🌟 **www.WithTeachers.in** 🌟

୧. ଲେଖକ ପରିଚୟ (Author Details)

• ନାମ: ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ।

• ଜନ୍ମ ଓ ପରିବାର: ସେ ୧୮୭୭ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୯ ତାରିଖରେ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ସତ୍ୟବାଦୀ ଥାନା ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାର୍ଗବୀ ନଦୀକୂଳସ୍ଥ ସୁଆଣ୍ଡୋ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଦୈତ୍ୟାରୀ ଦାସ ଏବଂ ମାତାଙ୍କ ନାମ ସ୍ଵର୍ଣ୍ଣମୟୀ ଦେବୀ ଥିଲା।

• ଅବଦାନ: ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତତ୍ତ୍ଵାବଧାନରେ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା। ସେ “ସତ୍ୟବାଦୀ” ସାହିତ୍ୟ ପତ୍ରିକା ଏବଂ “ସମାଜ” ସମ୍ବାଦପତ୍ରର ସମ୍ପାଦନା ଓ ପ୍ରକାଶନ କରୁଥିଲେ। ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସ୍ଵାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦେଇ ସେ ବହୁବାର କାରାବରଣ କରିଥିଲେ। ଓଡ଼ିଶାର ସମାଜ, ସଂସ୍କୃତି, ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ ଓ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ସେ ଅନେକ ପ୍ରବନ୍ଧ ରଚନା କରିଛନ୍ତି।

• ପ୍ରମୁଖ କୃତି: ବନ୍ଦୀର ଆତ୍ମକଥା, କାରାକବିତା, ଧର୍ମପଦ ଏବଂ ଅବକାଶ ଚିନ୍ତା। ତାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ସମୂହ ‘ଗୋପବନ୍ଧୁ ରଚନାବଳୀ’ ନାମରେ ଆଠୋଟି ଭାଗରେ ପ୍ରକାଶିତ।

• ତିରୋଧାନ: ୧୯୨୮ ମସିହା ଜୁନ୍ ୧୭ ତାରିଖ ନେତ୍ରୋତ୍ସବ ଦିନ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା।

• ପ୍ରବନ୍ଧର ପୃଷ୍ଠଭୂମି: ଆଲୋଚ୍ୟ ‘ଭାଷା ଓ ଜାତୀୟତା’ ପ୍ରବନ୍ଧଟି ‘ସତ୍ୟବାଦୀ’ ପତ୍ରିକାର ୧୨ଶ ଭାଗ, ୬ଷ୍ଠ ଖଣ୍ଡରେ ୧୯୧୫ ମସିହା ଜୁନ୍ ମାସରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଜାତୀୟ ଭାବନା ଜାଗ୍ରତ କରିବାରେ ଭାଷାର ଭୂମିକା ଯେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ, ତାହା ଏଥିରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

୨. ମୂଳ ପାଠ, ଶବ୍ଦାର୍ଥ ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟା (Original Paragraphs, Word Meanings & Explanation)

ପ୍ରଥମ ପରିଚ୍ଛେଦ (Paragraph 1) ମୂଳ ପାଠ: "ଆଜି ସମସ୍ତେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତା ନିମନ୍ତେ ବ୍ୟାକୁଳ। ସମ୍ବାଦପତ୍ରରେ ଆଲୋଚନା ହେଉଅଛି, ସଭାସମିତି ରେ ବକ୍ତୃତା ହେଉଅଛି, କାବ୍ୟନାଟକ ଉପନ୍ୟାସାଦିରେ ରୂପକ ଛଳରେ ସୂଚନା ଦିଆଯାଉଅଛି - କିପରି ଭାରତ ଜାତୀୟତା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେବ। ଅନେକେ ଭାରତ-ଜାତୀୟତା ଏକାବେଳକେ ଅସମ୍ଭବ ବୋଲି ହତାଶ । କେହି କେହି କେବଳ ଅତୀତ ଚାହିଁଅଛନ୍ତି ପ୍ରେରଣା ପାଇବା ଲାଗି। ଅନ୍ୟ କେତେକଙ୍କର କେବଳ ଭବିଷ୍ୟତ ଉପରେ ଆଶା। କେହି ନିଜ ଭିତରକୁ ଚାହିଁ ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତାକୁ ମହୁଅଛନ୍ତି ; କେହି ପୁଣି ପରମୁହଁକୁ ଚାହିଁଛନ୍ତି ଏବଂ କେବଳ ପଶ୍ଚିମ ଉପରେ ଭରସା ରଖିଅଛନ୍ତି।"

• ଶବ୍ଦାର୍ଥ: ବ୍ୟାକୁଳ – ଉଦ୍‌ବିଗ୍ନ ବା ଉତ୍କଣ୍ଠିତ, ରୂପକ ଛଳରେ – ଉଦାହରଣ ମାଧ୍ୟମରେ, ହତାଶ – ନିରାଶ।

• ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଏବେ ଏକ ଜାତୀୟତାବୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରବଳ ଉଦ୍ୟମ ଲାଗିରହିଛି। ଖବରକାଗଜ, ସଭାସମିତି ତଥା ସାହିତ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ଉପରେ ବ୍ୟାପକ ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି। ତେବେ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକମତ ନାହିଁ; କିଏ ଅତୀତରୁ ପ୍ରେରଣା ଖୋଜୁଛି ତ କିଏ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶ ଉପରେ ଭରସା କରୁଛି, ଆଉ କେତେକ ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ବୋଲି ନିରାଶ ହୋଇପଡିଛନ୍ତି।

ଦ୍ବିତୀୟ ପରିଚ୍ଛେଦ (Paragraph 2) ମୂଳ ପାଠ: "ପ୍ରକୃତରେ ଏ ଜାତୀୟ ସମସ୍ୟା ଭାରତ ପକ୍ଷେ ବଡ଼ ଗୁରୁତର। କେତେ ପ୍ରଦେଶ, ପ୍ରତି ପ୍ରଦେଶରେ ପୁଣି କେତେ ବ୍ୟବହାରଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ। ତହିଁରେ ପୁଣି ଅସଂଖ୍ୟ ପ୍ରକାର ଶ୍ରେୟ ସ୍ୱାର୍ଥର ବିବାଦ। ଏପରି ସ୍ଥଳେ କୁମାରିକାର ହିମାଳୟ ସହିତ କିଛି ସମ୍ପର୍କ ଅଛି ବୋଲି ଭାବିବାକୁ ସାହସ ପାଏନାହିଁ। ପୂର୍ବେ ଭାରତର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଦେଶର ଅନେକ ବିଷୟରେ ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ଥିଲା। ଯାତାୟାତର ଏତେ ସୁବିଧା ନଥିଲା। ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଦେଶ ବନ ଜଙ୍ଗଲ ନଦୀ ଆଦି ସ୍ଵାଭାବିକ ସୀମାଦ୍ଵାରା ଆବଦ୍ଧ ଥିଲା। ତେଣୁ କାଳକ୍ରମେ ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଦେଶର ଇତିହାସ, ସାହିତ୍ୟ, ଭାଷା, ଲୋକ–ବ୍ୟବହାର ଆଦି ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ହେବା ସ୍ଵାଭାବିକ।"

• ଶବ୍ଦାର୍ଥ: ଗୁରୁତର – ଗମ୍ଭୀର ବା ଜଟିଳ, ଶ୍ରେୟ – କଲ୍ୟାଣ ବା ମଙ୍ଗଳ, ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ – ପାର୍ଥକ୍ୟ ବା ସ୍ଵାଧୀନତା, ଆବଦ୍ଧ – ଘେରିହୋଇ ରହିବା।

🌟 **www.WithTeachers.in** 🌟

• ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଭାରତ ଏକ ବିଶାଳ ଦେଶ ହୋଇଥିବାରୁ ଏଠାରେ ଜାତୀୟତା ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଭାଷା, ଚଳଣି ଓ ସ୍ୱାର୍ଥର ଅନେକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି। ଅତୀତରେ ଗମନାଗମନର ସୁବିଧା ନଥିବାରୁ ଏବଂ ନଦୀ-ଜଙ୍ଗଲ ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ସୀମା ଯୋଗୁଁ ପ୍ରତି ପ୍ରଦେଶ ନିଜସ୍ୱ ଭାଷା, ଇତିହାସ ଓ ସାହିତ୍ୟ ନେଇ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲେ। ତେଣୁ କନ୍ୟାକୁମାରୀ ସହ ହିମାଳୟର ସମ୍ପର୍କ ଯୋଡ଼ିବା କଷ୍ଟକର ମନେହୁଏ।

ତୃତୀୟ ପରିଚ୍ଛେଦ (Paragraph 3) ମୂଳ ପାଠ: "କିନ୍ତୁ ବିଶେଷତ୍ଵ ଏହି ଯେ, ମୂଳ ଆର୍ଯ୍ୟସଭ୍ୟତା ମେରୁଦଣ୍ଡ ରୂପେ ରହିଥିଲା । ଆର୍ଯ୍ୟ ଋଷିମାନେ ବୁଝିଥିଲେ ଭାବ ଏବଂ ତେଣୁ ଭାଷାର ଏକତା ମାନବ ପ୍ରାଣର ମିଳନ ପକ୍ଷେ ଏକମାତ୍ର ପନ୍ଥା। ମାନବ ଆକୃତି ପ୍ରକୃତରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ, ଭିନ୍ନ ଜଳବାୟୁରେ ବଢିପାରେ। ତେବେ ତାର ଅନ୍ୟ ମାନବ ସହିତ ମିଳନ କେଉଁଠାରେ ? ଭାବରେ, ଚିନ୍ତାରେ, ସ୍ଥୂଳତଃ ସଭ୍ୟତାରେ। ଭାରତରେ ଆର୍ଯ୍ୟ ଉପନିବେଶ ବଢିଲା। କ୍ରମେ ସୁରସେନ ବା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଆର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ମଗଧ ଆର୍ଯ୍ୟର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଜନ୍ମିଲା, ପ୍ରାଦେଶିକ ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟର ବଢିଲା; ମାତ୍ର ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା ଓ ବୈଦିକ ଭାବ ଏ ବହୁଳ ସ୍ନାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସୁନ୍ଦର ସୁଦୃଢ ଏକତା ରଖିଥିଲା ଏବଂ ଆଜି ଯାଏ ରଖୁଛି । ଦ୍ରାବିଡ଼ ସଙ୍ଗେ ଆର୍ଯ୍ୟର ସଂଘର୍ଷ ହେଲା। ସେ କ୍ରମେ ଆର୍ଯ୍ୟଭାଷା, ଆର୍ଯ୍ୟଭାବ ଏବଂ ଆର୍ଯ୍ୟସଭ୍ୟତା ଗ୍ରହଣ କଲେ । ପରିଣାମରେ ଦ୍ରାବିଡ଼ ଆର୍ଯ୍ୟ ସଙ୍ଗେ ଏକା ବେଳକେ ମିଶିଗଲେ ।"

• ଶବ୍ଦାର୍ଥ: ମେରୁଦଣ୍ଡ – ମୂଳାଧାର, ପନ୍ଥା – ଉପାୟ ବା ସାଧନାର ମାର୍ଗ, ଉପନିବେଶ – ବିଦେଶସ୍ତ୍ର ଆବାସଭୂମି, ସଂଘର୍ଷ – ଲଢ଼େଇ।

• ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଏତେ ସବୁ ଭିନ୍ନତା ସତ୍ତ୍ୱେ ଆର୍ଯ୍ୟ ସଭ୍ୟତା ହିଁ ଭାରତର ମୂଳଦୁଆ ହୋଇ ରହିଥିଲା। ମଣିଷ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜଳବାୟୁରେ ବଢିଲେ ବି ଭାଷା ଓ ଭାବନା ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରିପାରିବ ବୋଲି ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଜାଣିଥିଲେ। ପ୍ରାଦେଶିକ ଭିନ୍ନତା ବଢିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା ଓ ବୈଦିକ ବିଚାରଧାରା ଭାରତକୁ ଏକ ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧି ରଖିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଦ୍ରାବିଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷା ଓ ସଭ୍ୟତାକୁ ଆପଣେଇ ନେବାରୁ ଦୁଇ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏକାକାର ହୋଇଯାଇଥିଲେ।

ଚତୁର୍ଥ ପରିଚ୍ଛେଦ (Paragraph 4) ମୂଳ ପାଠ: "ଆଜି ଭାରତରେ ପ୍ରାଦେଶିକ ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ କ୍ରମେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଉଅଛି। ନଷ୍ଟ ହୋଇ କି ଭାରତ ମହାଜାତୀୟ ଏକତା ଆଡ଼କୁ ଯାଉଅଛି। ନା ବରଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଦେଶରେ ଶତ ନୂତନ ସ୍ୱାର୍ଥ ସ୍ଵାତନ୍ତ୍ର୍ୟର ସୃଷ୍ଟି ହେଉଅଛି । ଯାତାୟାତର ସୁବିଧା ହୋଇଅଛି । ପ୍ରଦେଶମାନଙ୍କର ପରସ୍ପର ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ବଢୁଅଛି। ଏକ ପ୍ରଦେଶରେ କେବଳ ଏକ ଜାତୀୟ ଲୋକ ଆଉ ଏବେ ନାହାନ୍ତି। ନାନା ବର୍ଣ୍ଣ, ଧର୍ମ, ସମାଜର ଲୋକେ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଅଧୂବାସ କରୁଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ନିଜ ନିଜର ଭାଷା, ଭାବ, ବ୍ୟବହାର, ରୀତିନୀତି, ସମାଜ, ସାହିତ୍ୟ, ଇତିହାସ ସବୁକୁ ସଙ୍ଗେ ଘେନି ଆସୁଅଛନ୍ତି, ତାହା ସବୁ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଆଦୌ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହଁନ୍ତି। କାର୍ଯ୍ୟୋପଲକ୍ଷେ ବା ଘଟଣାସୂତ୍ରେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ବା ପ୍ରଦେଶରେ ବାସ କଲେ, ସେଠାର ସଭ୍ୟତା, ସାହିତ୍ୟ, ଭାଷା ଆଦିକୁ ନିଜର ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ କୁଣ୍ଠିତ ହେଉଅଛନ୍ତି। ତେବେ ଆଉ ପ୍ରାଦେଶିକ ଏକତା ସମ୍ଭବ ହେବ କିପରି ? ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତା ତ ଦୂରର କଥା।"

• ଶବ୍ଦାର୍ଥ: ଅଧୂବାସ – ବସବାସ କରିବା, କୁଣ୍ଠିତ – ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦେବା ବା ଦ୍ୱିଧାଗ୍ରସ୍ତ।

• ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଯାତାୟାତ ସୁବିଧା ଯୋଗୁଁ ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦେଶ, ଧର୍ମ ଓ ସମାଜର ଲୋକେ ଏକାଠି ରହୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି, ସେମାନେ ନିଜର ମୂଳ ଭାଷା, ସଂସ୍କୃତି ଛାଡ଼ିବାକୁ ନାରାଜ ଏବଂ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରର ସ୍ଥାନୀୟ ସଭ୍ୟତା ଓ ଭାଷାକୁ ଆପଣେଇବାକୁ କୁଣ୍ଠାବୋଧ କରୁଛନ୍ତି। ଯଦି ପ୍ରାଦେଶିକ ସ୍ତରରେ ଏକତା ନାହିଁ, ତେବେ ସମଗ୍ର ଭାରତବର୍ଷରେ ଜାତୀୟତା କିପରି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବ ବୋଲି ଲେଖକ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି।

ପଞ୍ଚମ ପରିଚ୍ଛେଦ (Paragraph 5) ମୂଳ ପାଠ: "ଯେଉଁ ଭାଷା, ଭାବ ଓ ସଭ୍ୟତାର ଏକତାରେ ପ୍ରାଦେଶିକ ସ୍ୱାତନ୍ତ୍ର୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତା ଆଜିଯାଏ ଜୀବିତ ରହିଅଛି, ଉପସ୍ଥିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରାଦେଶିକ ସଭ୍ୟତାର ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ଵ ରକ୍ଷା ନିମନ୍ତେ ସେହି ପନ୍ଥା ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ହେବ। ଟିକିଏ ତଳେଇ ଦେଖୁଲେ, ଦେଖାଯିବ, ଭାବ ଓ ସଭ୍ୟତାର ମୂଳରେ ଭାଷା । ଭାଷାର ଏକତା ଥିଲେ ଭାବର ଏକତା ସୁନିଶ୍ଚିତ। ସୁତରାଂ ସଭ୍ୟତା ଏକ ନହୋଇ ଅନ୍ୟଥା ହୋଇନପାରେ। ପୃଥ‌ିବୀର ଆଧୁନିକ ସମସ୍ତ ସଭ୍ୟ ଦେଶ ଏହି ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରୁଅଛନ୍ତି। ଆମେରିକାର ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ନାନା ଜାତିର ଲୋକେ ବାସ କରନ୍ତି। ଇଂରେଜ, ଜର୍ମାନ, ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ସବୁ ଜାତିର ଲୋକେ ଅଛନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଦେଶର ଆଇନ କାନୁନ, ବିଧି ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୃଥକ୍। କିନ୍ତୁ ସେ ସମସ୍ତେ ଇଂରେଜୀ ଭାଷାକୁ ରାଜ୍ୟର ଭାଷା ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିଅଛନ୍ତି। ଇଂରେଜୀ ଭାଷା ସ୍ଵୀକାର ନ କରିବା ଯାଏ କାହାରିକୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପ୍ରଜାର ଅଧିକାର ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଭାଷା ପ୍ରଚଳିତ ହେବାରୁ ପ୍ରାଦେଶିକ ନାନା ପାର୍ଥକ୍ଯ ଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ଗୋଟାଏ ଜାତୀୟ ଭାବ ନିରନ୍ତର ଜାଗ୍ରତ ରହିଅଛି।"

• ଶବ୍ଦାର୍ଥ: ଅବଲମ୍ବନ – ଆଶ୍ରୟ ବା ପ୍ରୟୋଗ, ସୁନିଶ୍ଚିତ – ନିଶ୍ଚିତ ରୂପେ, ବିଧି – ନିୟମ, ନିରନ୍ତର – ସର୍ବଦା ବା ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ।

• ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ସଭ୍ୟତା ଏବଂ ଭାବର ମୂଳ ଭିତ୍ତି ହେଉଛି ଭାଷା। ଭାଷାର ଏକତା ହିଁ ଭାବର ଏକତା ଆଣିପାରିବ ବୋଲି ଲେଖକ ଦୃଢତାର ସହ ମତ ରଖିଛନ୍ତି। ଏହାର ପ୍ରମାଣ ସ୍ୱରୂପ ସେ ଆମେରିକାର ଉଦାହରଣ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଇଂରେଜ, ଜର୍ମାନ, ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ଲୋକ ରହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଇଂରାଜୀକୁ ନିଜର ରାଜ୍ୟ ଭାଷା ରୂପେ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଗୋଟିଏ ଭାଷାର ପ୍ରଚଳନ ଯୋଗୁଁ ଆମେରିକାରେ ବିଭିନ୍ନତା ସତ୍ତ୍ୱେ ଜାତୀୟ ଭାବନା ଦୃଢ ହୋଇପାରିଛି।

ଷଷ୍ଠ ପରିଚ୍ଛେଦ (Paragraph 6) ମୂଳ ପାଠ: "ଆଜିକାଲି ଭାରତର ଏକ ଏକ ପ୍ରଦେଶରେ ନାନାବିଧ ଲୋକେ ଅଛନ୍ତି । କ୍ରମେ ଆଉ ନୂତନ ସଂପ୍ରଦାୟ ଓ ସମାଜର ଲୋକ ମିଶୁଛନ୍ତି। କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ପୂର୍ବର ଅବିମିଶ୍ରଣ ନାହିଁ। ଏହି ନାନାବିଧ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ହେଲେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ସେହି ଦେଶଭାଷା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ତାହେଲେ ସେମାନଙ୍କର ଭାବ ଓ ଚିନ୍ତାରେ – ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଆସିବ। ସେ ପ୍ରଦେଶର ସଂସ୍କୃତି, ସାହିତ୍ୟ, ଇତିହାସ ଆଦିକୁ ସେମାନେ ନିଜର କରିନେବେ ଏବଂ ସେ ପ୍ରଦେଶ ଓ ତାହାର ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତରେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆସ୍ଥା ଓ ମମତା ଜନ୍ମିବ। ଯେତେଦୂର ସମ୍ଭବ, ଏକ ଭାଷା ପ୍ରଚଳିତ ସ୍ଥାନମାନ ଏକ ଶାସନାଧୀନରେ ନ ଆସିଲେ ଏ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।"

• ଶବ୍ଦାର୍ଥ: ଅବିମିଶ୍ରଣ – ବିଶୁଦ୍ଧ (ମିଶାମିଶି ନହେବା), ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ – ମେଳ, ସମତା ବା ସଙ୍ଗତି, ଆସ୍ଥା – ବିଶ୍ବାସ, ନିର୍ଭର ବା ମନଯୋଗ।

• ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତର କୌଣସି ପ୍ରଦେଶରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରର ଲୋକ ନାହାନ୍ତି; ସବୁଠି ଏକ ମିଶ୍ରିତ ସମାଜ ଦେଖାଯାଉଛି। ତେଣୁ ଏହି ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ଆଣିବାକୁ ହେଲେ, ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜର ସ୍ଥାନୀୟ ବା ପ୍ରାଦେଶିକ ଭାଷାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଜରୁରୀ। ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷା ଶିଖିଲେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିନ୍ତାଧାରାର ମେଳ ହେବ ଏବଂ ସେମାନେ ସେହି ପ୍ରଦେଶର ଇତିହାସ, ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଆସ୍ଥା ପୋଷଣ କରିବେ। ଶେଷରେ ଲେଖକ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ଶାସନ ଅଧୀନକୁ ନ ଆସିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତା ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।