ଅଧ୍ୟାୟ ୧ ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଠ: ଭାରତରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ – Additional Questions Class 10 ଇତିହାସ
ଭାଗ ୧: ୧ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (୨୦ଟି ପ୍ରଶ୍ନ - ୩ଟି ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର)
କ) ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର:
❓1. ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ତୁର୍କୀ ______ ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲା।
❓2. ୧୯୧୯ ନଭେମ୍ବରରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ନିଖିଳ ଭାରତ ______ ସମ୍ମିଳନୀର ସଭାପତି ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହେଲେ।
❓3. ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ______ ତାରିଖରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
❓4. ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ ୧୯୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚରେ କଟକଠାରେ ଉତ୍କଳ ______ କମିଟି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା।
❓5. ଜଗତସିଂହପୁରରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେବା ପାଇଁ ______ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା।
❓6. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଶିକ୍ଷାଦାନ ନିମନ୍ତେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳଠାରେ ______ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।
❓7. ଲୋକମାନ୍ୟ ବାଲ୍ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଲକଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ______ ପାଣ୍ଠି ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା।
ଖ) ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ ବା ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ:
❓8. 'ଇଣ୍ଡିଆ ଉଇନ୍ସ ଫ୍ରିଡମ୍' ନାମକ ପୁସ୍ତକ କିଏ ରଚନା କରିଥିଲେ ?
❓9. ମୌଲାନା ଆବୁଲ କାଲାମ ଆଜାଦଙ୍କ ମୂଳ ନାମ କ'ଣ ଥିଲା ?
❓10. କେଉଁ ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ ?
❓11. ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍ ୧୯୧୯ କୁ ଅନ୍ୟ କେଉଁ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ ?
❓12. 'ସମାଜ' ସମ୍ବାଦପତ୍ରରେ ପ୍ରକାଶିତ କେଉଁ ସ୍ତମ୍ଭ ପାଇଁ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କୁ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ପଡିଥିଲା ?
❓13. କେଉଁ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଅର୍ଥ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଜନସାଧାରଣ ଏକ କୋଟି ଟଙ୍କା ଦାନ କରିଥିଲେ ?
❓14. କଟକ ମେଡିକାଲ ସ୍କୁଲରୁ କିଏ ନିଜର ଶିକ୍ଷା ତ୍ୟାଗ କରି ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ ?
ଗ) ଭ୍ରମ ସଂଶୋଧନ କର ବା ସଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ଲେଖ:
❓15. ହଣ୍ଟର କମିଟି ୧୯୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧ ତାରିଖରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା। (ସଠିକ୍ ତାରିଖ ଲେଖ)
❓16. କଂଗ୍ରେସର ନାଗପୁର ଅଧିବେଶନରେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ୫୦ ଜଣ ପ୍ରତିନିଧି ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। (ସଠିକ୍ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖ)
❓17. 'ସ୍ୱରାଜ୍ୟ ସମାଚାର' ପତ୍ରିକା ସ୍ୱରାଜ ଆଶ୍ରମରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା। (ସଠିକ୍ ଅନୁଷ୍ଠାନର ନାମ ଲେଖ)
❓18. ତୁର୍କୀର ସୁଲତାନ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନମାନଙ୍କର ଧର୍ମଗୁରୁ ଥିଲେ। (ସଠିକ୍ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀଙ୍କ ନାମ ଲେଖ)
❓19. କନିକା ପ୍ରଜା ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ରାଜା ଫରାସୀ ସରକାରଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ନେଇଥିଲେ। (ସଠିକ୍ ସରକାରଙ୍କ ନାମ ଲେଖ)
❓20. ଉତ୍କଳ ପ୍ରାଦେଶିକ କଂଗ୍ରେସ କମିଟିର ପ୍ରଥମ ସଭାପତି ଭାଗୀରଥି ମହାପାତ୍ର ଥିଲେ। (ସଠିକ୍ ନେତାଙ୍କ ନାମ ଲେଖ)
ଉତ୍ତର (୧ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ):
✅1. ମିତ୍ରଶକ୍ତି
✅2. ଖିଲାଫତ୍
✅3. ୧୯୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ୧
✅4. ପ୍ରାଦେଶିକ କଂଗ୍ରେସ
✅5. ଅଳକା
✅6. ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ
✅7. ତିଳକ ସ୍ୱରାଜ
✅8. ମୌଲାନା ଆବୁଲ କାଲାମ ଆଜାଦ
✅9. ମୋହିଉଦ୍ଦିନ୍ ଅହମ୍ମଦ
✅10. ଚୌରିଚୌରା ହିଂସାକାଣ୍ଡ
✅11. ମଣ୍ଟେଗୁ-ଚେମ୍ସଫୋର୍ଡ ସଂସ୍କାର
✅12. ସତ୍ୟ ହେଲେ ସାଂଘାତିକ
✅13. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ (ତିଳକ ସ୍ୱରାଜ ପାଣ୍ଠିକୁ)
✅14. ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ
✅15. ୧୯୧୯ ଅକ୍ଟୋବର ୧୪
✅16. ୩୫ ଜଣ
✅17. ସ୍ୱରାଜ ମନ୍ଦିର
✅18. ମୁସଲମାନମାନଙ୍କର (ଖଲିଫା)
✅19. ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ
✅20. ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ
ଭାଗ ୨: ୨ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (୧୦ଟି ପ୍ରଶ୍ନ)
❓1. ଖିଲାଫତ୍ କମିଟିର ମୁଖ୍ୟ ସଦସ୍ୟ କେଉଁମାନେ ଥିଲେ ?
❓2. ୧୯୧୯ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍ କିଏ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ ?
❓3. ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ଘଟଣା ପରେ ହଣ୍ଟର କମିଟିର ରିପୋର୍ଟକୁ ନେଇ ଭାରତୀୟମାନେ କାହିଁକି କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ ?
❓4. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ କେଉଁ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଆଇନ ବ୍ୟବସାୟ ବା ଓକିଲାତି ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ? (ଯେକୌଣସି ୨ ଜଣଙ୍କ ନାମ ଲେଖ)
❓5. ଚୌରିଚୌରା ଘଟଣା କେବେ ଓ କେଉଁଠାରେ ଘଟିଥିଲା ?
❓6. ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ଦୁଇଟି ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଆଶ୍ରମର ନାମ ଓ ସ୍ଥାନ ଲେଖ।
❓7. କନିକା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ କେଉଁ ନେତାମାନଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ କେଉଁ ଜେଲକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା ?
❓8. ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ କେଉଁଦିନ ଓଡ଼ିଶା ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କ'ଣ ହୋଇଥିଲା ?
❓9. ଓଡ଼ିଶାରେ ଘରୋଇ ନ୍ୟାୟାଳୟ କେଉଁ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ କାହିଁକି ?
❓10. ୧୯୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କୁ କି ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର (୨ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ):
✅1. ଖିଲାଫତ୍ କମିଟିର ମୁଖ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନେ ଥିଲେ ଦୁଇ ଅଲ୍ଲୀ ଭ୍ରାତା (ସୌକତ ଅଲ୍ଲୀ ଓ ମହମ୍ମଦ ଅଲ୍ଲୀ), ମୌଲାନା ଆବୁଲ କାଲାମ ଆଜାଦ, ହକିମ୍ ହଜମଲ ଖାଁ ଓ ହସରତ୍ ମୋହାନୀ।
✅2. ୧୯୧୯ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍ ଇଂଲଣ୍ଡର ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ଏଡ଼ଉଇନ୍ ମଣ୍ଟେଗୁ ଓ ଭାରତର ଭାଇସରାୟ ଲର୍ଡ଼ ଚେମ୍ସଫୋର୍ଡଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା।
✅3. ବ୍ରିଟିଶ ଲର୍ଡସ୍ ସଭା ହଣ୍ଟର କମିଟିର ସୁପାରିସ ଆଧାରରେ ଜେନେରାଲ ଡାୟାରଙ୍କ ନୃଶଂସ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ୩୦ ହଜାର ପାଉଣ୍ଡ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଭାରତୀୟଙ୍କୁ କ୍ଷୁବ୍ଧ କରିଥିଲା।
✅4. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ମୋତିଲାଲ ନେହେରୁ ଓ ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସଙ୍କ ପରି ଖ୍ୟାତନାମା ବାରିଷ୍ଟର ନିଜର ଆଇନ ବ୍ୟବସାୟ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ।
✅5. ୧୯୨୨ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ୫ ତାରିଖରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଗୋରଖପୁର ଅଞ୍ଚଳସ୍ଥିତ ଚୌରିଚୌରା ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା।
✅6. କଟକଠାରେ 'ସ୍ୱରାଜ ଆଶ୍ରମ' ଏବଂ ଜଗତସିଂହପୁରଠାରେ 'ଅଳକା ଆଶ୍ରମ' ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା।
✅7. କନିକା ପ୍ରଜା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ଓ ଭାଗୀରଥି ମହାପାତ୍ରଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇ ହଜାରିବାଗ ଜେଲକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା।
✅8. ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ ୧୯୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୩ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶା (କଟକ) ଆସିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଉଦବୋଧନରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ରମାଦେବୀଙ୍କ ସମେତ ବହୁ ନାରୀ ନିଜର ଅଳଙ୍କାର ତିଳକ ସ୍ୱରାଜ ପାଣ୍ଠିକୁ ଦାନ କରିଥିଲେ।
✅9. ବ୍ରିଟିଶ୍ ନ୍ୟାୟାଳୟ ବର୍ଜନ କରି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟ ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବାଲେଶ୍ୱର, ଭଦ୍ରକ, ତିର୍ତ୍ତୋଲ ଏବଂ ପୁରୀଠାରେ ଘରୋଇ ନ୍ୟାୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା।
✅10. ସାତ ଦିନ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରା ନ ଗଲେ ଏବଂ ସମ୍ବାଦପତ୍ରକୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିଆ ନ ଗଲେ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ କରାଯିବ ବୋଲି ଗାନ୍ଧିଜୀ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ।
ଭାଗ ୩: ୩ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (୬ଟି ପ୍ରଶ୍ନ)
❓1. ଖିଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ କ'ଣ ଥିଲା ?
❓2. 'ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍ ୧୯୧୯' ର ପ୍ରମୁଖ ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକ କ'ଣ ଥିଲା ?
❓3. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଗଠନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
❓4. ଚୌରିଚୌରା ଘଟଣା କିପରି ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ଗତିପଥକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲା ?
❓5. ଓଡ଼ିଶାରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ବିଦେଶୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ବର୍ଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କିପରି ସଫଳ ହୋଇଥିଲା ?
❓6. ଓଡ଼ିଶାରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଦମନଲୀଳାର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦିଅ।
ଉତ୍ତର (୩ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ):
✅1. ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ତୁର୍କୀ ମିତ୍ରଶକ୍ତି ବିରୋଧରେ ଲଢି ହାରିଯିବା ପରେ, ତୁର୍କୀ ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ବିଭାଜନ କରାଯାଇଥିଲା। ତୁର୍କୀର ସୁଲତାନ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କର ଧର୍ମଗୁରୁ (ଖଲିଫା) ଥିବାରୁ, ଏହି ଘଟଣା ଭାରତର ମୁସଲମାନମାନଙ୍କୁ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ କରିଥିଲା। ଫଳରେ ସୁଲତାନଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ଦୁଇ ଅଲ୍ଲୀ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଖିଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
✅2. ଏହି ଆଇନର ମୁଖ୍ୟ ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ପ୍ରଥମତଃ, ଭାଇସରାୟ ଭାରତୀୟ ସଂସଦ ପରିବର୍ତ୍ତେ ବ୍ରିଟିଶ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ ନିକଟରେ ଉତ୍ତରଦାୟୀ ରହିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ପ୍ରାଦେଶିକ ସ୍ତରରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗଗୁଡିକ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରଖାଗଲା। ତୃତୀୟତଃ, ଧର୍ମ ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ (ଯଥା ଶିଖ ଓ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ) ଭିତ୍ତିରେ ପୃଥକ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ଗଠନ କରାଯାଇ ଭୋଟଦାନ ଅଧିକାର ସଙ୍କୁଚିତ ହେଲା।
✅3. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଇଂରେଜ ଅନୁଷ୍ଠାନ ବର୍ଜନ ବ୍ୟତୀତ କେତେକ ଗଠନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହାତକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: (କ) ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଖଦୀ ମାଦ୍ୟୋଗର ପ୍ରସାର ଓ ଚରଖା ପ୍ରଚଳନ। (ଖ) ସମାଜରୁ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟତା ନିରାକରଣ ଓ ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ସୃଷ୍ଟି। (ଗ) ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନମାନ ସ୍ଥାପନ।
✅4. ୧୯୨୨ ଫେବୃଆରୀ ୫ ତାରିଖରେ ଚୌରିଚୌରାଠାରେ ଉତ୍ତ୍ୟକ୍ତ ଲୋକମାନେ ଗୋଟିଏ ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନରେ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଦେଇଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ୨୨ ଜଣ ପୋଲିସ କର୍ମଚାରୀ ଜୀବନ୍ତ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଜୀ ଅହିଂସାର ପୂଜାରୀ ଥିବାରୁ ଏହି ହିଂସାକାଣ୍ଡ ତାଙ୍କୁ ବ୍ୟଥିତ କରିଥିଲା। ତେଣୁ ସେ ତୁରନ୍ତ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।
✅5. ୧୯୨୧ ଅଗଷ୍ଟ ୩ ରେ ପୁରୀଠାରେ ଓ ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ ରେ କଟକଠାରେ ଜନସାଧାରଣ ବିଦେଶୀ ବସ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ଏକାଠି କରି ଅଗ୍ନିସଂଯୋଗ କରିଥିଲେ। କଲିକତା ଲୁଗାକଳରେ କାମ କରୁଥିବା ଓଡ଼ିଆ ଶ୍ରମିକମାନେ ବିଦେଶୀ ଲୁଗାପେଟି ଦୋକାନକୁ ଦେବାକୁ ମନା କରିଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀମାନେ ବିଦେଶୀ ଦୋକାନ ଆଗରେ ଧାରଣା ଦେଇ ମଦ ବିକ୍ରି ବନ୍ଦ କରିଥିଲେ।
✅6. ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ଇଂରେଜ ସରକାର ଓଡ଼ିଶାରେ ଲାଠିଚାଳନା ଓ ବେତ୍ରାଘାତ ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ। ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ, ବାଞ୍ଛାନିଧି ମହାନ୍ତିଙ୍କ ସମେତ ଶହ ଶହ ସତ୍ୟାଗ୍ରହୀଙ୍କୁ କାରାରୁଦ୍ଧ କରାଗଲା। 'ସମାଜ' ପତ୍ରିକାରେ ଲେଖା ପାଇଁ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଜେଲ ଓ 'ସ୍ୱରାଜ ସଙ୍ଗୀତ' ଛାପିବା ଯୋଗୁଁ ମିଶ୍ର ପ୍ରେସକୁ ଜୋରିମାନା କରାଯାଇଥିଲା।
ଭାଗ ୪: ୪ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (୫ଟି ପ୍ରଶ୍ନ)
❓1. ଭାରତରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ମୂଳ କାରଣଗୁଡ଼ିକ କ'ଣ ଥିଲା ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
❓2. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଜନ ନୀତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡିକ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର।
❓3. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ସଫଳତା ଓ ଫଳାଫଳର ସମୀକ୍ଷା କର।
❓4. ଓଡ଼ିଶାରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରସାର ଦିଗରେ ଛାତ୍ର, ଯୁବକ ଏବଂ ନେତାମାନଙ୍କର ଅବଦାନ ଆଲୋଚନା କର।
❓5. ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ଓ ଚେତନା ଜାଗ୍ରତ କରିବାରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ପତ୍ରପତ୍ରିକାର ଭୂମିକା ଲେଖ।
ଉତ୍ତର (୪ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ):
✅1. ଭାରତରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ମୁଖ୍ୟତଃ କେତେକ ଅଭାବନୀୟ ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଥମତଃ, ୧୯୧୯ର ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ ଏବଂ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଗଭୀର ଆଘାତ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ନ୍ୟାୟବିଚାର ଉପରୁ ବିଶ୍ୱାସ ତୁଟିଯାଇଥିଲା। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ୧୯୧୯ ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନର ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂସ୍କାର ଭାରତୀୟଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ କରିପାରିନଥିଲା। ତୃତୀୟତଃ, ହଣ୍ଟର କମିଟିର ପକ୍ଷପାତିତା ଓ ଜେନେରାଲ ଡାୟାରଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରିବା ଜନସାଧାରଣଙ୍କ କ୍ରୋଧ ବଢାଇଥିଲା। ଶେଷରେ, ତୁର୍କୀ ପ୍ରତି ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ଅନ୍ୟାୟ ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିବା 'ଖିଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ' ସହିତ ଗାନ୍ଧିଜୀ ମିଶି ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲିମ୍ ଏକତା ଜରିଆରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ଡାକରା ଦେଇଥିଲେ।
✅2. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ମୂଳ ନୀତି ଥିଲା ଇଂରେଜ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ବିଦେଶୀ ଦ୍ରବ୍ୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଜନ। ଏଥିରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା: କ) ୧୯୧୯ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ହେବାକୁ ଥିବା ନିର୍ବାଚନ ଓ ସମସ୍ତ ସରକାରୀ ଉତ୍ସବକୁ ବର୍ଜନ କରିବା। ଖ) ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସରକାରୀ ଉପାଧି ଫେରସ୍ତ କରିବା ଏବଂ ସରକାରୀ ଚାକିରିରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେବା। ଗ) ଆଇନଜୀବୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଚାରାଳୟ (କୋର୍ଟ) ବର୍ଜନ ଏବଂ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସରକାରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ବର୍ଜନ। ଘ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବିଦେଶୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ବିଦେଶୀ ଲୁଗା ବର୍ଜନ କରି ସ୍ୱଦେଶୀ ଜିନିଷ ବ୍ୟବହାର କରିବା।
✅3. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ପୂର୍ବରୁ ଚୌରିଚୌରା ଘଟଣା ପାଇଁ ସ୍ଥଗିତ ହୋଇଥିଲେ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ ଥିଲା। ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଏକ ଗଣ ଆନ୍ଦୋଳନ ସଂଗଠିତ ହୋଇଥିଲା। କଂଗ୍ରେସ ଏକ ଛୋଟ ଅନୁଷ୍ଠାନରୁ ବାହାରି ଗଣ ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇପାରିଥିଲା। ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଖଦୀ ପ୍ରତି ଆଦର ବଢିଥିଲା। ଭବିଷ୍ୟତର ବଡ ବିପ୍ଳବ (ଯଥା ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ ଓ ଭାରତ ଛାଡ) ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଦୃଢ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ ମାନସିକତା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲା।
✅4. ଓଡ଼ିଶାରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଯୁବକ ଓ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କର ପ୍ରବଳ ଉତ୍ସାହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ହରେକୃଷ୍ଣ ମହତାବ, ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀ, ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ କାନୁନ୍ଗୋଙ୍କ ଭଳି ଯୁବକମାନେ କଲେଜ ତ୍ୟାଗ କରି ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ। ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ କଟକ ମେଡିକାଲ ସ୍କୁଲ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ପଣ୍ଡିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ ମିଶ୍ରଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲର ଛାତ୍ରମାନେ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଓହ୍ଲାଇଥିଲେ। ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ, ନୀଳକଣ୍ଠ ଦାସ, ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଭଳି ନେତାମାନେ ସରକାରୀ ଚାକିରି ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ, ବିଶ୍ୱନାଥ ଦାସ ପ୍ରମୁଖ ନିଜର ଓକିଲାତି ତ୍ୟାଗ କରି ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।
✅5. ଓଡ଼ିଶାରେ ସରକାରୀ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ବର୍ଜନ ପରେ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏକ ଜାତୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। କଟକରେ 'ଉତ୍କଳ ସ୍ୱରାଜ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ପରିଷଦ' ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା। ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେବାପାଇଁ କଟକରେ 'ସ୍ୱରାଜ ଆଶ୍ରମ' ଓ ଜଗତସିଂହପୁରରେ 'ଅଳକା ଆଶ୍ରମ' ଗଢାଯାଇଥିଲା। ବାଲେଶ୍ୱରର 'ସ୍ୱରାଜ ମନ୍ଦିର'ରୁ 'ସ୍ୱରାଜ୍ୟ ସମାଚାର' ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା। ବିଶେଷ କରି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ 'ସମାଜ' ଖବରକାଗଜ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରପଲ୍ଲୀରେ ଜାତୀୟ ଚେତନା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।
ଭାଗ ୫: ବିଭିନ୍ନ ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ୩୦ଟି ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ (ଉତ୍ତର ବିହୀନ)
❓1. କେଉଁ କେଉଁ ନେତାମାନେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ୍ ବିରୋଧୀ ସତ୍ୟାଗ୍ରହକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ? (୧ ମାର୍କ)
❓2. 'ସେଭର୍ସ ଚୁକ୍ତି' କେଉଁ ଦେଶ ଉପରେ ଲଦି ଦିଆଯାଇଥିଲା ? (୧ ମାର୍କ)
❓3. କଂଗ୍ରେସର କେଉଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିବେଶନରେ ଅସହଯୋଗ ପ୍ରସ୍ତାବ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭାବେ ଗୃହୀତ ହେଲା ? (୧ ମାର୍କ)
❓4. ଆଲ୍ଲାହାବାଦ ସର୍ବଦଳୀୟ ବୈଠକ କେବେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ? (୧ ମାର୍କ)
❓5. ମୁସ୍ତାଫା କମାଲ ପାଶାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କେଉଁ ମସିହାରେ ତୁର୍କୀରେ ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲା ? (୧ ମାର୍କ)
❓6. ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ କଟକରେ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କୁ କେବେ ଉଦବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ ? (୧ ମାର୍କ)
❓7. ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ କେବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହୋଇଥିଲା ? (୧ ମାର୍କ)
❓8. 'ଉତ୍କଳ ଦୀପିକା' ପତ୍ରିକାରେ କେଉଁ ଆନ୍ଦୋଳନର ଅତ୍ୟାଚାର କଥା ଛପାଯାଇଥିଲା ? (୧ ମାର୍କ)
❓9. ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମ୍ପାଦନାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଦୁଇଟି ପତ୍ରିକାର ନାମ କ'ଣ ଥିଲା ? (୨ ମାର୍କ)
❓10. ଖିଲାଫତ୍ କମିଟିର ସଭାପତି ଭାବେ କିଏ ଓ କେବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ? (୨ ମାର୍କ)
❓11. ତିଳକ ସ୍ୱରାଜ ପାଣ୍ଠି ଗଠନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ ଥିଲା ? (୨ ମାର୍କ)
❓12. ଓଡ଼ିଶାର କେଉଁ ନେତାମାନେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଘରୋଇ ନ୍ୟାୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ ? (୨ ମାର୍କ)
❓13. ୱେଲ୍ସ୍ର ଯୁବରାଜଙ୍କ ଭାରତ ପରିଦର୍ଶନକୁ କିଏ ଓ କାହିଁକି ବାସନ୍ଦ କରିଥିଲେ ? (୨ ମାର୍କ)
❓14. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ନାରୀମାନଙ୍କର ଅବଦାନ କ'ଣ ଥିଲା ? (୨ ମାର୍କ)
❓15. ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ କାହାର ନେତୃତ୍ୱରେ ଛାତ୍ରମାନେ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ ? (୨ ମାର୍କ)
❓16. କଲିକତାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଓଡ଼ିଆ ଶ୍ରମିକମାନେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ? (୨ ମାର୍କ)
❓17. ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍ ୧୯୧୯ ରେ ପ୍ରାଦେଶିକ ସ୍ତରରେ ଶାସନ କ୍ଷମତାକୁ କିପରି ବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥିଲା ? (୩ ମାର୍କ)
❓18. ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ କିପରି ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲମାନମାନଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଏକତ୍ର କରିବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲେ ? (୩ ମାର୍କ)
❓19. ବର୍ଦ୍ଦୋଳି ଠାରେ କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ବୈଠକର ନିଷ୍ପତ୍ତି ପ୍ରତି ଅନ୍ୟ ନେତାମାନଙ୍କର (ଯଥା ସୁଭାଷ ବୋଷ) ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କିପରି ଥିଲା ? (୩ ମାର୍କ)
❓20. ଓଡ଼ିଶାରେ ଘରୋଇ ନ୍ୟାୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଲୋକଙ୍କୁ କିପରି ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଦିଆଗଲା ? (୩ ମାର୍କ)
❓21. କନିକା ପ୍ରଜା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ରାଜା କିପରି ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ନେଇ ଅତ୍ୟାଚାର କରିଥିଲେ ? (୩ ମାର୍କ)
❓22. ନାଗପୁର କଂଗ୍ରେସ ଅଧିବେଶନରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୂମିକା ଏବଂ ଏହାପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ କିପରି ସଂଗଠନ ଗଢାଗଲା ତାହା ବର୍ଣ୍ଣନା କର। (୩ ମାର୍କ)
❓23. ହଣ୍ଟର କମିଟିର ରିପୋର୍ଟ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ମନରେ କିପରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଏବଂ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସହ ଏହାର ସମ୍ପର୍କ କ'ଣ ଥିଲା ? (୪ ମାର୍କ)
❓24. ଭାରତ ଶାସନ ଆଇନ୍ ୧୯୧୯ କାହିଁକି ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଗ୍ରହଣ କଲା ନାହିଁ ଏବଂ ଏଥିରେ ଥିବା ପ୍ରମୁଖ ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକ ଦର୍ଶାଅ। (୪ ମାର୍କ)
❓25. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ 'ଗଠନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ' କହିଲେ କ'ଣ ବୁଝାଏ ଏବଂ ଏଗୁଡ଼ିକର ଆବଶ୍ୟକତା କ'ଣ ଥିଲା ଆଲୋଚନା କର। (୪ ମାର୍କ)
❓26. ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଚୌରିଚୌରା ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ସାମଗ୍ରିକ ଫଳାଫଳ କ'ଣ ହେଲା ? ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଫଳ କୁହାଯାଇପାରିବ କି ? ବିଶ୍ଳେଷଣ କର। (୪ ମାର୍କ)
❓27. ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଦେଶୀ ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ନିଶା ବର୍ଜନ ଆନ୍ଦୋଳନ କିପରି ବ୍ୟାପକ ରୂପ ନେଇଥିଲା ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ସହ ଆଲୋଚନା କର। (୪ ମାର୍କ)
❓28. ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରେସ୍ ବା ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଉପରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଦମନ ନୀତି କିପରି ଥିଲା ଏବଂ ପତ୍ରିକାଗୁଡ଼ିକ କିପରି ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମକୁ ଆଗେଇ ନେଉଥିଲେ ? (୪ ମାର୍କ)
❓29. ଖିଲାଫତ୍ ଆନ୍ଦୋଳନର ଯୌକ୍ତିକତା କିପରି ଶେଷ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ଏହା ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ସମାପ୍ତି ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପକାଇଲା ? (୪ ମାର୍କ)
❓30. ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନର ସଫଳତା ପଛରେ 'ତିଳକ ସ୍ୱରାଜ ପାଣ୍ଠି'ର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ସମ୍ପର୍କରେ ତୁମର ମତ ଉପସ୍ଥାପନ କର। (୪ ମାର୍କ)