ମହାନ୍ ବିପ୍ଳବୀ ମାଧୋ ସିଂହ (ଜୀବନୀ) – Book Q A Class 7 ସାହିତ୍ୟ ସୁମନ
📖 ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀ ଓଡ଼ିଆ - ପାଠ: "ମହାନ୍ ବିପ୍ଳବୀ ମାଧୋ ସିଂହ" (ପାଠରୁ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର) 📖
ଏହି ପାଠରେ ମହାନ୍ ବିପ୍ଳବୀ ତଥା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ ମାଧୋ ସିଂହଙ୍କର ଜୀବନୀ, ଦେଶପ୍ରେମ ଏବଂ ଇଂରେଜ ସରକାର ବିରୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ଅଦମ୍ୟ ସଂଗ୍ରାମ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ନିମ୍ନରେ ପୁସ୍ତକର "ପାଠରୁ" ବିଭାଗର ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ତାହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ତର ଦିଆଗଲା ।
📝 ୧. ମୁଁ ଯାହା ବୁଝିଲି (ବହୁବିକଳ୍ପ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର)
(କ) ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକର ଠିକ୍ ଉତ୍ତର ପାଖରେ ଠିକ୍ (✓) ଚିହ୍ନ ଦିଅ ।
୧ । “ଏହି ଘଟଣାକୁ କେନ୍ଦ୍ରକରି ଇଂରେଜ ସରକାର ନାରାୟଣ ସିଂହଙ୍କୁ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରିଥିଲେ ।’” କେଉଁ ଘଟଣାପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଏପରି ଦଣ୍ଡ ମିଳିଥିଲା ?
(କ) ନାରାୟଣ ସିଂହ ଜଣେ ଉଦାର ହୃଦୟର ମଣିଷ ଥିଲେ |
(ଖ) ସେ ନିଜର ଭଣ୍ଡାରରୁ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଆଣି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ ।
(ଗ) ସେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଦେବାକୁ ମନା କରିଥିଲେ ।
(ଘ) ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏକାଠି କରିଥିଲେ ।
✅ ଉତ୍ତର: (ଖ) ସେ ନିଜର (କିମ୍ବା ଶେଠ୍ ମାଖନଲାଲ୍ଙ୍କ) ଭଣ୍ଡାରରୁ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଆଣି ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ । (ପ୍ରକୃତରେ ସେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ସମୟରେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ଶେଠ୍ ମାଖନଲାଲ୍ଙ୍କ ଭଣ୍ଡାରରୁ ଜୋର ଜବରଦସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଆଣି ବାଣ୍ଟିଥିଲେ, ଯାହା ପାଇଁ ଇଂରେଜ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ ।)
୨ । ଇଂରେଜ ସରକାର ମାଧୋ ସିଂହଙ୍କ ଜମିଦାରୀଙ୍କୁ ବାଜ୍ଯାପ୍ତ କରି ଦେଲେ,” ତା’ର କାରଣଟି...
(କ) ଇଂରେଜ ତାଙ୍କର ଜମିଦାରିକୁ ନିଜ ଅଧୀନକୁ ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ।
(ଖ) ମାଧୋ ସିଂହ ଇଂରେଜଙ୍କର ଆଦେଶକୁ ଅମାନ୍ୟ କଲେ ।
(ଗ) ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ସମ୍ମାନରେ ଆଞ୍ଚ ଆସିଲା ।
(ଘ) ରାଜା, ଜମିଦାର, ଗୌନ୍ତିଆ ସମସ୍ତେ ରାଜସ୍ୱ ଦାଖଲ କଲେ ।
✅ ଉତ୍ତର: (ଖ) ମାଧୋ ସିଂହ ଇଂରେଜଙ୍କର ଆଦେଶକୁ ଅମାନ୍ୟ କଲେ । (କାରଣ ଇଂରେଜମାନେ ସମ୍ବଲପୁରଠାରେ ରାଜସ୍ୱ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ମାଧୋ ସିଂହ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଆଦେଶକୁ ଅମାନ୍ୟ କରି ଖଜଣା ଆଦାୟ କରି ନେଇ ସମ୍ବଲପୁରରେ ଦାଖଲ କଲେ ନାହିଁ । ଫଳରେ ତାଙ୍କ ଜମିଦାରି ବାଜ୍ୟାପ୍ତ କରାଗଲା ।)
୩ । “ଇଂରେଜମାନେ ଛତ୍ରଭଙ୍ଗ ଦେଇ ଦଇ ପଳାୟନ କରିବା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ନଥୁଲା’” – ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣଟି କ'ଣ ?
(କ) ବିପ୍ଳବୀମାନେ ପଥର ଢେଲା ପକାଇ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ।
(ଖ) ବିପ୍ଳବୀମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ।
(ଗ) ମାଧୋ ସିଂହଙ୍କ ସାରା ପରିବାର ଏଇ ବିପ୍ଳବରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ।
(ଘ) କୌଶଳ ପ୍ରୟୋଗ କରି ବିପ୍ଳବୀମାନେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ।
✅ ଉତ୍ତର: (କ) ବିପ୍ଳବୀମାନେ ପଥର ଢେଲା ପକାଇ ଇଂରେଜମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । (କାରଣ ନିଶାଘାଟିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ମାତ୍ରେ ବିପ୍ଳବୀ ଯୁବକମାନେ ପାହାଡ଼ ଉପରୁ ପଥର ଢେଲା ପକାଇ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଗାଡ଼ିକୁ ଅଟକାଇବା ସହିତ ଆକ୍ରମଣ କରି ନିହତ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ସେମାନେ ଛତ୍ରଭଙ୍ଗ ଦେଇ ପଳାୟନ କରୁଥିଲେ ।)
💬 ୨. ଗଦ୍ୟାଂଶର ଆଲୋଚନା
ଏହି ପାଠରୁ ବାଛିବାଛି କେତୋଟି ବାକ୍ୟ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି । ତାହାକୁ ମନଦେଇ ପଢ଼ ଓ ନିଜର ସହପାଠୀଙ୍କ ସହିତ ଆଲୋଚନା କର ।
(କ) 'ଯାହାର କର୍ମମୟ ଜୀବନ ପାଠ କଲେ ଦେହରେ ଶିହରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।'
✅ ଆଲୋଚନା: ଏହି ବାକ୍ୟଟି ମହାନ୍ ବିପ୍ଳବୀ ମାଧୋ ସିଂହଙ୍କ ପାଇଁ କୁହାଯାଇଛି । ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସମଗ୍ର ପରିବାର (ଚାରି ପୁଅ) ଦେଶ ମାତୃକା ପାଇଁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ସାହସିକ ଲଢ଼େଇ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯେପରି କରୁଣ ଭାବରେ ପ୍ରାଣବଳି ଦେଲେ, ତାହା ପଢ଼ିଲେ ଆମର ଦେହ ଶିହରି ଉଠେ ଏବଂ ମନରେ ଗଭୀର ଦେଶପ୍ରେମ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।
(ଖ) 'ଫଳରେ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ମାନରେ ଆଞ୍ଚ ଆସିଲା ।'
✅ ଆଲୋଚନା: ଯେତେବେଳେ ଇଂରେଜ ସରକାର ଏକ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ରାଜା, ଜମିଦାର ଓ ଗୌନ୍ତିଆ ନିଜେ ଯାଇ ସମ୍ବଲପୁରଠାରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଖଜଣା ଦାଖଲ କରିବେ, ଏହା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅପମାନଜନକ ଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ ସେମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ କାମ କରୁଥିଲେ, ତେଣୁ ବିଦେଶୀ ଶାସକଙ୍କ ଅଧୀନରେ ତଳିଆ ହୋଇ ରହିବା ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ଆଞ୍ଚ ଆଣିଲା ।
(ଗ) 'ମାତ୍ର ଇଂରେଜ ସରକାରର ଦାସତ୍ଵ ସ୍ଵୀକାର କରିନଥିଲେ ।'
✅ ଆଲୋଚନା: ମାଧୋ ସିଂହଙ୍କ ଆହ୍ୱାନରେ ଶହ ଶହ ଆଦିବାସୀ ଯୁବକ, ଆବାଳବୃଦ୍ଧବନିତା ଇଂରେଜଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିପ୍ଳବରେ ଝାସ ଦେଇଥିଲେ । ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ଆଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଆଗରେ ସେହି ନିରୀହ ଲୋକମାନେ ବଳି ପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ପ୍ରାଣ ହରାଇଲେ, ତଥାପି ସେମାନେ ମରିବା ପଛେ କେବେବି ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଦାସତ୍ୱ ବା ବଶ୍ୟତା ସ୍ୱୀକାର କରିନଥିଲେ ।
(ଘ) 'ଏତିକିରେ କଥା ସରିଯାଇ ନଥୁଲା ।'
✅ ଆଲୋଚନା: ୧୮୫୮ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୨୨ ତାରିଖରେ ମାଧୋ ସିଂହଙ୍କୁ ସମ୍ବଲପୁର କାରାଗାରରେ ଫାଶୀ ଦିଆଗଲା । ମାତ୍ର କଥା ସେତିକିରେ ସରିନଥିଲା, କାରଣ ତାଙ୍କର ଚାରି ପୁଅ ଏହି ସଂଗ୍ରାମକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଥିଲେ । ଇଂରେଜମାନେ ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ସାଥୀମାନଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରି ଅକଥନୀୟ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କଳାପାଣି, ଫାଶୀ ଓ ନିଆଁ ଲଗାଇ ହତ୍ୟା ଭଳି କଠୋର ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ ।
🤝 ୩. ଆସ, ମେଳ କରିବା
ପାଠରେ ଥିବା କେତେକ ଶବ୍ଦ ବା ଉକ୍ତିକୁ ବାଛି ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଦିଆଯାଇଛି ଓ ଏହାର ଅର୍ଥ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଦିଆଯାଇଛି । ତୁମ ଦଳରେ ଏହି ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କର ଓ ଗାରଟାଣି ମିଳାଅ ।
✅ ଉତ୍ତର:
-
୧. ଶେଠ୍ ମାଖନ ଲାଲ୍ ➡️ ୪. ଇଂରେଜଙ୍କ ପ୍ରରୋଚନାରେ ପରିଚାଳିତ (ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଦେବାକୁ ମନା କରିଥିଲେ)
-
୨. ନାରାୟଣ ସିଂହ ➡️ ୧. ମାଧୋ ସିଂହଙ୍କ ଜାମାତା (ଏବଂ ଉଦାର ହୃଦୟ ଜମିଦାର)
-
୩. ଘେଁସ ➡️ ୩. ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଗାଁ (ମାଧୋ ସିଂହଙ୍କ କର୍ମସ୍ଥଳୀ)
-
୪. ସିଂଘୋଡ଼ା ଘାଟି ➡️ ୫. ସମ୍ବଲପୁରଠାରୁ ନାଗପୁରକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ରାସ୍ତାରେ ଅବସ୍ଥିତ
-
୫. ମାଧୋ ସିଂହ ➡️ ୨. ସମ୍ବଲପୁର କାରାଗାରରେ ଫାଶୀ ପାଇଲେ (୨୨ ଡିସେମ୍ବର ୧୮୫୮)
(ନୋଟ୍: ପୁସ୍ତକରେ 'କ' ସ୍ତମ୍ଭରେ ନମ୍ବରିଂ ଟିକିଏ ଭୁଲ ଦିଆଯାଇଛି, ତେଣୁ ଶବ୍ଦ ଅନୁଯାୟୀ ସଠିକ୍ ମିଳନ କରାଯାଇଛି ।)
🤔 ୪. ଆସ, ଚିନ୍ତା କରିବା
ଲେଖାଟିକୁ ଆଉଥରେ ପଢ଼ ଓ ନିମ୍ନଲିଖୂତ ବିଷୟରେ ଉତ୍ତର ଖୋଜି ଲେଖ ।
(କ) ଏହି ପାଠରେ କେଉଁ ମୁକ୍ତି ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କ କଥା କୁହାଯାଇଛି ?
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ପାଠରେ ଆମ ଓଡ଼ିଶା ମାଟିର ବୀର ସନ୍ତାନ ତଥା ମହାନ୍ ବିପ୍ଳବୀ ଶହୀଦ୍ ମାଧୋ ସିଂହ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଅନ୍ୟ ବୀର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ କଥା କୁହାଯାଇଛି ।
(ଖ) ମାଧୋ ସିଂହ ଗରିବମାନଙ୍କଠାରୁ ବଳପୂର୍ବକ ଖଜଣା ଆଦାୟକୁ କାହିଁକି ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରି ପାରୁନଥିଲେ ?
✅ ଉତ୍ତର: ମାଧୋ ସିଂହ ପିଲାଦିନରୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସହ ମିଶି ଚଳୁଥିଲେ ଏବଂ ଉଦାର ହୃଦୟର ଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ସାଧାରଣ ଗରିବ ଲୋକମାନେ ଖାଇବାକୁ ମୁଠେ ପାଉନଥିଲେ, ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରି ବଳପୂର୍ବକ ଖଜଣା ଆଦାୟ କରିବା ତାଙ୍କୁ ଅମାନବୀୟ ଲାଗୁଥିଲା । ତେଣୁ ସେ ବିଦେଶୀ ଶାସକଙ୍କର ଏହି ନିର୍ଯ୍ୟାତନାକୁ ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରିପାରୁନଥିଲେ ।
(ଗ) ମାଧୋ ସିଂହ ମହାବିପ୍ଳବ ପାଇଁ ନିଜର ପ୍ରସ୍ତୁତି କିପରି ଆରମ୍ଭ କଲେ ?
✅ ଉତ୍ତର: ମାଧୋ ସିଂହ ବୁଝିଥିଲେ ଯେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ସହ ଲଢ଼େଇ ନିଶ୍ଚିତ । ତେଣୁ ସେ ବଛାବଛା ଆଦିବାସୀ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରି ବଣଜଙ୍ଗଲରେ ସ୍ୱାଧୀନତାର ମନ୍ତ୍ରରେ ଦୀକ୍ଷିତ କଲେ । ସେମାନଙ୍କୁ ଘେଁସଠାରେ ଥିବା 'ବୁଢ଼ା ରାଜଗୁଡ଼ି' ବରଗଛ ମୂଳ ପଡ଼ିଆରେ ଧନୁତୀର, ବର୍ଚ୍ଛା, ଢାଲ, ଖଣ୍ଡା, ମୁଦ୍ଗର ଓ ତୋପ ଆଦିରେ ଯୁଦ୍ଧବିଦ୍ୟା ଶିକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରି ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କଲେ ।
(ଘ) ଇଂରେଜମାନେ ବହୁ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ କାହିଁକି ?
✅ ଉତ୍ତର: ଇଂରେଜମାନଙ୍କର ସମ୍ବଲପୁରରୁ ନାଗପୁର ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ସୁଗମ ପଥ ଥିଲା 'ନିଶାଘାଟି' ଓ 'ସିଂଘୋଡ଼ା ଘାଟି' ଦେଇ ଯାଇଥିବା ରାସ୍ତା । ମାଧୋ ସିଂହ ଓ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଏହି ଦୁଇ ଘାଟିକୁ ଅବରୋଧ କରି ରହିଲେ । ଫଳରେ ସମ୍ବଲପୁର ଏବଂ ନାଗପୁର ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଗଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଇଂରେଜମାନେ ବହୁ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ ।
(ଙ) ମାଧୋ ସିଂହଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଇଂରେଜ ସରକାର କିପରି ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ ?
✅ ଉତ୍ତର: ଇଂରେଜ ସରକାର ମାଧୋ ସିଂହଙ୍କ ଚାରି ପୁଅଙ୍କୁ କଠୋର ଦଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲେ । ବଡ଼ପୁଅ ହଟେସିଂହଙ୍କୁ ସୁଦୂର କଳାପାଣିକୁ ପଠାଇଦେଲେ । ଦ୍ଵିତୀୟ ପୁଅ କୁଞ୍ଜେଲ ସିଂହଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦିଆଗଲା । ତୃତୀୟ ପୁଅ ବୈରୀ ସିଂହଙ୍କୁ ଆଜୀବନ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ଦିଆଗଲା । ସାନପୁଅ ଐରୀ ସିଂହଙ୍କୁ ସାଇବର୍ତ୍ତୀ ଗୁମ୍ଫା ଭିତରେ ରଖି ଉପରୁ ନିଆଁ ଲଗାଇ ଶ୍ୱାସରୁଦ୍ଧ କରି ନିର୍ମମ ଭାବେ ହତ୍ୟା କରାଗଲା ।