୧. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୬୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ।

(କ) ଖୁଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ କାହିଁକି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଗଠିତ କମିଟିରେ କେଉଁମାନେ ସଦସ୍ୟ ରହିଥିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ତୁର୍କୀ ମିତ୍ରଶକ୍ତି ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲା, ଫଳରେ ତୁର୍କୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିଭାଜିତ ହେଲା। ମୁସଲମାନମାନଙ୍କ ଧର୍ମଗୁରୁ 'ଖଲିଫା' (ତୁର୍କୀ ସୁଲତାନ)ଙ୍କ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ପାଇବାରୁ ଭାରତୀୟ ମୁସଲମାନମାନେ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇ ଖୁଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହାର ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଗଠିତ କମିଟିର ସଦସ୍ୟମାନେ ହେଲେ- ସୌକତ ଅଲ୍ଲୀ, ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ, ମୌଲାନା ଆବୁଲ କାଲାମ ଆଜାଦ, ହକିମ୍ ହଜ୍‌ମଲ୍ ଖାଁ ଓ ହସରତ୍ ମୋହାନୀ।

(ଖ) ଖୁଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଭୂମିକା ଆଲୋଚନା କର।

ଉତ୍ତର: ଗାନ୍ଧିଜୀ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଖୁଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ। ୧୯୧୯ ନଭେମ୍ବରରେ ସେ 'ନିଖିଳ ଭାରତ ଖୁଲାଫତ ସମ୍ମିଳନୀ'ର ସଭାପତି ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ତୁର୍କୀ ସୁଲତାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଏବଂ ସରକାରଙ୍କୁ ବର୍ଜନ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ।

(ଗ) ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କ’ଣ ଥିଲା ?

ଉତ୍ତର: ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ମୂଳ ନୀତି ଥିଲା ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କୁ ଅଚଳ କରିବା। ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକ ଥିଲା- ସରକାରୀ ଉତ୍ସବ ବର୍ଜନ, ସରକାରୀ ଉପାଧି ଫେରସ୍ତ, ସରକାରୀ ପଦବୀରୁ ଇସ୍ତଫା, ବିଚାରାଳୟ ଓ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ବର୍ଜନ ଏବଂ ବିଦେଶୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଲୁଗା ବର୍ଜନ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଗଠନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଯେପରିକି ଖଦୀର ପ୍ରସାର, ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲମାନ ଏକତା ଓ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ନିରାକରଣ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।

(ଘ) ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ଫଳାଫଳ କ’ଣ ହେଲା ?

ଉତ୍ତର: ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଇଂରେଜ ଶାସନର ମୂଳଦୁଆ ଦୋହଲାଇ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଏକ 'ଗଣ ଆନ୍ଦୋଳନ'ରେ ପରିଣତ କରିଥିଲା। ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭାରତୀୟମାନେ ସଂଗଠିତ ଭାବେ ଇଂରେଜଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ିଥିଲେ, ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତ ବିପ୍ଳବ ପାଇଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲା। ଖୁଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନର ଯୌକ୍ତିକତା ରହିଲା ନାହିଁ ଏବଂ ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାରତରେ ଜାତୀୟତାବୋଧର ପ୍ରସାର କରିଥିଲା।

(ଙ) ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଓଡ଼ିଶା ପରିଦର୍ଶନର ଏକ ବିବରଣୀ ଦିଅ।

ଉତ୍ତର: ୧୯୨୧ ମସିହାରେ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ ଓଡ଼ିଶା ଆସିଥିଲେ। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୩ ତାରିଖରେ କଟକରେ ସେ ଏକ ବିଶାଳ ଜନସମାବେଶକୁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ଓଡ଼ିଶାରେ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଲୋକାଭିମୁଖୀ କରାଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ଆହ୍ୱାନରେ ରମାଦେବୀଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ନାରୀ ନିଜ ଅଳଙ୍କାର 'ତିଳକ ସ୍ଵରାଜ ପାଣ୍ଠି'କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ। ସେ ଭଦ୍ରକ, ପୁରୀ ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁର ମଧ୍ୟ ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ।

୨. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ପ୍ରାୟ ୨୦ ଗୋଟି ଶବ୍ଦରେ ଲେଖ।

(କ) ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ କେବେ ଓ କିପରି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?

 ଉତ୍ତର: ୧୯୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧ ତାରିଖରେ ଲୋକମାନ୍ୟ ତିଳକଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଦିନ ଶୋକ ପାଳନ ଓ ହରତାଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।

(ଖ) କେଉଁ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ଆହ୍ୱାନକୁ ସାକାର କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା ?

 ଉତ୍ତର: ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ, ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ, ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ ୧୯୧୯ ର ତ୍ରୁଟି ଓ ଖୁଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏହାକୁ ସାକାର କରିଥିଲା।

(ଗ) କେବେ ଓ କାହିଁକି ହଣ୍ଟର କମିଟି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?

ଉତ୍ତର: ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ୧୯୧୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୪ ତାରିଖରେ ହଣ୍ଟର କମିଟି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା।

(ଘ) କଂଗ୍ରେସର କେଉଁ ଅଧିବେଶନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ କେଉଁ ଅଧୂବେଶନରେ ଏହା ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା ?

ଉତ୍ତର: କଲିକତା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିବେଶନରେ ଗୃହୀତ ଓ ନାଗପୁର ବାର୍ଷିକ ଅଧିବେଶନରେ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା।

(ଙ) ‘ତିଳକ ସ୍ଵରାଜ ପାଣ୍ଠି’ କ’ଣ ପାଇଁ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ?

 ଉତ୍ତର: ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ତିଳକ ସ୍ୱରାଜ ପାଣ୍ଠି ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା।

(ଚ) ୧୯୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ କ’ଣ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ସାତ ଦିନ ଭିତରେ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ ନ କଲେ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରିବେ ବୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ।

(ଛ) ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ କେଉଁ କାରଣ ପାଇଁ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଚୌରିଚୌରା ଠାରେ ହିଂସାତ୍ମକ ଘଟଣା ଘଟି ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯିବାରୁ ସେ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଲେ।

(ଜ) ନାଗପୁର କଂଗ୍ରେସ ଅଧିବେଶନ କେବେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ସେଠାରେ କେତେ ଜଣ ଓଡ଼ିଶାରୁ ପ୍ରତିନିଧୂତ୍ବ କରିଥିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ୧୯୨୦ ଡିସେମ୍ବରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାରୁ ୩୫ ଜଣ ପ୍ରତିନିଧି ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।

(ଝ) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ କେଉଁ ଠାରେ ଏବଂ କ’ଣ ପାଇଁ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳରେ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଶିକ୍ଷା ଦାନ ପାଇଁ ୧୯୧୯ ମସିହାରେ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।

(ଟ) ଓଡ଼ିଶାରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ଦମନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସମ୍ବଲପୁର ମିଶ୍ର ପ୍ରେସ୍‌କୁ କେତେ ଟଙ୍କା ଜୋରିମାନା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ କାହିଁକି ?

ଉତ୍ତର: ‘ସ୍ୱରାଜ ସଙ୍ଗୀତ’ ନାମକ ପ୍ରାଚୀର ପତ୍ର ଛାପିଥିବାରୁ ୨୫ ଟଙ୍କା ଜୋରିମାନା କରାଯାଇଥିଲା।

୩. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟରେ ଲେଖ।

(କ) କେବେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ନିଷ୍ଫଳ ଭାରତ ଖୁଲାଫତ୍ ସମ୍ମିଳନୀର ସଭାପତି ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ?

 ଉତ୍ତର: ୧୯୧୯ ନଭେମ୍ବର ମାସରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ନିଖିଳ ଭାରତ ଖୁଲାଫତ୍ ସମ୍ମିଳନୀର ସଭାପତି ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

(ଖ) କେଉଁ ତାରିଖରୁ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ ୧୯୧୯ ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା ?

ଉତ୍ତର: ୧୯୧୯ ଡିସେମ୍ବର ୨୩ ତାରିଖରୁ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ ୧୯୧୯ ପ୍ରଚଳିତ ହେଲା।

(ଗ) ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ କାହାର ପରିଦର୍ଶନକୁ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀମାନଙ୍କ ଦ୍ବାରା ବାସନ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା ?

 ଉତ୍ତର: ୱେଲ୍‌ସ୍‌ର ଯୁବରାଜଙ୍କ ପରିଦର୍ଶନକୁ ବାସନ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା।

(ଘ) କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କଂଗ୍ରେସର ବାର୍ଷିକ ଅଧୂବେଶନରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଚାଲୁ ରଖୁବାପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଗଲା ?

ଉତ୍ତର: ନାଗପୁର ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ କଂଗ୍ରେସର ବାର୍ଷିକ ଅଧିବେଶନରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା।

(ଙ) ମହତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ କେଉଁଦିନ କଟକରେ ଜନସମାବେଶକୁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ ?

 ଉତ୍ତର: ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ ୧୯୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୩ ତାରିଖ ଦିନ କଟକରେ ଜନସମାବେଶକୁ ଉଦ୍‌ବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ।

(ଚ) କାହାର ପ୍ରେରଣାରେ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲର ଛାତ୍ରମାନେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ପଣ୍ଡିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମିଶ୍ରଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଛାତ୍ରମାନେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।

(ଛ) ‘ଅଳକା ଆଶ୍ରମ’ କେଉଁଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ?

ଉତ୍ତର: ଜଗତ୍‌ସିଂହପୁର ଠାରେ 'ଅଳକା ଆଶ୍ରମ' ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।

(ଜ) କେଉଁ ଲେଖା ପାଇଁ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ?

ଉତ୍ତର: ‘ସତ୍ୟ ହେଲେ ସାଂଘାତିକ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ସରକାରୀ ବିରୋଧୀ ଲେଖା ପାଇଁ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା।

(ଝ) କନିକା ପ୍ରଜା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ କନିକାର ରାଜା କିଏ ଥିଲେ ?

ଉତ୍ତର: କନିକାର ରାଜା ଥିଲେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ।

(ଞ) କେଉଁ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ କନିକା ଅତ୍ୟାଚାର ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିଥିଲା ?

ଉତ୍ତର: ‘ସମାଜ’ ଓ ‘ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା’ ମାଧ୍ୟମରେ କନିକା ଅତ୍ୟାଚାର ଲୋକଲୋଚନକୁ ଆସିଥିଲା।

୪. ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଚାରିଗୋଟି ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛି ତା’ର କ୍ରମିକ ନମ୍ବର ସହିତ ଲେଖ।

(କ) ହଣ୍ଟର କମିଟି କେବେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା ?

 ଉତ୍ତର: (i) ୧୯୧୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୪

(ଖ) କେଉଁଟି ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସହିତ ସଂପୃକ୍ତ ନୁହେଁ ?

 ଉତ୍ତର: (iv) ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ବର୍ଜନ (ଏହା ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ଅଂଶ ଥିଲା, ତେଣୁ ଏହା ବର୍ଜନ ପରିସରଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ)

(ଗ) କେଉଁଠାରେ କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ କମିଟି ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସ୍ଥଗିତ ଘୋଷଣା ଅନୁମୋଦନ କରିଥଲା ?

ଉତ୍ତର: (ii) ବର୍ଦ୍ଦୋଳି

(ଘ) କିଏ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରାଦେଶିକ କଂଗ୍ରେସ କମିଟିର ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ଥିଲେ ?

ଉତ୍ତର: (ii) ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ

(ଡ) କେଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ‘ସ୍ୱରାଜ୍ୟ ସମାଚାର’ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ କରୁଥିଲା ?

ଉତ୍ତର: (iii) ସ୍ୱରାଜ ମନ୍ଦିର