ମାଡ଼ହାଣ୍ଡି କଥା (ଲୋକକଥା) – Study Material Class 7 ସାହିତ୍ୟ ସୁମନ
ମାଡ଼ହାଣ୍ଡି କଥା (ଲୋକକଥା) - ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀ
ଲେଖକ ପରିଚୟ
ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ବିଶିଷ୍ଟ ଭାଷାବିତ୍ ତଥା ସୁନାମଧନ୍ୟ ସ୍ରଷ୍ଟା ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ହେଉଛନ୍ତି ଏହି ଲୋକକଥାର ସଂଗ୍ରାହକ। ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ମଧ୍ୟରେ ବିଶାଳ 'ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ' ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେ ଓଡ଼ିଶାର ପୁରପଲ୍ଲୀରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଅସଂଖ୍ୟ ଲୋକକଥାକୁ ଏକତ୍ର କରି 'ଉତ୍କଳ କାହାଣୀ' ନାମକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଥିଲେ। ଆଲୋଚ୍ୟ 'ମାଡ଼ହାଣ୍ଡି କଥା' ବିଷୟଟି ଉକ୍ତ ପୁସ୍ତକରୁ ଗୃହୀତ ହୋଇଛି, ଯାହାକି ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୋଚକ ଏବଂ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ଅଟେ।
ସବିଶେଷ ସାରାଂଶ (Long Summary)
ଏହି ଲୋକକଥାଟି ଗୋଟିଏ ଗରିବ ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା ଏବଂ ତାହାକୁ ମିଳିଥିବା ଅଲୌକିକ ହାଣ୍ଡି ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବେସିତ। ଗାଁରେ ରହୁଥିବା ଏହି ଗରିବ ପଣ୍ଡାଟି ଘର ଘର ବୁଲି ଭିକ୍ଷା ବୃତ୍ତି କରି ନିଜର ପରିବାର ପୋଷୁଥିଲା। ଦିନେ ଖାଦ୍ୟ ଅଭାବରୁ ଭୋକରେ ଆଉଟୁ ପାଉଟୁ ହୋଇ ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲା। ଦେବତା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତାକୁ ଏକ କୁହୁକ ହାଣ୍ଡି ପ୍ରଦାନ କଲେ। ଏହି ହାଣ୍ଡିର ବିଶେଷତ୍ୱ ଥିଲା ଯେ ଏହାକୁ ମାଗିବା କ୍ଷଣି ସେଥିରୁ ଇଚ୍ଛା ମୁତାବକ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ମିଠାଇ ବାହାରୁଥିଲା। ଏହା ଦେଖି ତାର ଜଣେ ଲୋଭୀ ପଡ଼ୋଶୀର ଆଖି ଖୋସି ହୋଇଗଲା ଏବଂ ସେ ଲୁଚାଇ କରି ସେହି ହାଣ୍ଡିଟିକୁ ଚୋରି କରିନେଲା।
ସୁଖ ଛଡ଼ାଇ ନିଆଯିବା ଫଳରେ ଗରିବ ପଣ୍ଡାଟି ପୁଣି ଅକଥନୀୟ କଷ୍ଟ ପାଇଲା। ସେ ପୁଣି ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଗୁହାରି କରିବାରୁ ଏଥର ଦେବତା ଏକ 'ମାଡ଼ହାଣ୍ଡି' ଦେଲେ। ଏହି ହାଣ୍ଡିଟି ଖାଦ୍ୟ ଦେଉନଥିଲା, ବରଂ ଏହା ଭିତରୁ ବାଡ଼ି ବାହାରି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରବଳ ପିଟୁଥିଲା। ପଣ୍ଡା ସେହି ମାଡ଼ହାଣ୍ଡିକୁ ନେଇ ଚୋର ଘରକୁ ଗଲା ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲା। ହାଣ୍ଡିରୁ ବାଡ଼ି ବାହାରି ଚୋରକୁ ନିର୍ଧୁମ ମାଡ଼ ଦେଲା। ମାଡ଼ ଖାଇ ଚୋରଟି ନିଜ ଭୁଲ୍ ବୁଝିପାରିଲା ଏବଂ ପ୍ରଥମ ଖାଦ୍ୟ ଦେଉଥିବା ହାଣ୍ଡିଟିକୁ ଆଣି ଫେରାଇ ଦେଲା। ଏହି କାହାଣୀ ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ଲୋଭ ଓ ଅନ୍ୟର ଦ୍ରବ୍ୟ ଚୋରି କରିବାର ପରିଣାମ ସର୍ବଦା ମାରାତ୍ମକ ହୋଇଥାଏ।
ପରିଚ୍ଛେଦ ଭିତ୍ତିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଓ ଶବ୍ଦାର୍ଥ
୧. ମୂଳ ଅଂଶର ସୂଚକ: "ବହୁତ ଦିନ ତଳର କଥା ...... ଦେବତା ହାଣ୍ଡିଟିଏ ଦେଲେ।"
ବିସ୍ତୃତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ବହୁ ପୁରାତନ କାଳରେ ଗୋଟିଏ ଗାଁରେ ଜଣେ ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା ତା' ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ରହୁଥିଲା। ସେମାନେ ଏତେ ଗରିବ ଥିଲେ ଯେ କେତେକ ଦିନ ଭୋକ ଉପାସରେ ତାଙ୍କର ଦିନ କଟୁଥିଲା। ନିଜର ଦୁଃଖ ଆଉ ସହି ନ ପାରି ପଣ୍ଡା ଦିନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ ନିଷ୍ଠାର ସହ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଡାକିଲା। ତା'ର ଅକୁହା କୋହ ଓ ଭକ୍ତିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଭଗବାନ ତାକୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ। ସେ ପଣ୍ଡାକୁ ଗୋଟିଏ ଚମତ୍କାର ହାଣ୍ଡି ପ୍ରଦାନ କଲେ ଏବଂ ଏହି ହାଣ୍ଡି ତାହାର ସମସ୍ତ ଅଭାବ ଦୂର କରିବ ବୋଲି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।
କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ:
୧. ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା - ଗୀତ ଗାଇ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।
୨. ଉପାସ - ଅଖିଆ ରହିବା ବା ଉପବାସ।
୩. ନିଷ୍ଠା - ଏକାଗ୍ରତା ବା ପ୍ରବଳ ଭକ୍ତି।
୪. କରୁଣ - ଦୟନୀୟ।
୨. ମୂଳ ଅଂଶର ସୂଚକ: "ସେହି ହାଣ୍ଡିଟି ଧରି ...... ହାଣ୍ଡିଟିକୁ ଚୋରି କରିନେଲା।"
ବିସ୍ତୃତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଦେବତାଙ୍କ ଠାରୁ ହାଣ୍ଡି ପାଇ ପଣ୍ଡା ଖୁସିରେ ଘରକୁ ଫେରିଲା। ସେହି କୁହୁକ ହାଣ୍ଡିକୁ ଖାଦ୍ୟ ମାଗିବା ମାତ୍ରେ ସେଥିରୁ ନାନା ପ୍ରକାରର ପିଠା, ମିଠା ଓ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ବାହାରିଲା। ତାହା ଖାଇ ପଣ୍ଡା ଓ ତାର ସ୍ତ୍ରୀ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ। ମାତ୍ର ତାଙ୍କର ଜଣେ ପଡ଼ୋଶୀ ଏହି କୁହୁକ କଥା ଜାଣିପାରିଲା। ତା' ମନରେ ପ୍ରବଳ ଲୋଭ ଜାତ ହେଲା। ଦିନେ ରାତିରେ ସମସ୍ତେ ଶୋଇଥିବା ବେଳେ ସୁଯୋଗ ଦେଖି ସେହି ଖଳ ପ୍ରକୃତିର ଲୋକଟି ସେହି କୁହୁକ ହାଣ୍ଡିଟିକୁ ଲୁଚାଇ କରି ଚୋରି କରି ନେଇଗଲା।
କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ:
୧. ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ - ଅତି ଭଲ ସ୍ୱାଦ ଯୁକ୍ତ।
୨. ବ୍ୟଞ୍ଜନ - ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ବା ତରକାରୀ।
୩. ଖଳ ପ୍ରକୃତି - ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱଭାବ ବା ଖରାପ ଆଚରଣ।
୪. ସୁଯୋଗ - ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟ।
୩. ମୂଳ ଅଂଶର ସୂଚକ: "ହାଣ୍ଡିଟି ଚୋରି ହେବା ...... ଆଉ ଗୋଟିଏ ହାଣ୍ଡି ଦେଲେ।"
ବିସ୍ତୃତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ହାଣ୍ଡିଟି ଚୋରି ହୋଇଯିବା ଫଳରେ ପଣ୍ଡା ପରିବାରର ସୁଖ ଶାନ୍ତି ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲା। ସେମାନେ ପୁଣି ଥରେ ଅଭାବ ଓ ଅନାଟନରେ ପଡ଼ିଲେ। ନିରୂପାୟ ହୋଇ ପଣ୍ଡା ପୁଣିଥରେ ଯାଇ ଜଙ୍ଗଲରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲା ଓ ନିଜର ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଜଣାଇଲା। ଏଥର ଦେବତା ତାକୁ ଆଉ ଗୋଟିଏ ହାଣ୍ଡି ଦେଲେ। କିନ୍ତୁ ଦେବତା କହିଲେ ଯେ ଏହି ହାଣ୍ଡିଟି ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ବଦଳରେ ଅନ୍ୟାୟୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଶାସ୍ତି ଦେବ। ଏହାର ନାମ ଥିଲା ମାଡ଼ହାଣ୍ଡି, ଯେଉଁଥିରୁ ସ୍ୱତଃସ୍ଫୂର୍ତ୍ତ ଭାବେ ବାଡ଼ି ବାହାରି ଖରାପ ଲୋକଙ୍କୁ ପିଟୁଥିଲା।
କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ:
୧. ନିରୂପାୟ - ଯାହାର କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।
୨. ଶାସ୍ତି - ଦଣ୍ଡ ଦେବା।
୩. ଅନ୍ୟାୟୀ - ଯିଏ ଅନ୍ୟାୟ ବା ଖରାପ କାମ କରେ।
୪. ସ୍ୱତଃସ୍ଫୂର୍ତ୍ତ - ଆପେ ଆପେ ବା ନିଜ ଆଡୁ।
୪. ମୂଳ ଅଂଶର ସୂଚକ: "ପଣ୍ଡା ସେହି ହାଣ୍ଡି ଧରି ...... ପଣ୍ଡା ସୁଖରେ କାଳ କାଟିଲା।"
ବିସ୍ତୃତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ନୂଆ ମାଡ଼ହାଣ୍ଡିଟିକୁ ପାଇ ପଣ୍ଡା ସିଧା ସେହି ଲୋଭୀ ଚୋର ଘରକୁ ଗଲା। ହାଣ୍ଡିକୁ ସେଠାରେ ରଖି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା କ୍ଷଣି ସେଥିରୁ ଆପେ ଆପେ ମୋଟା ମୋଟା ବାଡ଼ି ବାହାରିଲା ଏବଂ ସେହି ଲୋଭୀ ଚୋରକୁ ଗୋଡ଼ାଇ ଗୋଡ଼ାଇ ନିର୍ଧୁମ ପିଟିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଏତେ ମାଡ଼ ସହି ନ ପାରି ଚୋରର ଚେତା ପଶିଲା ଏବଂ ପ୍ରାଣ ବିକଳରେ ସେ କାକୁତିମିନତି ହେଲା। ସେ ନିଜର ଭୁଲ୍ ସ୍ୱୀକାର କରି ପ୍ରଥମେ ଚୋରି କରିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ହାଣ୍ଡିଟି ଆଣି ପଣ୍ଡାକୁ ଫେରାଇ ଦେଲା ଏବଂ କ୍ଷମା ମାଗିଲା। ଏହା ପରେ ପଣ୍ଡା ଆଉ ତାର ସ୍ତ୍ରୀ ସେହି ହାଣ୍ଡି ସାହାଯ୍ୟରେ ଜୀବନ ସାରା ସୁଖରେ କାଳ କାଟିଲେ।
କଠିନ ଶବ୍ଦାର୍ଥ:
୧. ନିର୍ଦ୍ଦେଶ - ଆଦେଶ।
୨. ନିର୍ଧୁମ - ବହୁତ ଜୋରରେ କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଭାବରେ।
୩. ଚେତା ପଶିବା - ବୁଦ୍ଧି ଆସିବା ବା ପ୍ରକୃତ କଥା ବୁଝିବା।
୪. କାକୁତିମିନତି - ଦୟା ଭିକ୍ଷା କରିବା ବା ନେହୁରା ହେବା।
ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ (Suggestions for Students)
୧. ବିଷୟ ପଠନ: ଗଳ୍ପଟିକୁ ପ୍ରଥମେ ନିଜେ ଧ୍ୟାନର ସହ ନିରବ ପଠନ କର। ତା'ପରେ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ପଢ଼ିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।
୨. ନୂଆ ଶବ୍ଦ ଶିକ୍ଷା: ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା କଠିନ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଖାତାରେ ଲେଖି ସେଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥ ମନେ ରଖ ଏବଂ ନିଜସ୍ୱ ବାକ୍ୟ ଗଠନ କର।
୩. ନୈତିକ ଶିକ୍ଷା ଅନୁସରଣ: ଏହି କାହାଣୀରୁ ଶିଖିବାକୁ ମିଳେ ଯେ, କେବେହେଲେ ଅନ୍ୟର ଜିନିଷ ପ୍ରତି ଲୋଭ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଲୋଭର ଫଳ ଭୟଙ୍କର ହୋଇଥାଏ, ତେଣୁ ଜୀବନରେ ସର୍ବଦା ସଚ୍ଚୋଟ ଓ ସରଳ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର।
ଶିକ୍ଷକ ଓ ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ (Suggestions for Teachers)
କିପରି ପଢ଼ାଇବେ:
୧. ଶ୍ରେଣୀଗୃହରେ ଲୋକକଥାଟିକୁ ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଏବଂ ନାଟକୀୟ ଢଙ୍ଗରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ ଯାହା ଫଳରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ମନରେ ଆଗ୍ରହ ସୃଷ୍ଟି ହେବ।
୨. ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂଗୃହୀତ 'ଉତ୍କଳ କାହାଣୀ' ବିଷୟରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।
୩. ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଶ୍ରେଣୀରେ ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା ଏବଂ ଲୋଭୀ ଲୋକର ଏକ ଛୋଟ ଅଭିନୟ ବା Roleplay କରାନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବିଷୟବସ୍ତୁ ସହ ସହଜରେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇପାରିବେ।
୪. ଗଳ୍ପ ଶେଷରେ ଏଥିରୁ ମିଳୁଥିବା ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଭିତ୍ତିକ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ଏକ ଖୋଲା ଆଲୋଚନା କରନ୍ତୁ।
କେତୋଟି କାଳାଂଶ ଆବଶ୍ୟକ (Number of Periods Required):
ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଳ୍ପଟିକୁ ସୁଚାରୁରୂପେ ପଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ମୋଟ ୩ଟି କାଳାଂଶ (3 Periods) ର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।ପ୍ରଥମ କାଳାଂଶ: ଲେଖକଙ୍କ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ, ଲୋକକଥାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ବର୍ଣ୍ଣନା ଏବଂ ବିଷୟବସ୍ତୁର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧ ଆଦର୍ଶ ପଠନ ଓ ଆଲୋଚନା।
ଦ୍ୱିତୀୟ କାଳାଂଶ: ଗଳ୍ପର ଶେଷ ଭାଗର ପଠନ, କାହାଣୀର ଉପସଂହାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଏବଂ କଠିନ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ଅର୍ଥ ଲେଖାଇବା।
ତୃତୀୟ କାଳାଂଶ: ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟର ସାରାଂଶ ଆଲୋଚନା, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ମୋଚନ ଏବଂ ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ।
✨ ଲେଖକ ପରିଚୟ: ଗୋପାଳଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ✨
ଗୋପାଳଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟଙ୍ଗାତ୍ମକ ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସଫଳ ରମ୍ୟରଚନାର ଲେଖକ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ସେ ୧୮୭୨ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସ ୨୬ ତାରିଖରେ କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ସିଦ୍ଧେଶ୍ଵରପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଅନେକ ଲୋକଗଳ୍ପ ସଂଗ୍ରହ କରି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶ କରିବାରେ ସିଦ୍ଧହସ୍ତ ଥିଲେ। ଏହି ‘ମାଡ଼ହାଣ୍ଡି କଥା’ ବିଷୟଟି ତାଙ୍କ ରଚିତ ‘ଉତ୍କଳକାହାଣୀ’ରୁ ସଂଗୃହୀତ। ତାଙ୍କ ସଂକଳିତ ‘ପୂର୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ’କୁ ‘ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର କଳାକୋଣାର୍କ’ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଲୋକ ଗଳ୍ପରେ ପରିଶ୍ରମ ନ କଲେ କିପରି କଷ୍ଟ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ, ତାହା କୁହାଯାଇଛି।
🌸 ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଏବଂ ଶବ୍ଦାର୍ଥ 🌸
🟢 ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୧-୨ (Indicator: ଏକ ଦେଶରେ ଗୋଟିଏ... ବସିଛି ।)
-
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଗୋଟିଏ ଗାଁରେ ଏକ ଗରିବ ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା ଓ ତା'ର ମା' ରହୁଥିଲେ। ପୁଅଟି ପ୍ରତିଦିନ ବହୁତ ବୁଲି ଭିକ ମାଗୁଥିଲା। ଦିନେ ତାକୁ କିଛି ମିଳିଲା ନାହିଁ ଏବଂ ପିଲାମାନେ ତାକୁ ପଥର ମାରି ତଡ଼ିଦେଲେ। ସେ ଲଜ୍ଜାରେ ଘରକୁ ନଯାଇ ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମ ପୋଖରୀ କୂଳରେ ପହଞ୍ଚିଲା।
-
ଶବ୍ଦାର୍ଥ: * 🔸 ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା - ଭିକ ମାଗୁଥିବା ଏକ ଶ୍ରେଣୀର ବ୍ୟକ୍ତି
-
🔸 ଟେକାବୋଲୁଅ - ପଥର ମାଡ଼
-
🔸 ନିର୍ଲଜ - ଲାଜ ନଥିବା
-
🔸 ଯାଉଁଳି - କାନ୍ଧରେ ପକାଇବା ଲୁଗା ବା ଝୁଲା
-
🟢 ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩-୪ (Indicator: ୟାଗ ୟାର ତ... ଚୋଳାଏ ପାଣି ପିଉଥାଏ ।)
-
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଭୋକ ଶୋଷରେ ଆତୁର ହୋଇ ସେ ପୋଖରୀ ପାହାଚରେ ବସିଗଲା। ପୋଖରୀର ନିର୍ମଳ ପାଣି ଦେଖି ତା'ର ଲୋଭ ହେଲା। ସେ ମନକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବାକୁ ଯାଇ ପାଣି ପିଇ ପିଇ ନାନା ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ (ଯେପରିକି ଭାତ, ଡାଲି, କାକରା, ଖିରି) ଖାଉଛି ବୋଲି କଳ୍ପନା କଲା।
-
ଶବ୍ଦାର୍ଥ:
-
🔸 ଲଥକିନି - ହଠାତ୍ ବସିପଡ଼ିବା
-
🔸 ବାଆଁରେଇବା - ଭୁଲାଇବା
-
🟢 ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୫-୬ (Indicator: ସେ ପୋଖରୀରେ ଗଙ୍ଗାମାତା... ଫେର୍ ଦୋଓଡ଼ା ଖାଇବି ।)
-
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପୋଖରୀରେ ଥିବା ଦେବୀ ଗଙ୍ଗାମାତା ତା'ର କଥା ଶୁଣି ଦୟା କଲେ। ସେ ବିଚାରିଲେ ଯେ ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଟି ଭୋକରେ ବିକଳ ହେଉଛି। ସେ ଏକ ହାଣ୍ଡିରେ ତା'ର କଳ୍ପିତ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଭରି ତା' ପାଖକୁ ଭସାଇଦେଲେ। ପଣ୍ଡାଟି ହାଣ୍ଡି ପାଇ ଆନନ୍ଦରେ ପେଟପୂରା ଖାଇଲା ଏବଂ ବଳକା ଖାଦ୍ୟ ମା' ପାଇଁ ଘରକୁ ନେଇଗଲା।
-
ଶବ୍ଦାର୍ଥ:
-
🔸 ଉଡ଼ିଗଲା ଚଢ଼େଇର ପେଟକଥା ଜାଣିବା - ଅନ୍ୟର ମନକଥା ଜାଣିବା (ଲୋକବାଣୀ)
-
🔸 ଦନାଟି - ଛୋଟ ପାତ୍ର ବା ଦନା
-
🔸 ନିବୁଜ - ଭଲଭାବେ ବନ୍ଦ
-
🟢 ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୭-୮ (Indicator: ଖାଲି ହାତରେ ସିନା... ମାଆ ପୁଅ ୟା ବିଚରାବିଚାରି ହୋଇ ଶୋଇଲେ ।)
-
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଘରେ ପହଞ୍ଚି ମାଆ ମଧ୍ୟ ସେହି ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲା। ମାଆ ତାକୁ ପରଦିନ ପୁଣି ସେହି ପୋଖରୀକୁ ଯିବାକୁ ବୁଦ୍ଧି ଦେଲା ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆଉ ଭିକ ମାଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।
-
ଶବ୍ଦାର୍ଥ:
-
🔸 କୁଣ୍ଢେମୋଟ - ବହୁତ ଖୁସି ହେବା
-
🔸 ଶିକା - ଛାତରୁ ଝୁଲୁଥିବା ବସ୍ତୁ ରଖିବା ଯନ୍ତ୍ର
-
🟢 ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୯-୧୦ (Indicator: ସକାଳୁ ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା... ମୁହଁ ନ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ ହବ ନାହିଁ ।)
-
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପଣ୍ଡା ପ୍ରତିଦିନ ଯାଇ ଖାଦ୍ୟ ଆଣିଲା ଏବଂ ମାଆ ପୁଅ ଦୁହେଁ ଅଳସୁଆ ହୋଇଗଲେ। ଗଙ୍ଗାମାତା ଦେଖିଲେ ଯେ ଏମାନେ ପରିଶ୍ରମ ନକରି ମାଗଣା ଖାଇବାକୁ ଅଭ୍ୟାସ କରିଗଲେଣି ଏବଂ ଏହା ଦେଖି ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ କର୍ମକୋଢ଼ିଆ ହୋଇଯିବେ। ତେଣୁ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ।
-
ଶବ୍ଦାର୍ଥ:
-
🔸 ନିଖଟୁ - ଅଳସୁଆ
-
🔸 କର୍ମକୋଢ଼ିଆ - କାମ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି
-
🟢 ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୧୧-୧୩ (Indicator: ଏଇତା ପାଞ୍ଚ୍ ଗଙ୍ଗାମାତା... ପିଠିରେ ଦୁଲୁ କରି ଗୋଟା କେତେ ବିଧା ବସୁଥାଏ !)
-
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଗଙ୍ଗାମାତା ଏଥର ହାଣ୍ଡିରେ ଖାଦ୍ୟ ବଦଳରେ ନାନା ପ୍ରକାରର ମାଡ଼ (ବିଧା, ଚାପୁଡ଼ା, ଗୋଇଠା ଇତ୍ୟାଦି) ଭରିଦେଲେ। ପଣ୍ଡାଟି ଯେତେବେଳେ ହାଣ୍ଡି ଖୋଲିଲା, ତା' ଉପରେ ପ୍ରବଳ ମାଡ଼ ବୃଷ୍ଟି ହେଲା। ସେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଗଲା।
-
ଶବ୍ଦାର୍ଥ:
-
🔸 ରାମ୍ପୁଡ଼ା - ନଖରେ ଆମ୍ପୁଡ଼ିବା
-
🔸 କୁଆଛୁଆ ଉଡ଼ିଗଲା - ବହୁତ ଜୋରରେ ମାଡ଼ ବାଜିବା
-
🟢 ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୧୪-୧୭ (Indicator: ଡହଳବିକଳ ହୋଇ... ବାଡ଼ି କବାଟ କିଳି ଦେଇ ଘରେ ଆସି ମୁହଁ ମାଡ଼ିକରି ଶୋଇଲା।)
-
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ପଣ୍ଡାଟି ବୁଦ୍ଧି କରି ହାଣ୍ଡିର ମୁହଁ ବନ୍ଦ କରିଦେଲା ଏବଂ ମାଡ଼ ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲା। ସେ ରାଗରେ ଯାଇ ଘରେ ହାଣ୍ଡିଟି ରଖିଦେଲା। ତା' ମାଆ ଆସି ଯେତେବେଳେ ହାଣ୍ଡି ଖୋଲିଲା, ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବଳ ମାଡ଼ ଖାଇଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ତାକୁ ଘୋଡ଼େଇ ଦେଲା।
-
ଶବ୍ଦାର୍ଥ:
-
🔸 ଦାଉ ସାଧିବ - ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବ
-
🔸 କୁଆପଥର - କୁଆପଥର ବର୍ଷା ପରି ଜୋର ମାଡ଼
-
🟢 ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୧୮-୨୧ (Indicator: ହାଣ୍ଡିଟି ଉପରେ ପଲମ... ଦେଖାଗଲା ମାଆପୁଅ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ କାମକୁ ବାହାରିଲେ ।)
-
ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ରାତିରେ କିଛି ଚୋର ସେହି ହାଣ୍ଡିଟିକୁ ସିନ୍ଦୁକ ଭାବି ଖୋଲିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ବି ବହୁତ ମାଡ଼ ଖାଇ ଚୋରି କରିଥିବା ଧନରତ୍ନ ଛାଡ଼ି ପଳାଇଲେ। ପରଦିନ ସକାଳେ ବୁଢ଼ୀ ସେହି ସିନ୍ଦୁକ ପାଇଲା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଅଭାବ ଦୂର ହେଲା। ମାତ୍ର ମାଡ଼ର ଭୟରେ ମାଆ ପୁଅ ପୁଣିଥରେ ପରିଶ୍ରମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
-
ଶବ୍ଦାର୍ଥ:
-
🔸 ପରାସ - ବ୍ୟଥା
-
🌟 ବିସ୍ତୃତ ସାରାଂଶ (Detailed Summary in Odia) 🌟
ଗୋପାଳଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ "ମାଡ଼ହାଣ୍ଡି କଥା" ଏକ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ଲୋକକଥା ଯାହା ଅଳସୁଆମୀ ଏବଂ ବିନା ପରିଶ୍ରମରେ ମିଳୁଥିବା ଫଳର ପରିଣାମକୁ ଦର୍ଶାଏ। ଗଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ଚରିତ୍ର ହେଉଛି ଏକ ଦରିଦ୍ର ଚକୁଳିଆ ପଣ୍ଡା, ଯିଏ ନିଜର ବୃଦ୍ଧା ମାଆ ସହ ରହୁଥିଲା ଓ ଭିକ ମାଗି ଚଳୁଥିଲା। ଦିନେ ତାକୁ ଭିକ ନମିଳିବାରୁ ସେ ଗାଁରୁ ତାଡ଼ନା ପାଇ ଗୋଟିଏ ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମ ପୋଖରୀ କୂଳରେ ବସିଲା। ଭୋକରେ ଆତୁର ହୋଇ ସେ ପାଣି ପିଇ ପିଇ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଖାଉଛି ବୋଲି କଳ୍ପନା କଲା। ପୋଖରୀର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ଗଙ୍ଗାମାତା ତା'ର କଷ୍ଟ ଦେଖି ଏକ ହାଣ୍ଡିରେ ସେହି ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଭରି ତାକୁ ଦେଲେ।
ବିନା ପରିଶ୍ରମରେ ଏତେ ଭଲ ଖାଦ୍ୟ ପାଇ ମାଆ ଏବଂ ପୁଅ ଦୁହେଁ ଅଳସୁଆ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ କାମଦାମ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଏପରି ଆଚରଣ ଦେଖି ଦେବୀ ଗଙ୍ଗାମାତା କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ସେମାନଙ୍କୁ ଉଚିତ୍ ଶିକ୍ଷା ଦେବାକୁ ସ୍ଥିର କଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେମାନେ ଖୋଲିଥିବା ହାଣ୍ଡିରେ ଖାଦ୍ୟ ବଦଳରେ ପ୍ରବଳ ମାଡ଼ ଥିଲା। ପ୍ରଥମେ ପୁଅ ଓ ପରେ ମାଆ ଏହି ମାଡ଼ ଖାଇ ସେହି ମାଡ଼ହାଣ୍ଡିକୁ ଘୋଡ଼ାଇ ରଖିଲେ।
ସେହି ରାତିରେ କିଛି ଚୋର ଆସି ହାଣ୍ଡିଟିକୁ ଖୋଲିବାରୁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବଳ ମାଡ଼ ଖାଇ ନିଜେ ଆଣିଥିବା ଚୋରି ସିନ୍ଦୁକ ଛାଡ଼ି ପଳାଇଲେ। ତା' ପରଦିନ ବୁଢ଼ୀ ସେହି ସିନ୍ଦୁକରୁ ପ୍ରଚୁର ଧନରତ୍ନ ପାଇଲା। କିନ୍ତୁ ମାଡ଼ର ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଗଙ୍ଗାମାତାଙ୍କ ଚେତାବନୀ ଯୋଗୁଁ ମାଆ ଓ ପୁଅ ନିଜର ଭୁଲ ବୁଝିପାରିଲେ ଏବଂ ପୁଣିଥରେ ପରିଶ୍ରମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି କାହାଣୀ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ଯେ କର୍ମ ହିଁ ଧର୍ମ ଏବଂ ପରିଶ୍ରମ ବିନା ଜୀବନରେ ପ୍ରକୃତ ସୁଖ ମିଳେ ନାହିଁ।