସନର ଏକ ସ୍ମୃତିପୀଠ, ଯାହା ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସେହିପରି ଗଙ୍ଗ ବଂଶର ଶାସକ ପ୍ରଥମ ନରସିଂହ ଦେବ ବଙ୍ଗଳା ବିଜୟର ସ୍ମୃତିରେ କୋଣାର୍କର ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ ‘ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିର’ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ☀️

ପୋତାଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ: ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ପୁରୁଷୋତ୍ତମପୁର ନିକଟରେ ଋଷିକୂଲ୍ୟା ମୁହାଣରେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ଅବସ୍ଥିତ । ପଞ୍ଚତାରକା ଆକୃତିର ଏହି ଦୁର୍ଗ ମୁସଲମାନ, ଫରାସୀ ଏବଂ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହିଥିଲା । 🏰