୧. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦାଣ୍ଡିଯାତ୍ରା ସଂପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନ କର ।

ଉତ୍ତର: ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ ଲବଣ ଆଇନ ଭଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ ଦାଣ୍ଡିଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ୧୯୩୦ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୨ ତାରିଖରେ ନିଜର ୭୮ ଜଣ ଅନୁଗାମୀଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧିଜୀ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମରୁ ଗୁଜରାଟର ଦାଣ୍ଡି ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ପ୍ରାୟ ୩୮୫ କିଲୋମିଟର ପଦଯାତ୍ରା କରି ସେମାନେ ଏପ୍ରିଲ ୬ ତାରିଖ ସକାଳେ ଦାଣ୍ଡିଠାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ସେଠାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ସମୁଦ୍ର ପାଣିରୁ ଲୁଣ ମାରି ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଲବଣ ଆଇନକୁ ଅମାନ୍ୟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହା ସହିତ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।

(ଖ) ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କ’ଣ ଥିଲା ଏବଂ ଏହା କେବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ?

ଉତ୍ତର: ୧୯୩୦ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ କମିଟି ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାର ନେତୃତ୍ୱ ନେବାକୁ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ଥିଲା: (୧) ସର୍ବତ୍ର ଲବଣ ଆଇନ ଭଙ୍ଗ କରିବା, (୨) ମଦ ଦୋକାନ, ବିଦେଶୀ ଲୁଗା ଦୋକାନ ଆଗରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକ୍ଷୋଭ ପ୍ରଦର୍ଶନ, (୩) ବିଦେଶୀ ବସ୍ତ୍ର ଦହନ ଓ ଖଦୀର ପ୍ରଚଳନ, (୪) ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସରକାରୀ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଆଇନଜୀବୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନ୍ୟାୟାଳୟ ବର୍ଜନ, (୫) ସରକାରଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଟିକସ ନଦେବା ଇତ୍ୟାଦି।

(ଗ) ଗାନ୍ଧୀ ଇରଉଇନ୍ ଚୁକ୍ତି କେବେ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ଫଳାଫଳ କ’ଣ ଥିଲା ?

ଉତ୍ତର: ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ଭାଇସରାୟ ଲର୍ଡ ଇରଉଇନ୍ ଏବଂ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୧୯୩୧ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୫ ତାରିଖରେ 'ଗାନ୍ଧୀ-ଇରଉଇନ୍' ଚୁକ୍ତି ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ: ଗାନ୍ଧିଜୀ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖି ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୋଲଟେବୁଲ ବୈଠକରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ସରକାର ହିଂସାକାଣ୍ଡରେ ଲିପ୍ତ ନଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ଖଲାସ କରିବାକୁ, ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପିକେଟିଂକୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ଏବଂ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କୁ ନିଜ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଲୁଣ ମାରିବାର ଅଧିକାର ଦେବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ।

(ଘ) ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ସଂପର୍କରେ ବର୍ଣ୍ଣନ କର ।

ଉତ୍ତର: ଓଡ଼ିଶାରେ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ବାଲେଶ୍ୱରର ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୩୦ ଏପ୍ରିଲ ୬ ତାରିଖରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ ଏବଂ ପରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୨୧ ଜଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀ କଟକ ସ୍ୱରାଜ ଆଶ୍ରମରୁ ପଦଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରି ଏପ୍ରିଲ ୧୨ ରେ ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ଏପ୍ରିଲ ୧୩ ତାରିଖରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ହରିହର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଲୁଣ ମାରି ଆଇନ ଭଙ୍ଗ କରି ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ। ଏହାପରେ ରମାଦେବୀ ଓ ମାଳତୀ ଚୌଧୁରୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ନାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଇଞ୍ଚୁଡ଼ିଠାରେ ଲବଣ ଆଇନ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। ଦାଣ୍ଡି ପରେ ଇଞ୍ଚୁଡ଼ି ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ କେନ୍ଦ୍ର ଥିଲା।

(ଡ) ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଶ୍ରୀଜଙ୍ଗ ଗ୍ରାମରେ ସଂଘଟିତ କରବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ସଂପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କର ।

ଉତ୍ତର: ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଶ୍ରୀଜଙ୍ଗ ଗ୍ରାମ କରବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟିଥିଲା। ଗୌରଶ୍ୟାମ ନାୟକ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସେଠାକାର ଲୋକମାନେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କୁ ଚୌକିଦାରୀ ଟିକସ ଦେବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ। ପୋଲିସ ଏହାକୁ ଦମନ କରିବାକୁ ଯାଇ ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଅକଥନୀୟ ଅତ୍ୟାଚାର କରିଥିଲା। ପୋଲିସ ଓ ଜନତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପୋଲିସ ଗୁଳିଚାଳନା କରିବାରୁ ଅନେକ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ସରକାର ଏହି ଗ୍ରାମ ଉପରେ ପିଟୁଣି ଟିକସ (Punitive Tax) ଲଗାଇଥିଲେ।

୨. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୨୦ଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ ।

(କ) ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ କାହିଁକି ସାଇମନ୍ କମିଶନକୁ ବର୍ଜନ କରିବା ପାଇଁ ନିଷ୍ପଭି ନେଇଥିଲା ?

 ଉତ୍ତର: ସାଇମନ୍ କମିଶନର ସାତ ଜଣ ଯାକ ସଦସ୍ୟ ଇଂରେଜ ଥିଲେ ଏବଂ ଏଥିରେ ଜଣେ ବି ଭାରତୀୟ ନଥିବାରୁ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଏହାକୁ ବର୍ଜନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା।

(ଖ) ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ୧୯୨୯ ମସିହାର ଲାହୋର ଅଧୂବେଶନ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ?

ଉତ୍ତର: ୧୯୨୯ ଲାହୋର ଅଧିବେଶନରେ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ 'ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱରାଜ' ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରି ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ କରିଥିଲା।

(ଗ) ଗାନ୍ଧିଜୀ କାହିଁକି ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ଡାକରା ଦେଲେ ?

ଉତ୍ତର: ଗାନ୍ଧିଜୀ ଭାଇସରାୟ ଲର୍ଡ ଇରଉଇନ୍‌ଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିବା ୧୧ ଦଫା ସମ୍ବଳିତ ଦାବିକୁ ସରକାର ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରିଦେବାରୁ, ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ସେ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ଡାକରା ଦେଇଥିଲେ।

(ଘ) ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର କେବେ ଓ କାହିଁକି ପ୍ରଥମ ଗୋଲ ଟେବୁଲ ବୈଠକ ଡକାଇଥିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ସାଇମନ୍ କମିଶନଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଏବଂ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ୧୯୩୦ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୨ ତାରିଖରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ପ୍ରଥମ ଗୋଲଟେବୁଲ ବୈଠକ ଡକାଇଥିଲେ।

(ଙ) ଦ୍ଵିତୀୟ ଗୋଲଟେବୁଲ ବୈଠକରେ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ କାହିଁକି ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କଲେ ?

ଉତ୍ତର: ଇଂରେଜ ସରକାର ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଭିତ୍ତିରେ ବିଭାଜନ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭାରତକୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦେବା ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଏଡ଼ାଇ ଯାଇଥିବାରୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ବୈଠକରେ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।

(ଚ) ଗାନ୍ଧିଜୀ କାହିଁକି ସୁଗିତ ଥିବା ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ପୁନରାରମ୍ଭ କଲେ ?

ଉତ୍ତର: ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୋଲଟେବୁଲ ବୈଠକରୁ ନିରାଶ ହୋଇ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଭାରତ ଫେରିବା ପରେ ନୂତନ ଭାଇସରାୟ ଲର୍ଡ ୱେଲିଙ୍ଗଡନ୍‌ଙ୍କର ଦମନମୂଳକ ନୀତି ଓ ଗିରଫଦାରୀ ଦେଖି ୧୯୩୨ ଜାନୁଆରୀରେ ପୁନର୍ବାର ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

(ଛ) ୧୯୩୩ ମେ' ମାସରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ କାହିଁକି ଏକୋଇଶ ଦିନିଆ ଅନଶନ ଘୋଷଣା କଲେ ?

 ଉତ୍ତର: ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ନିବାରଣ ତଥା ହରିଜନମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତି ଦିଗରେ ନିଜକୁ ଓ ନିଜ ସହକର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ତଥା ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୩୩ ମେ' ମାସରେ ୨୧ ଦିନିଆ ଅନଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

(ଜ) ଦ୍ଵିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଇନ୍ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ କେବେ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଗଲା ଏବଂ କେବେ ପ୍ରତ୍ୟାହୃତ ହେଲା ?

 ଉତ୍ତର: ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ୧୯୩୩ ମସିହା ମେ' ମାସରେ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୩୪ ମସିହା ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାହୃତ ହୋଇଥିଲା।

(ଝ) କୁଜଙ୍ଗଠା ଠାରେ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ କେଉଁମାନେ ନେ ନେତୃତ୍ବ ନେଇଥିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର କୁଜଙ୍ଗଠାରେ ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତଙ୍କ ସମେତ ନାରୀ ନେତ୍ରୀ ରମାଦେବୀ ଓ ମାଳତୀ ଚୌଧୁରୀ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ମୁଖ୍ୟ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।

( ଞ) ଓଡ଼ିଶାରେ ଆଇନ୍‌ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମ ସମୟରେ ‘ବାନର ସେନା’ର ଭୂମିକା କ’ଣ ଥିଲା ?

ଉତ୍ତର: ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ କୋମଳମତି ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ 'ବାନର ସେନା' କଂଗ୍ରେସର ପ୍ରଚାର ପତ୍ର ବାଣ୍ଟିବା, ସଭାସମିତିର ସମ୍ବାଦ ପହଞ୍ଚାଇବା ଏବଂ ବିଦେଶୀ ଦୋକାନ ଆଗରେ ପିକେଟିଂ କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।