ଅଧ୍ୟାୟ ୧ ପ୍ରଥମ ପାଠ: ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ – Additional Questions Class 10 ଇତିହାସ
୧ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (୩ ଟି ଭିନ୍ନ ଧରଣର) - ୨୦ଟି ପ୍ରଶ୍ନ
ବିଭାଗ 'କ': ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର (Fill in the blanks)
1 ❓ ମହାତ୍ମାଗାନ୍ଧୀ ______ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ନାଟାଲ ଯାଇଥିଲେ।
2 ❓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଥିବା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଶ୍ୱେତାଙ୍ଗମାନେ ଘୃଣାରେ ______ ବୋଲି ଡାକୁଥିଲେ।
3 ❓ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଗୁରୁ ଥିଲେ ______।
4 ❓ ୧୯୧୬ ମସିହାରେ ଅହମ୍ମଦାବାଦ ନିକଟରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ______ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।
5 ❓ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ______ ଉପାଧି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।
6 ❓ ଚମ୍ପାରନ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ବେଆଇନ ଆଦାୟ ଅର୍ଥର ______ ଭାଗ ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲେ।
7 ❓ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ଠାରେ ଲୋକମାନେ ______ ଉତ୍ସବ ପାଳନ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ।
ବିଭାଗ 'ଖ': ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ/ବାକ୍ୟାଂଶରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ (One word/phrase answer)
8 ❓ ଗାନ୍ଧିଜୀ କେଉଁଠାରୁ ବାରିଷ୍ଟରୀ ପାସ୍ କରିଥିଲେ?
9 ❓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ କେଉଁ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ?
10 ❓ କେଉଁ ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାରତରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର ପ୍ରଥମ ସଫଳ ଆନ୍ଦୋଳନ ଥିଲା?
11 ❓ ଖେଡ଼ା ଆନ୍ଦୋଳନ ବେଳେ କିଏ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ଅନୁଗାମୀ ପାଲଟିଥିଲେ?
12 ❓ ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ୍ ପ୍ରତିବାଦରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ କେବେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ହରତାଳ କରିବାକୁ ଡାକରା ଦେଇଥିଲେ?
13 ❓ କେଉଁ ଆଇନ୍ ବଳରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ବିନା ବିଚାରରେ ବନ୍ଦୀ କରିପାରୁଥିଲେ?
14 ❓ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିବା ସାମରିକ ମୁଖ୍ୟ କିଏ ଥିଲେ?
ବିଭାଗ 'ଗ': ଠିକ୍ ବା ଭୁଲ୍ ଦର୍ଶାଅ (True or False)
15 ❓ ୧୯୧୫ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୯ ତାରିଖରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରୁ ଭାରତ ଫେରିଥିଲେ।
16 ❓ ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଲୁଗାକଳ ଶ୍ରମିକମାନେ ୫୦ ଭାଗ ମଜୁରୀ ବୃଦ୍ଧି ଦାବି କରିଥିଲେ।
17 ❓ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡର ପ୍ରତିବାଦ ସ୍ୱରୂପ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର 'ନାଇଟ୍' ଉପାଧି ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ।
18 ❓ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ କେବଳ ହିଂସାତ୍ମକ ଉପାୟରେ ଆନ୍ଦୋଳନ କରିଥିଲେ।
19 ❓ ଡକ୍ଟର ସତ୍ୟପାଲ ଏବଂ ଡକ୍ଟର ସୈଫୁଦ୍ଦିନ କିଚ୍ଲୁଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯିବାରୁ ଅମୃତସରରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖାଦେଇଥିଲା।
20 ❓ ତିନିକାଠିଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅହମ୍ମଦାବାଦରେ ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା।
୧ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର:
1 ✅ ୧୮୯୩
2 ✅ କୁଲି
3 ✅ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ଗୋଖଲେ
4 ✅ ସାବରମତୀ
5 ✅ ମହାତ୍ମା
6 ✅ ୨୫ (ପଚିଶ)
7 ✅ ବୈଶାଖୀ
8 ✅ ଇଂଲଣ୍ଡ (ଲଣ୍ଡନ)
9 ✅ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓପିନିଅନ୍
10 ✅ ଚମ୍ପାରନ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ
11 ✅ ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ
12 ✅ ୧୯୧୯ ଏପ୍ରିଲ ୬
13 ✅ ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ୍
14 ✅ ଜେନେରାଲ୍ ଡାୟାର
15 ✅ ଠିକ୍
16 ✅ ଭୁଲ୍ (କାରଣ ସେମାନେ ୩୫ ଭାଗ ଦାବି କରିଥିଲେ)
17 ✅ ଠିକ୍
18 ✅ ଭୁଲ୍ (କାରଣ ସେ ଅହିଂସା ଓ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଆପଣେଇ ଥିଲେ)
19 ✅ ଠିକ୍
20 ✅ ଭୁଲ୍ (କାରଣ ଏହା ଚମ୍ପାରନ୍ରେ ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା)
୨ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ - ୧୫ଟି ପ୍ରଶ୍ନ
1 ❓ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ କ'ଣ ଥିଲା ଓ ସେ କେଉଁଠାରେ ଦେୱାନ ଥିଲେ?
2 ❓ ଗାନ୍ଧିଜୀ କାହିଁକି ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଯାଇଥିଲେ?
3 ❓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ଭୋଟ୍ ଅଧିକାର ଥିଲା କି? ସେମାନଙ୍କୁ କିପରି ଟିକସ ଦେବାକୁ ପଡୁଥିଲା?
4 ❓ 'ନାଟାଲ ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସ' କିଏ ଓ କାହିଁକି ଗଠନ କରିଥିଲେ?
5 ❓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ପ୍ରଚଳିତ କଳା ଆଇନ (୧୯୦୬) କ'ଣ ଥିଲା?
6 ❓ ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ କେଉଁ ବିବାଦୀୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଶୁଣାଇଥିଲେ?
7 ❓ ଭାରତ ଫେରିବା ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ କାହିଁକି ୧ ବର୍ଷ ଧରି ରାଜନୀତିରୁ ଦୂରେଇ ରହିଥିଲେ?
8 ❓ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ ଥିଲା?
9 ❓ ଚମ୍ପାରନ୍ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ପ୍ରମୁଖ ନେତାମାନଙ୍କ ନାମ ଲେଖ।
10 ❓ ଚମ୍ପାରନ୍ ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ ମୋତିହାରି ଠାରେ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ କି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ?
11 ❓ ଖେଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଚାଷୀମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ସମସ୍ୟା କ'ଣ ଥିଲା?
12 ❓ ଖେଡ଼ା ଆନ୍ଦୋଳନର ଫଳାଫଳ କ'ଣ ହେଲା?
13 ❓ ରାଓଲାତ୍ କମିଟି କାହିଁକି ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା?
14 ❓ ୧୯୧୯ ଏପ୍ରିଲ ୬ ତାରିଖରେ ଭାରତୀୟମାନେ କିପରି ହରତାଳ ପାଳନ କରିଥିଲେ?
15 ❓ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ଲୋକଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ ଥିଲା?
୨ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର:
1 ✅ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ ଥିଲା। ସେ ପୋର୍ବନ୍ଦର, ରାଜକୋଟ୍ ଓ ବାଙ୍କାନେର ରାଜ୍ୟର ଦେୱାନ ଥିଲେ।
2 ✅ ଦାଦା ଅବଦୁଲ୍ଲା ନାମକ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମୁସଲମାନ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କର ଏକ ମୋକଦ୍ଦମା ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ନାଟାଲ ଯାଇଥିଲେ।
3 ✅ ନା, ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ଭୋଟ୍ ଦାନ ଅଧିକାର ନଥିଲା। ସେଠାରେ ବାସ କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ନାମ ପଞ୍ଜୀକରଣ କରିବା ସହ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଟିକସ ଦେବାକୁ ପଡୁଥିଲା।
4 ✅ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ସଚେତନତା ଜାଗ୍ରତ କରିବା ପାଇଁ ୧୮୯୪ ମସିହାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ 'ନାଟାଲ ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସ' ଗଠନ କରିଥିଲେ।
5 ✅ ୧୯୦୬ରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ସରକାର ଏକ ଆଇନ୍ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟ ନିଜର ଅଙ୍ଗୁଳି ଛାପ ଥିବା ପଞ୍ଜୀକରଣ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ସବୁବେଳେ ପାଖରେ ରଖିବେ। ଏହାକୁ କଳା ଆଇନ କୁହାଯାଏ।
6 ✅ ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ନ୍ୟାୟାଳୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଶୁଣାଇଥିଲେ ଯେ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍ ରୀତିରେ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇନଥିବା ଏବଂ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇନଥିବା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ବିବାହର କୌଣସି ଆଇନଗତ ସ୍ୱୀକୃତି ନାହିଁ।
7 ✅ ଗାନ୍ଧିଜୀ ନିଜ ରାଜନୈତିକ ଗୁରୁ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ଗୋଖଲେଙ୍କ ଉପଦେଶ କ୍ରମେ, ଭାରତର ମୂଳ ସମସ୍ୟାକୁ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରୁ ଦୂରେଇ ରହିଥିଲେ।
8 ✅ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ସତ୍ୟ, ଅହିଂସା, ଏବଂ ନିର୍ଭୀକତାର ଶିକ୍ଷା ଦେବା ତଥା ନିଜର ଆଦର୍ଶ ପ୍ରଚାର କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ୧୯୧୬ରେ ସାବରମତୀ ଆଶ୍ରମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା।
9 ✅ ଚମ୍ପାରନ୍ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସହିତ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ, ଜେ.ବି. କୃପାଳିନୀ, ମହାଦେବ ଦେଶାଇ ଏବଂ ନରହରି ପାରିଖ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ।
10 ✅ ମୋତିହାରିରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ସେହି ଜିଲ୍ଲା ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।
11 ✅ ୧୯୧୮ ମସିହାରେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଯୋଗୁଁ ଖେଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ ବହୁତ କମିଯାଇଥିଲା, ତଥାପି ଇଂରେଜ ଅଧିକାରୀମାନେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟ ପାଇଁ ବାଧ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
12 ✅ ଖେଡ଼ା ଆନ୍ଦୋଳନ ଫଳରେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଏକ ଗୁପ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଜାରି କରି କେବଳ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଥିବା ଚାଷୀମାନଙ୍କଠାରୁ ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ।
13 ✅ ଭାରତରେ ଦେଖାଦେଉଥିବା ବିପ୍ଳବାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ଇଂରେଜ ସରକାର ବିଚାରପତି ସାର୍ ସିଡ଼ନୀ ରାଓଲାତ୍ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଏକ କମିଟି ଗଠନ କରିଥିଲେ।
14 ✅ ୧୯୧୯ ଏପ୍ରିଲ ୬ ତାରିଖରେ ଲୋକମାନେ ନିଜର ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ଦୋକାନ ବଜାର ବନ୍ଦ କରି ଉପବାସ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ହରତାଳ ପାଳନ କରିଥିଲେ।
15 ✅ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ଠାରେ ଲୋକମାନେ ସାଧାରଣ ବୈଶାଖୀ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରିବା ଏବଂ ନିଜର ପ୍ରିୟ ନେତା ଡକ୍ଟର ସତ୍ୟପାଲ ଓ କିଚ୍ଲୁଙ୍କ ଗିରଫଦାରିର ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବାଦ କରିବା ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ।
୩ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ - ୧୦ଟି ପ୍ରଶ୍ନ
1 ❓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଭାରତୀୟମାନେ କି କି ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିଲେ?
2 ❓ 'ନାଟାଲ ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସ' ଏବଂ 'ଇଣ୍ଡିଆନ ଓପିନିଅନ୍' ର ଗଠନ ଓ ପ୍ରକାଶନର ଲକ୍ଷ୍ୟ କ'ଣ ଥିଲା?
3 ❓ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ପ୍ରୟୋଗ କିପରି କରିଥିଲେ?
4 ❓ ଚମ୍ପାରନ୍ ସତ୍ୟାଗ୍ରହର କାରଣ ଏବଂ ପରିଣାମ କ'ଣ ଥିଲା?
5 ❓ ଖେଡ଼ା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଚାଷୀମାନଙ୍କର ସମସ୍ୟା କ'ଣ ଥିଲା ଓ ଗାନ୍ଧିଜୀ କିପରି ଏହାର ସମାଧାନ କଲେ?
6 ❓ ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଲୁଗାକଳ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କର କି ଦାବି ଥିଲା ଏବଂ ଗାନ୍ଧିଜୀ କି ପଦକ୍ଷେପ ନେଲେ?
7 ❓ ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ୍ କ'ଣ ଥିଲା ଏବଂ ଭାରତୀୟମାନେ କାହିଁକି ଏହାକୁ ବିରୋଧ କଲେ?
8 ❓ ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ୍ ବିରୋଧରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନ ପନ୍ଥାକୁ କେଉଁ ନେତାମାନେ ବିରୋଧ କଲେ ଏବଂ କାହିଁକି?
9 ❓ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ କିପରି ସଂଘଟିତ ହେଲା ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
10 ❓ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ପରେ ଭାରତୀୟ ନେତାମାନେ କିପରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ?
୩ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର:
1 ✅ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଶ୍ୱେତାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟମାନେ ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ ନୀତିର ଶିକାର ହେଉଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଭୋଟ ଦାନ ଅଧିକାର ନଥିଲା, ନାମ ପଞ୍ଜୀକରଣ ପାଇଁ ଟିକସ ଦେବାକୁ ପଡୁଥିଲା। ରାତି ୯ଟା ପରେ ଘରୁ ବାହାରିବା ମନା ଥିଲା ଏବଂ ରେଳଗାଡ଼ିର ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରେ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିଲା। ସେମାନଙ୍କୁ ଘୃଣାରେ 'କୁଲି' କୁହାଯାଉଥିଲା।
2 ✅ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ବସବାସ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜନୈତିକ ଏକତା ଏବଂ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ୧୮୯୪ ରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ 'ନାଟାଲ ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସ' ଗଠନ କରିଥିଲେ। ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟାଚାର ଏବଂ ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ ନୀତି ବିରୋଧରେ ଜନମତ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ସେ 'ଇଣ୍ଡିଆନ ଓପିନିଅନ୍' ନାମକ ପତ୍ରିକା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।
3 ✅ ୧୯୦୬ ମସିହାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ସରକାର 'କଳା ଆଇନ' ପ୍ରଣୟନ କରି ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗୁଳି ଛାପ ଥିବା ପ୍ରମାଣପତ୍ର ରଖିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲେ। ଏହା ବିରୋଧରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଅହିଂସାତ୍ମକ 'ସତ୍ୟାଗ୍ରହ' ଆସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ। ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀମାନେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ କଲେ ଓ ଜେଲ ବରଣ କଲେ, ଯାହା ଶେଷରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କୁ ନଇଁବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା।
4 ✅ ବିହାରର ଚମ୍ପାରନ୍ରେ ଇଂରେଜମାନେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଜମିର ୩/୨୦ ଅଂଶରେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୀଳ ଚାଷ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ (ତିନିକାଠିଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା)। ଗାନ୍ଧିଜୀ ଏହା ବିରୋଧରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ତଦନ୍ତ କଲେ ଏବଂ ଆଇନ ଅମାନ୍ୟ କଲେ। ଫଳରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉଚ୍ଛେଦ ହେଲା ଏବଂ ଚାଷୀଙ୍କଠାରୁ ବେଆଇନ ଭାବେ ଆଦାୟ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଥର ୨୫ ଭାଗ ଫେରାଇ ଦିଆଗଲା।
5 ✅ ୧୯୧୮ ରେ ଖେଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଯୋଗୁଁ ଫସଲ ହାନି ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଇଂରେଜ ସରକାର ପୂରା ରାଜସ୍ୱ ଆଦାୟ ପାଇଁ ଚାପ ପକାଉଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଜୀ ଚାଷୀଙ୍କୁ ଏକାଠି କରି ଖଜଣା ନଦେବାକୁ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଆନ୍ଦୋଳନ ସଫଳ ହେଲା ଏବଂ ସରକାର କେବଳ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଠାରୁ କର ଆଦାୟ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ।
6 ✅ ଅହମ୍ମଦାବାଦରେ ପ୍ଲେଗ୍ ବୋନସ୍ ବନ୍ଦ ହେବାରୁ ଶ୍ରମିକମାନେ ୩୫% ମଜୁରୀ ବୃଦ୍ଧି ଦାବି କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମାଲିକମାନେ ୨୦% ଦେବାକୁ ରାଜି ଥିଲେ। ଗାନ୍ଧିଜୀ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ପକ୍ଷ ନେଇ ଅହିଂସା ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ଆମରଣ ଅନଶନ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏଥିରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଲୁଗାକଳ ମାଲିକମାନେ ଶେଷରେ ୩୫ ଭାଗ ମଜୁରୀ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଲେ।
7 ✅ ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ୍ ଥିଲା ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଏକ କଳା ଆଇନ, ଯାହା ବଳରେ ବିନା କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ବା ବିଚାରରେ ସନ୍ଦେହ ଆଧାରରେ ଯେ କୌଣସି ଭାରତୀୟଙ୍କୁ ଗିରଫ କରି କାରାଗାରରେ ରଖାଯାଇ ପାରୁଥିଲା। ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତା କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବାରୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଓ ଦେଶବାସୀ ଏହାକୁ ତୀବ୍ର ବିରୋଧ କଲେ।
8 ✅ ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ୍ ବିରୋଧରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଗଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହକୁ ଶ୍ରୀମତୀ ଆନିବେସାନ୍ତ, ଦିନ୍ସ ଏଦୁଲ୍ଜୀ ୱାଚା, ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ବାନାର୍ଜି ଏବଂ ତେଜ ବାହାଦୂର ସାପ୍ରୁ ପ୍ରମୁଖ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଭାବୁଥିଲେ ଯେ ଏହି ବିଶାଳ ଗଣ ଆନ୍ଦୋଳନ ହଠାତ୍ ହିଂସାତ୍ମକ ରୂପ ନେଇପାରେ ଏବଂ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ପରିସ୍ଥିତି ବିଗିଡ଼ି ଯାଇପାରେ।
9 ✅ ୧୯୧୯ ଏପ୍ରିଲ ୧୩ ରେ, ଅମୃତସରର ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ଠାରେ ଲୋକମାନେ ଡାକ୍ତର ସତ୍ୟପାଲ ଓ କିଚ୍ଲୁଙ୍କ ଗିରଫଦାରିର ପ୍ରତିବାଦ ତଥା ବୈଶାଖୀ ପାଳନ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ଜେନେରାଲ୍ ଡାୟାର ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି ଏକମାତ୍ର ପ୍ରବେଶ ପଥକୁ ବନ୍ଦ କରି ନିରସ୍ତ୍ର ଜନତାଙ୍କ ଉପରେ ଅତର୍କିତ ଗୁଳି ଚାଳନା କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଶହ ଶହ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ।
10 ✅ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ପରେ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଶୋକ ଓ କ୍ରୋଧର ଲହରୀ ଖେଳିଯାଇଥିଲା। ଗାନ୍ଧିଜୀ କହିଥିଲେ ଯେ ସରକାରଙ୍କ ଏହି ପୈଶାଚିକ ପ୍ରବୃତ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାପ। ପ୍ରତିବାଦ ସ୍ୱରୂପ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର 'ନାଇଟ୍' (ସାର୍) ଉପାଧି ଏବଂ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ 'କାଇଜର-ଇ-ହିନ୍ଦ' ଉପାଧି ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲେ।
୪ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ - ୫ଟି ପ୍ରଶ୍ନ
1 ❓ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଆନ୍ଦୋଳନର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କର।
2 ❓ ଭାରତରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆନ୍ଦୋଳନଗୁଡ଼ିକ (ଚମ୍ପାରନ୍, ଖେଡ଼ା, ଅହମ୍ମଦାବାଦ) ସମ୍ପର୍କରେ ସବିଶେଷ ଆଲୋଚନା କର।
3 ❓ ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ୍ ବିରୋଧୀ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଭୂମିକା ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
4 ❓ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡର କାରଣ, ଘଟଣାବଳୀ ଏବଂ ଏହାର ଫଳାଫଳ ଆଲୋଚନା କର।
5 ❓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ କିପରି ଏକ ନୂତନ ଯୁଗର ସୂତ୍ରପାତ କରିଥିଲା, ବିଶ୍ଳେଷଣ କର।
୪ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର:
1 ✅ ଦାଦା ଅବଦୁଲ୍ଲାଙ୍କ ମୋକଦ୍ଦମା ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଯାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ ଶ୍ୱେତାଙ୍ଗମାନେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘୃଣା କରୁଛନ୍ତି, ଭୋଟ୍ ଅଧିକାର ଦେଉନାହାଁନ୍ତି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କଟକଣା ଲଗାଉଛନ୍ତି। ଏହାର ପ୍ରତିବାଦ ପାଇଁ ସେ ୧୮୯୪ରେ 'ନାଟାଲ ଭାରତୀୟ କଂଗ୍ରେସ' ଗଠନ କଲେ ଓ 'ଇଣ୍ଡିଆନ ଓପିନିଅନ୍' ପତ୍ରିକା ବାହାର କଲେ। ୧୯୦୬ର କଳା ଆଇନ୍ ବିରୋଧରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଅହିଂସା ଓ ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ପ୍ରୟୋଗ କରି ସଫଳ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ନିରନ୍ତର ଉଦ୍ୟମ ଫଳରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ସରକାର ଅନେକ ବୈଷମ୍ୟମୂଳକ ଆଇନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ।
2 ✅ ଭାରତ ଫେରିବା ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ପ୍ରଥମ ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଥିଲା। ପ୍ରଥମଟି ହେଉଛି ଚମ୍ପାରନ୍ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ (୧୯୧୭), ଯେଉଁଥିରେ ସେ ନୀଳଚାଷୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ଶୋଷଣ ମୂଳକ 'ତିନିକାଠିଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା'ର ଅବସାନ ଘଟାଇଥିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଥିଲା ଖେଡ଼ା ଆନ୍ଦୋଳନ (୧୯୧୮), ଯେଉଁଠାରେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ସତ୍ତ୍ୱେ ଖଜଣା ଆଦାୟ କରୁଥିବା ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ସଂଗଠିତ କରି ସେ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ। ତୃତୀୟଟି ଥିଲା ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଲୁଗାକଳ ଆନ୍ଦୋଳନ (୧୯୧୮), ଯେଉଁଥିରେ ମାଲିକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ଲେଗ୍ ବୋନସ୍ ବନ୍ଦ କରାଯିବା ବିରୋଧରେ ଅନଶନ କରି ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ୩୫% ମଜୁରୀ ବୃଦ୍ଧି କରାଇବାରେ ସେ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ।
3 ✅ ଇଂରେଜ ସରକାର ୧୯୧୯ ରେ 'ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ୍' ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିନା ବିଚାରରେ ଯେ କୌଣସି ଭାରତୀୟଙ୍କୁ କାରାଗାରରେ ରଖାଯାଇ ପାରୁଥିଲା। ଗାନ୍ଧିଜୀ ଏହି କଳା ଆଇନକୁ ତୀବ୍ର ବିରୋଧ କଲେ ଏବଂ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ତଥା ହରତାଳର ଡାକରା ଦେଲେ। ଏପ୍ରିଲ ୬ ତାରିଖରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଦୋକାନ ବଜାର ବନ୍ଦ ରହିଲା ଏବଂ ଲୋକେ ଉପବାସ ସହ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ସରକାର ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ କଠୋର ଭାବେ ଦମନ କଲେ ଓ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ଜନଅସନ୍ତୋଷ ଆହୁରି ବଢ଼ିଗଲା ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତାବାଦ ଆହୁରି ମଜବୁତ ହେଲା।
4 ✅ ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ୍ ବିରୋଧରେ ପଞ୍ଜାବର ଅମୃତସର ଠାରେ ଆନ୍ଦୋଳନ ଜୋରଦାର ହୋଇଥିଲା। ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୦ ତାରିଖରେ ଦୁଇ ଲୋକପ୍ରିୟ ନେତା ଡକ୍ଟର ସତ୍ୟପାଲ ଓ କିଚ୍ଲୁ ଗିରଫ ହେଲେ। ଏହାର ପ୍ରତିବାଦରେ ଏବଂ ବୈଶାଖୀ ଉତ୍ସବ ପାଳନ ପାଇଁ ଏପ୍ରିଲ ୧୩ ତାରିଖ ଦିନ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ନିରସ୍ତ୍ର ଜନତାଙ୍କ ଉପରେ ଜେନେରାଲ୍ ଡାୟାର ଗୁଳି ଚାଳନା କଲେ। ସରକାରୀ ହିସାବରେ ୩୭୯ ଜଣ ନିହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତ ସଂଖ୍ୟା ୧୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଥିଲା। ଏହି ବର୍ବର କାଣ୍ଡ ପରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ତୀବ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ଆହୁରି ଉଗ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କଲା।
5 ✅ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ନିଜର ସଫଳତା ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ୧୯୧୫ରେ ଭାରତ ଫେରିବା ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ସେ କେବଳ ଉଚ୍ଚବର୍ଗର ନେତା ନ ହୋଇ ସାଧାରଣ ଲୋକ, କୃଷକ ଏବଂ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କର ସମସ୍ୟା ସହ ନିଜକୁ ଜଡ଼ିତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଏବଂ ଅହିଂସା ନୀତି ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଏକ ନୂତନ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦାନ କଲା। ଚମ୍ପାରନ୍, ଖେଡ଼ା ଏବଂ ଅହମ୍ମଦାବାଦରେ ପ୍ରାଥମିକ ସଫଳତା ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଗାଧ ବିଶ୍ୱାସ ସୃଷ୍ଟି କଲା, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସ୍ତରରେ ଜଣେ ଅପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଜନନାୟକ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କଲା।
୩୦ ଟି ପ୍ରଶ୍ନ ବିନା ଉତ୍ତରରେ (ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ)
1 ❓ ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ କେଉଁ ତାରିଖରେ ଓ କେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ? (୧ ମାର୍କ)
2 ❓ କସ୍ତୁରବାଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କର କେବେ ବିବାହ ହୋଇଥିଲା? (୧ ମାର୍କ)
3 ❓ ଦାଦା ଅବଦୁଲ୍ଲା କିଏ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ କ'ଣ ଥିଲା? (୨ ମାର୍କ)
4 ❓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଭାରତୀୟମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଟ୍ରେନ୍ ଯାତ୍ରା ଉପରେ କି କଟକଣା ଥିଲା? (୧ ମାର୍କ)
5 ❓ 'କୁଲି' ଶବ୍ଦର ତାତ୍ପର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ ଥିଲା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ? (୨ ମାର୍କ)
6 ❓ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ସତ୍ୟାଗ୍ରହର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ବା ଆଧାର କ'ଣ ଥିଲା? (୧ ମାର୍କ)
7 ❓ ୧୯୦୬ ମସିହାର ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଆନ୍ଦୋଳନର ମୂଳ କାରଣ କ'ଣ ଥିଲା? (୨ ମାର୍କ)
8 ❓ କେଉଁ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ସଫଳତା ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇଥିଲେ? (୨ ମାର୍କ)
9 ❓ ଭାରତ ଫେରିବା ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀ ପ୍ରଥମେ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ନିଜର ଆଶ୍ରମ କରିଥିଲେ? (୧ ମାର୍କ)
10 ❓ ରାଜକୁମାର ଶୁକ୍ଳ କିଏ? ଚମ୍ପାରନ୍ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା କ'ଣ ଥିଲା? (୨ ମାର୍କ)
11 ❓ ତିନିକାଠିଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ନୀଳ ଚାଷୀମାନଙ୍କ ଉପରେ କି ପ୍ରକାର ଆର୍ଥିକ ଅତ୍ୟାଚାର ହେଉଥିଲା? (୩ ମାର୍କ)
12 ❓ ଚମ୍ପାରନ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲାକ୍ଷଣି ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶାସନ ତରଫରୁ କି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା? (୨ ମାର୍କ)
13 ❓ ମୋତିହାରି ଠାରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଦୃଢ଼ ମନୋବଳ ଦେଖି ଇଂରେଜ ସରକାର କ'ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେଲେ? (୨ ମାର୍କ)
14 ❓ ଖେଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାରେ ଚାଷୀମାନେ କାହିଁକି ରାଜସ୍ୱ ଦେବାକୁ ଅସମର୍ଥ ଥିଲେ? (୧ ମାର୍କ)
15 ❓ ଖେଡ଼ା ଚାଷୀମାନଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧିଜୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ପାଇଁ କି ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ? (୨ ମାର୍କ)
16 ❓ ଗୁପ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଅନୁଯାୟୀ ଖେଡ଼ାରେ ଇଂରେଜ ସରକାର କେଉଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ? (୨ ମାର୍କ)
17 ❓ ପ୍ଲେଗ୍ ବୋନସ୍ ପ୍ରତ୍ୟାହାରକୁ ନେଇ କିଏ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ? (୧ ମାର୍କ)
18 ❓ ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଲୁଗାକଳ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଦାବି ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଗାନ୍ଧିଜୀ କେଉଁ କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ? (୨ ମାର୍କ)
19 ❓ ରାଓଲାତ୍ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କିଏ ଥିଲେ? (୧ ମାର୍କ)
20 ❓ ରାଓଲାତ୍ ଆଇନ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ କ'ଣ ଥିଲା? (୩ ମାର୍କ)
21 ❓ ୧୯୧୯ ଏପ୍ରିଲ ୬ ତାରିଖ ଦେଶବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ କାହିଁକି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିନ ଥିଲା? (୨ ମାର୍କ)
22 ❓ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କୁ କେବେ ଓ କେଉଁଠାରୁ ଗିରଫ କରାଗଲା ଏବଂ ଦେଶରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କ'ଣ ହେଲା? (୩ ମାର୍କ)
23 ❓ ବୈଶାଖୀ ଉତ୍ସବ ସାଧାରଣତଃ କେଉଁଠାରେ ଏବଂ କେଉଁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା? (୧ ମାର୍କ)
24 ❓ ଅମୃତସରରେ ଲୋକଙ୍କ ଭିଡ଼ ଦେଖି ସାମରିକ ଅଧିକାରୀ କି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ? (୨ ମାର୍କ)
25 ❓ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ଠାରେ ସାଧାରଣ ସଭା କେଉଁ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା? (୨ ମାର୍କ)
26 ❓ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ଠାରେ ଡାୟାର୍ଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପକୁ ଭାରତରେ ଓ ବ୍ରିଟେନରେ କିପରି ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା? (୩ ମାର୍କ)
27 ❓ 'କାଇଜର-ଇ-ହିନ୍ଦ' ଉପାଧିର ଅର୍ଥ କ'ଣ ଏବଂ ଏହା କାହାକୁ ମିଳିଥିଲା? (୨ ମାର୍କ)
28 ❓ ଜାଲିଆନାୱାଲାବାଗ୍ ଘଟଣା ପରେ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ଭାଇସରାୟଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖି କ'ଣ ଜଣାଇଥିଲେ? (୩ ମାର୍କ)
29 ❓ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ପରେ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ମତରେ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ରୂପ କ'ଣ ଥିଲା? (୨ ମାର୍କ)
30 ❓ ପ୍ରଥମ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ଆଶା କିପରି ଧୂଳିସାତ୍ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା କିପରି ଏକ ବିଶାଳ ଆନ୍ଦୋଳନର ରୂପ ନେଲା? (୪ ମାର୍କ)