କଳାମାଣିକରେ (ପଦ୍ୟ) – Book Q A Class 7 ସାହିତ୍ୟ ସୁମନ
✨ Powered by withteachers.in | withteachers.mcq ✨
📝 ମୁଁ ଯାହା ବୁଝିଲି
ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଶ୍ନପାଇଁ କେତୋଟି ଉତ୍ତର ଦିଆଯାଇଛି । ଠିକ୍ ଉତ୍ତରଟି ବାଛ ।
୧ । ‘ନିଧନ ସଙ୍ଖାଳି ମୋର ଦରିଦ୍ରପସରା’ – କାହାକୁ କୁହାଯାଇଛି ?
(କ) ଭକ୍ତଙ୍କୁ
(ଖ) ପିତାଙ୍କୁ
(ଗ) ବଳରାମଙ୍କୁ
(ଘ) ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ
✅ ଉତ୍ତର: (ଘ) ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ
୨ । ‘ଅନ୍ଧଲଉଡ଼ି ବାବୁରେ’ ପଦର ମୁଖ୍ୟ ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
(କ) ଅନ୍ଧାରରେ ବାଡ଼ି ବୁଲାଇବା
(ଖ) ଦୃଷ୍ଟିହୀନଙ୍କ ସାହାରାବାଡ଼ି
(ଗ) ବାଉଁଶରେ ତିଆରି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବାଡ଼ି
(ଘ) ଅସହାୟର ସାହା
✅ ଉତ୍ତର: (ଘ) ଅସହାୟର ସାହା
✨ Powered by withteachers.in | withteachers.mcq ✨
✨ Powered by withteachers.in | withteachers.mcq ✨
✨ Powered by withteachers.in | withteachers.mcq ✨
୩ । “ଧୀରେ ଘେନ କାନନରେ” ଏଠାରେ ‘ଧୀରେ’ ଶବ୍ଦ କବିତାରେ କେଉଁ ଅର୍ଥରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି ।
(କ) ବାଳକମାନେ
(ଖ) ଜ୍ଞାନୀମାନେ
(ଗ) ଲୋକମାନେ
(ଘ) ଆସ୍ତେଆସ୍ତେ
✅ ଉତ୍ତର: (ଖ) ଜ୍ଞାନୀମାନେ
୪ । “କାନ ଡେରିଥାଇ, ଏକା ତୋ’ ବେଣୁଗୀତକୁ,
ଆଜ କିମ୍ପା ଶୁଭୁ ନାହିଁ ଭାବୁଛି ମନକୁ ।” - ଏହି ପଦରେ କେଉଁ ଭାବ ପ୍ରକାଶ ପାଉଛି ?
(କ) କ୍ରୋଧ
(ଖ) ଦୁଃଖ
(ଗ) ବ୍ୟସ୍ତ
(ଘ) ଆନନ୍ଦ
✅ ଉତ୍ତର: (ଗ) ବ୍ୟସ୍ତ
🤝 ଆସ ମିଳିମିଶି ମିଳାଇବା
(‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରକୃତଅର୍ଥ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଅଛି । ଆସ ବାଛି କରି ମିଳାଇବା)
✅ ଉତ୍ତର:
-
ନିଧନ – ଗରିବ
-
ନନ୍ଦନ – ପୁତ୍ର
-
ଅଧାମ – ରାବିଡ଼ି
-
ମୃଦୁ – କୋମଳ
-
ବାରୁଥାଇ – ମନାକରିବା
✨ Powered by withteachers.in | withteachers.mcq ✨
📖 ପଦ୍ୟାଂଶର ଆଲୋଚନା
ଏହି କବିତାରୁ କିଛି ପଦ୍ୟାଂଶ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି । ଏହାକୁ ପଢ଼ି, ବୁଝି ଦଳରେ ଆଲୋଚନା କରି ସରଳ ଭାଷାରେ ଲେଖ -
(କ) ଡାକିନୀ ଲୋଭାନ୍ତି ବୋଲି ଡରୁଥାଇ ମନେ,
ବାରବାର ବାରୁଥାଇ ଯିବା ପାଇଁ ବନେ, କଳାମାଣିକରେ ||
✅ ଉତ୍ତର: ବଣରେ ଡାହାଣୀମାନେ ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କୁ ଲୋଭ ଦେଖାଇ ନେଇଯାଆନ୍ତି ବୋଲି ମାତା ଯଶୋଦାଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ଥାଏ । ସେଥିପାଇଁ ସେ ନିଜର ଗେହ୍ଲାପୁଅ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବଣକୁ ଯିବା ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର ମନା କରୁଥାଆନ୍ତି ।
(ଖ) ନେଲୁ ନାହିଁ କାହିଁ ପାଇଁ ତୋ’ କଠାଉ ଛତା,
ବନେ କଣ୍ଟା ଲାଗି ହୋଏ ମୃଦୁ ପାଦ ଚିନ୍ତା ! କଳାମାଣିକରେ ||
✅ ଉତ୍ତର: ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଗୋରୁ ଚରାଇବାକୁ ଗଲାବେଳେ ସାଙ୍ଗରେ ଛତା କିମ୍ବା କାଠର ପାଦୁକା (କଠାଉ) ନେଇ ନଥିଲେ । ଖାଲି ପାଦରେ ଗଲେ ବଣର କଣ୍ଟା ତାଙ୍କର କୋମଳ (ମୃଦୁ) ପାଦରେ ଫୁଟିଯିବ ବୋଲି ମାଆ ଯଶୋଦା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟସ୍ତ ଓ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇପଡ଼ୁଛନ୍ତି ।
🤔 ବୁଝିବିଚାରି
କବିତାଟିକୁ ଆଉଥରେ ପଢ଼ ଓ ଉତ୍ତରଟି ଖୋଜି ଲେଖ –
(କ) ମାତା ଯଶୋଦା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କ’ଣ କ’ଣ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଡାକିଛନ୍ତି ?
✅ ଉତ୍ତର: ମାତା ଯଶୋଦା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କଳାମାଣିକ, ନିଧନ ସଙ୍ଖାଳି, ଦରିଦ୍ରପସରା, ଅନ୍ଧଲଉଡ଼ି, ହୃଦରତ୍ନହାରା, ଜୀବଜୀବନ, ନୟନପ୍ରତିମା ଓ ହରିଚନ୍ଦନ ଆଦି ସ୍ନେହବୋଳା ନାମରେ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଡାକିଛନ୍ତି ।
(ଖ) ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର କେଉଁ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ମନେପକାଇ ମାତା ଯଶୋଦା ଭାଳି ହେଉଥିଲେ ?
✅ ଉତ୍ତର: ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଟିକା, ଅଧାମ (ରାବିଡ଼ି) ଓ ସର ଖାଇବାକୁ ଭଲ ପାଉନଥିଲେ, ବରଂ ନାଚିନାଚି ଲାଞ୍ଚ ସ୍ୱରୂପ ଲହୁଣୀ ମାଗୁଥିଲେ । ମାଆ ଯଶୋଦା କୋଳକୁ ଉଠାଇ ନେଲେ ସେ ଗୋଳି ହୋଇ (ମୋଡ଼ି ହୋଇ) କାନ୍ଦୁଥିଲେ । ଏହିସବୁ ବାଲ୍ୟଲୀଳା ଓ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମନେପକାଇ ମାଆ ଯଶୋଦା ଭାଳି ହେଉଥିଲେ ।
✨ Powered by withteachers.in | withteachers.mcq ✨
✍️ କବିତାର ରଚନା
ଝାଳ ବହୁଥୁବ ଅଙ୍ଗୁ ଲାଗି, ଝାଞ୍ଜିଖରା,
ଶ୍ରମ ପାଇ ତରୁତଳେ ବସିଥିବୁ ପରା ! କଳାମାଣିକ ରେ ||
୧. ଏହି ଦୁଇଧାଡ଼ିକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ପଢ଼ ତୁମେ କ’ଣ ବୁଝୁଛ କୁହ ? ଝାଞ୍ଜିଖରାରେ ତୁମେ ବାହାରେ କାମ କରୁଥିବାବେଳେ ଯେଉଁ କଷ୍ଟ ଅନୁଭବ କର ; ତାହା ଏଠାରେ ଲେଖ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଧାଡ଼ିରୁ ବୁଝାପଡୁଛି ଯେ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ପ୍ରବଳ ଝାଞ୍ଜି ଖରା ହେଲେ ଶରୀରରୁ ଝାଳ ବୋହିଯାଏ ଏବଂ କାମ କରି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ଲାଗେ। ତେଣୁ ଟିକିଏ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଗଛ ମୂଳେ (ତରୁତଳେ) ଲୋକେ ବିଶ୍ରାମ ନିଅନ୍ତି। ଆମେ ଖରାରେ ବାହାରେ କାମ କଲେ ବହୁତ ଶୋଷ ଲାଗେ, ଦେହରୁ ପ୍ରଚୁର ଝାଳ ବାହାରେ ଏବଂ ଦେହ ହାତ ବିନ୍ଧା ହୋଇ ଅବସନ୍ନ ଲାଗେ।
୨. କେବେ ଶ୍ରମିକମାନେ ଏପରି ଝାଞ୍ଜିଖରାରେ କାମ କରୁଥିବାର ଦେଖୁଛ କି ? ଯଦି ଦେଖୁଛ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କର ଅନୁଭବକୁ ସାଙ୍ଗସାଥୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି ଲେଖ ।
✅ ଉତ୍ତର: ହଁ, ମୁଁ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କୁ ଦିନ ଦିପହର ଝାଞ୍ଜି ଖରାରେ ରାସ୍ତା କାମ ବା କୋଠାବାଡ଼ି ନିର୍ମାଣ କାମ କରୁଥିବାର ଦେଖିଛି। ସେମାନେ ଖରାରେ ମୁଣ୍ଡଝାଳ ତୁଣ୍ଡରେ ମାରି କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରନ୍ତି। ପ୍ରବଳ ତାତିରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଦ ପୋଡିଯାଏ ଏବଂ ଶରୀରରୁ ଝାଳ ବୋହି ଯାଉଥାଏ। ତଥାପି ପେଟ ପାଇଁ ସେମାନେ ସବୁ କଷ୍ଟକୁ ସହି ନିଅନ୍ତି ଓ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ କିଛି ସମୟ ଗଛ ଛାଇରେ ବିଶ୍ରାମ ନିଅନ୍ତି।
💭 ଅନୁମାନ ଓ ଭାବନାରୁ
ତୁମେ ସବୁ ମିଳିମିଶି ଆଲୋଚନା କର -
(କ) ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଫେରିବା ବିଳମ୍ବ ହେବା ଦେଖି ମାତା ଯଶୋଦା ଯେପରି ବିଚଳିତ ହେଉଥିଲେ ; ସେହିପରି ତୁମ ମାଆ ତୁମପାଇଁ କେବେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେବାର ଅନୁଭବ କରିଛ କି ? ଯଦି ସେପରି ଅନୁଭୂତି ଥାଏ, ନିଜ ଭାଷାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।
✅ ଉତ୍ତର: ହଁ, ମୁଁ ଥରେ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଫେରି ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଖେଳିବାକୁ ଯାଇ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଘରକୁ ଫେରିବାରେ ବହୁତ ବିଳମ୍ବ କରିଥିଲି । ମୋ ଫେରିବା ବାଟକୁ ଚାହିଁ ମୋ ମାଆ ମଧ୍ୟ ମାତା ଯଶୋଦାଙ୍କ ପରି ଖୁବ୍ ବ୍ୟସ୍ତ ଓ ବିଚଳିତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ । ସେ ମୋତେ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ରାସ୍ତାକୁ ବାହାରି ଆସିଥିଲେ। ଘରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ମାଆ ମୋତେ କୁଣ୍ଢାଇ ପକାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ଲୁହ ଆସିଯାଇଥିଲା। ସେହିଦିନ ମୁଁ ମାଆଙ୍କର ମୋ ପ୍ରତି ଥିବା ଗଭୀର ସ୍ନେହ ଓ ଆବେଗକୁ ଅନୁଭବ କରିଥିଲି।
(ଖ) ଯଦି ତୁମକୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳନ୍ତା, ତେବେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ କ’ଣ କ’ଣ ପଚାରନ୍ତ ?
✅ ଉତ୍ତର: ଯଦି ମୋତେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ହେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳନ୍ତା, ତେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ମଧୁର ବଂଶୀ ସ୍ୱର ଶୁଣାଇବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଗୋପପୁରର ସାଙ୍ଗସାଥୀ, ଗାଈବାଛୁରୀ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚମତ୍କାର ବାଲ୍ୟଲୀଳା ବିଷୟରେ ପଚାରନ୍ତି । ଏହାଛଡ଼ା କାଳୀୟ ଦଳନ ଓ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଗିରି ଟେକିବାର ସାହସିକ କାହାଣୀ ତାଙ୍କ ନିଜ ମୁଖରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।
✨ Powered by withteachers.in | withteachers.mcq ✨
🌳 ଶବ୍ଦର ରୂପ
ପ୍ରଶ୍ନ: ଯେପରି ‘ଜନକ’ ଓ ‘ଜନନୀ’ ମିଶିଲେ ଜନକଜନନୀ ହେଉଛି – ସେହିପରି ଏହି ବୃକ୍ଷ ଭିତରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦମାନଙ୍କରୁ ବାଛି ଯୋଡ଼ି ଶବ୍ଦ ଲେଖ ।
(ବୃକ୍ଷରେ ଥିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ: ମାତା, ପଇସା, ଭଲ, ଗଛ, ଫଳ, ଦିନ, ହସ, ଟଙ୍କା, ମନ୍ଦ, ପିତା, ଫୁଲ, ପତ୍ର, ଲତା, କାନ୍ଦ, ରାତି)
✅ ଉତ୍ତର:
ବୃକ୍ଷରେ ଥିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଗଠିତ ଯୋଡ଼ି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
-
ମାତା – ପିତା (ମାତାପିତା)
-
ଭଲ – ମନ୍ଦ (ଭଲମନ୍ଦ)
-
ଦିନ – ରାତି (ଦିନରାତି)
-
ହସ – କାନ୍ଦ (ହସକାନ୍ଦ)
-
ଟଙ୍କା – ପଇସା (ଟଙ୍କାପଇସା)
-
ଗଛ – ଲତା (ଗଛଲତା)
-
ଫୁଲ – ଫଳ (ଫୁଲଫଳ)(ଏହାଛଡ଼ା ଆପଣ ଚାହିଁଲେ ଗଛ-ପତ୍ର କିମ୍ବା ଫୁଲ-ପତ୍ର ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ି କରିପାରିବେ)
🕸️ ଶବ୍ଦ ସହ ଶବ୍ଦର ସମ୍ପର୍କ
ପ୍ରଶ୍ନ: ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ମନେପକାଇ ଯୋଡ଼ ।
✅ ଉତ୍ତର:
ଚିତ୍ରରେ ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ ‘ବେଣୁ’ ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଛି । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଥିବା ଖାଲି ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
୧. ବେଣୁ
୨. ଲହୁଣୀ (ବା ଲବଣି)
୩. ଯଶୋଦା
୪. ଗୋରୁ (ବା ଗାଈ)
୫. କଦମ୍ବ
୬. ଗୋପପୁର
୭. ମୟୂର ଚନ୍ଦ୍ରିକା
✨ Powered by withteachers.in | withteachers.mcq ✨
🔗 ପଦ୍ୟାଂଶ ମିଳନ
ପ୍ରଶ୍ନ: ନିମ୍ନରେ ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ପଦ୍ୟର କେତେକ ଧାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଛି । ଯେଉଁ ଧାଡ଼ି ସହ ଯାହାର ସମ୍ପର୍କ ଅଛି ତାହାକୁ ଗାର ଟାଣି ମିଳାଅ ।
✅ ଉତ୍ତର:
-
ନେଲୁ ନାହିଁ କାହିଁ ପାଇଁ ତୋ’ କଠାଉ ଛତା, ➡️ ବନେ କଣ୍ଟା ଲାଗି ହୋଏ ମୃଦୁ ପାଦ ଚିନ୍ତା !
-
ବୃଦ୍ଧକାଳେ ତୁ ମୋହର ଏକଇ ନନ୍ଦନ ➡️ ହୃଦତାପ ବିନାଶନେ ତୁ ହରିଚନ୍ଦନ ।
-
ଡରୁଥାଉ ଅନ୍ଧାରକୁ ରଖୁଥାଉ ଗୋରୁ, ➡️ ଜନକଜନନୀ ସୁଖ କାହିଁ ପାଇଁ ସାରୁ !
-
ନିଧନ ସଙ୍ଖାଳି ମୋର ଦରିଦ୍ରପସରା, ➡️ ଅନ୍ଧଲଉଡ଼ି ବାବୁରେ ହୃଦରତ୍ନହାରା
-
ନିଶାଚର ମାତିବାର ଶୁଭୁଛି ଶ୍ରୁତିକି ➡️ ମୁଁ ଡଙ୍କୁଣୀ ଛାଡ଼ିଦେଲି ବନକୁ କାହିଁକି !
🌸 କବିତାର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ
ପ୍ରଶ୍ନ: ଯେପରି ‘ବାତ୍ସଲ୍ୟ’ ସହ ‘ମମତା’ ଶବ୍ଦ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଛି, ସେହିପରି ପଦ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଆଉ କିଛି ଶବ୍ଦ ଯୋଡ଼ି ରହିଛି । ତାକୁ ବାଛି ଲେଖ ।
✅ ଉତ୍ତର:
କବିତାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିବା କିଛି ଯୋଡ଼ି ଶବ୍ଦ ହେଲା:
-
ନିଧନ – ସଙ୍ଖାଳି
-
ଦରିଦ୍ର – ପସରା
-
ଅନ୍ଧ – ଲଉଡ଼ି
-
ହୃଦ – ରତ୍ନହାରା
-
ଜୀବ – ଜୀବନ
-
ନୟନ – ପ୍ରତିମା
-
ଜନକ – ଜନନୀ
-
ହୃଦ – ତାପ
📝 ରୂପ ବଦଳାଇ ଲେଖ
(ସୂଚନା: ଏହି ବିଭାଗର ପ୍ରଶ୍ନଟି ଚିତ୍ରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ପୂର୍ବ ଅନୁରୋଧ ଅନୁଯାୟୀ ଏହାର ଉତ୍ତର ଆଗରୁ ଦିଆଯାଇଛି ।)