ପାଣିପାଗକୁ ବୁଝିବା – Book Q A Class 7 ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ
📝 ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଅଭ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ (Questions & Exercises)
ପ୍ରଶ୍ନ 1: ପାଣିପାଗ ଯନ୍ତ୍ର ସହ ଏହା ମାପୁଥିବା ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କର।
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର (ମେଳନ):
-
🌟 1. ହାଇଗ୍ରୋମିଟର (Hygrometer) ➡️ (ଘ) ଆର୍ଦ୍ରତା।
-
🌟 2. ଆନିମୋମିଟର (Anemometer) ➡️ (ଗ) ପବନର ଦିଗ ଓ ବେଗ।
-
🌟 3. ବାରୋମିଟର (Barometer) ➡️ (ଖ) ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଚାପ।
-
🌟 4. ଥର୍ମୋମିଟର (Thermometer) ➡️ (ଙ) ତାପମାତ୍ରା।
-
🌟 5. ରେନ୍ ଗଜ୍ (Rain Gauge) ➡️ (କ) ବର୍ଷଣ।
🧠 Study Trick: ଏହାକୁ ସହଜରେ ମନେ ରଖିବା ପାଇଁ ଶବ୍ଦର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷରକୁ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ:
ପ୍ରଶ୍ନ 2: ଜୁନ ମାସରେ ବିଦ୍ୟାଳୟ ତରଫରୁ ମୁମ୍ବାଇ ପରିଭ୍ରମଣ ପାଇଁ କେଉଁ କେଉଁ ପୋଷାକ ନେବ ଚିନ୍ତା କରୁଛି। ସେ ପାଗର ପୂର୍ବାନୁମାନ ବିଷୟରେ ଅବଗତ ହେଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସେଠିକାର ତାପମାତ୍ରା 29° ସେଲ୍ସିୟସ୍ ଓ ଆର୍ଦ୍ରତା 84% ଅଛି ବୋଲି ଜାଣିଲା। ତୁମେ ତାକୁ କି ପ୍ରକାର ପୋଷାକ ନେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେବ?
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ମୁମ୍ବାଇର ତାପମାତ୍ରା 29°C ଓ ଆର୍ଦ୍ରତା 84% ରହିଥିବାରୁ, ସେଠାରେ ବାୟୁରେ ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପର ପରିମାଣ ବହୁତ ଅଧିକ ଅଛି ଏବଂ ପ୍ରବଳ ଝାଳ ବୋହିବା ସହ ଗୁଳୁଗୁଳିଆ ପାଗ ଅନୁଭୂତ ହେବ। ତେଣୁ, ଏପରି ପାଗରେ ଶରୀରକୁ ଶୀତଳ ଓ ଆରାମଦାୟକ ରଖିବା ପାଇଁ ହାଲୁକା ସୂତା ପୋଷାକ (Cotton clothes) ଏବଂ ଢିଲା ପୋଷାକ ନେବାକୁ ମୁଁ ପରାମର୍ଶ ଦେବି, କାରଣ ସୂତା ପୋଷାକ ଝାଳକୁ ଶୀଘ୍ର ଶୋଷି ନେଇଥାଏ।
ପ୍ରଶ୍ନ 3: କିଛି ପିଲା ମିଶି ଏକ ରେନ୍ଗଜ୍ (ବୃଷ୍ଟି ମାପକ ଯନ୍ତ୍ର) ତିଆରି କରିଛ ବୋଲି ଭାବ। ରେନ୍ଗଜ୍ଟି କେଉଁଠି ସ୍ଥାପନ କରାଯିବ ଦଳଗତ ଭାବେ ଆଲୋଚନା କର ଓ ସ୍ଥାନଟିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର। ତୁମେ ସ୍ଥାନଟି ବାଛିବାର କାରଣ ଲେଖ। (ବିକଳ୍ପ: 1. ପରିବା ଉଦ୍ୟାନ, 2. କୋଠାର ପାହାଚ, 3. ଖୋଲା ପଡ଼ିଆ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ଉତ୍ଥିତ ସମପ୍ରାୟ ଭୂମି, 4. ପ୍ରାଚୀର, 5. ବାରଣ୍ଡା)
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର:
-
ସ୍ଥାନ ଚିହ୍ନଟ: ବିକଳ୍ପ 3 - ଖୋଲା ପଡ଼ିଆ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଏକ ଉତ୍ଥିତ ସମପ୍ରାୟ ଭୂମିରେ ରେନ୍ଗଜ୍ ଟିକୁ ସ୍ଥାପନ କରାଯିବ।
-
କାରଣ: ବୃଷ୍ଟି ମାପକ ଯନ୍ତ୍ର ସର୍ବଦା ଏକ ଖୋଲା ସ୍ଥାନରେ ରହିବା ନିତ୍ୟାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଯେଉଁଠାରେ ବର୍ଷାକୁ ବାଧା ଦେଲା ଭଳି କୌଣସି ବଡ଼ ଗଛ ବା ଉଚ୍ଚ କୋଠା ନଥିବ। ଯନ୍ତ୍ରଟି ସମତଳ ସ୍ଥାନରେ ସିଧା ରହିଲେ ହିଁ ସଠିକ୍ ପରିମାଣର ବର୍ଷା ଜଳ ମାପ ନଳୀ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବ ଏବଂ ଆମେ ସଠିକ୍ ମାପ ପାଇପାରିବା।
🧠 Study Trick: ରେନ୍ଗଜ୍ କୁ ସବୁବେଳେ "ଆକାଶକୁ ସିଧା ଦେଖାଯାଉଥିବା" ଜାଗାରେ ରଖାଯାଏ। ଛାତ ତଳେ କିମ୍ବା ଗଛ ତଳେ ରଖିଲେ ବର୍ଷା ପାଣି ସିଧା ପଡିବ ନାହିଁ!
ପ୍ରଶ୍ନ 4: ଭାରତ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗରୁ ପ୍ରଦତ୍ତ 01.02.2024 ରିଖ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତର ପାଗ ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଲେଖାଟିଏ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ଫେବୃଆରୀ ମାସର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଜାମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଥଣ୍ଡା ଏବଂ ଶୀତଳ ପାଗ ଅନୁଭୂତ ହେଉଛି। ସେଠାରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଯଥା- ଶ୍ରୀନଗର, ପହଲଗାମ, କୁପୱାରା ଏବଂ ଗୁଲମାର୍ଗ ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା ଶୂନ ଡିଗ୍ରୀରୁ ବି ତଳକୁ (ଯଥା: -2.4°C, -4.1°C) ଖସିଯାଇଛି। ଦୈନିକ ତାପମାତ୍ରା ବ୍ୟବଧାନ ବହୁତ କମ୍ ରହିଛି। ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଆର୍ଦ୍ରତା ପ୍ରାୟ 100% ରହୁଛି ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ବର୍ଷା ସହିତ ସେଠାରେ ତୁଷାରପାତ (Snowfall) ମଧ୍ୟ ହେଉଛି।
ପ୍ରଶ୍ନ 5: ଭାରତ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗରୁ ପ୍ରଦତ୍ତ 01.05.2024 (ବା 2025) ରିଖ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତର ପାଗ ପରିସ୍ଥିତି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଲେଖାଟିଏ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।
ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର: ମଇ ମାସର ପ୍ରଦତ୍ତ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରବଳ ଖରା ଏବଂ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପ୍ରବାହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ ଯଥା- ଭୁବନେଶ୍ୱର, ସମ୍ବଲପୁର, ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଏବଂ ହୀରାକୁଦ ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ସର୍ବାଧିକ ତାପମାତ୍ରା 40°C ରୁ 42.7°C ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହୁଛି। ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳ (ଯଥା ପୁରୀ, ପାରାଦ୍ୱୀପ) ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ବାୟୁର ଆର୍ଦ୍ରତା ବହୁତ କମ୍ ରହିଛି (ଯଥା 14% ରୁ 34% ମଧ୍ୟରେ), ଯାହାକି ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଷ୍କ ଥିବାର ସୂଚନା ଦେଉଛି। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଓଡ଼ିଶାର କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ବୃଷ୍ଟିପାତ ହୋଇନାହିଁ।