🌟 1 Mark Questions (30 Questions - 3 Different Types) 🌟

(Answers are provided at the end of this section) [www.WithTeachers.in]

[କ] ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର (Fill in the blanks):

❓.1 ରୋମାନ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ସଙ୍କେତ X ର ଗାଣିତିକ ମୂଲ୍ୟ ହେଉଛି ______ ।

❓.2 ମିଶରୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ 1000 କୁ ______ ଚିତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦର୍ଶାଯାଏ ।

❓.3 ହିନ୍ଦୁ-ଆରବୀୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ ______-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀ ଅଟେ ।

❓.4 ଇସାଙ୍ଗୋ ହାଡ଼ (Ishango bone) ରେ ବ୍ୟବହୃତ ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ______ କୁହାଯାଏ ।

❓.5 ମାୟା ସଭ୍ୟତାରେ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରାୟତଃ ______ ଆଧାର ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଥିଲା ।

❓.6 ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁସ୍ତକର ନାମ ହେଉଛି ______ ।

❓.7 ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟାରେ 50 କୁ ______ ସଙ୍କେତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ ।

❓.8 ଚୀନ୍ ଦେଶର ଲୋକମାନେ ହିସାବ ପାଇଁ ______-ଆଧାରିତ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।

❓.9 ମେସୋପଟାମିଆର ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ______ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

❓.10 ଆବାକସ୍ (Abacus) ରେ ଗଣନା ______ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଆଧାର କରି ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ।

[ଖ] ଠିକ୍ ବା ଭୁଲ୍ ଲେଖ (True / False): [www.WithTeachers.in]

❓.11 ବ୍ରହ୍ମଗୁପ୍ତ 628 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଶୂନ (0) ର ଗାଣିତିକ ଧର୍ମ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।

❓.12 ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟାରେ V ସଙ୍କେତକୁ ତିନିଥର ଲେଖି 15 ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ ।

❓.13 ମିଶରୀୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ 10 ର ଘାତ ଅଟନ୍ତି ।

❓.14 ମାୟା ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ ଲେଖାଯାଏ ।

❓.15 5-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ସର୍ବବୃହତ୍ ଅଙ୍କ ହେଉଛି 4 ।

❓.16 ଗୁମୁଲଗାଲ୍ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଲୋକେ 3 କୁ ଗଣିବା ପାଇଁ “ଉକାସର-ଉରାପୋନ” ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ ।

❓.17 ଲେବୋମ୍ବୋ ହାଡ଼ରେ 29 ଟି ଟାଲି ଚିହ୍ନ ଅଛି ।

❓.18 ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟା ଗୁଣନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସହଜ ଥିଲା ।

❓.19 ମେସୋପଟାମିଆ ସଭ୍ୟତାରେ ଖାଲିସ୍ଥାନ ପୂରଣ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ କୌଣସି ସ୍ଥାନଧାରକ ନଥିଲା ।

❓.20 ଆରବୀୟମାନେ ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ୟୁରୋପକୁ ନେଇଥିଲେ ।

[ଗ] ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ/ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ (One Word/Sentence): [www.WithTeachers.in]

❓.21 ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ କେତୋଟି ମୌଳିକ ଅଙ୍କ ଅଛି?

❓.22 ରୋମାନ୍ ସଙ୍କେତ M ର ମୂଲ୍ୟ କେତେ?

❓.23 ମିଶରୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ 10 କୁ ବୁଝାଉଥିବା ସଙ୍କେତଟି କିପରି ଦେଖାଯାଏ?

❓.24 ଷକ୍ଷାଂଶ (Sexagesimal) ପ୍ରଣାଳୀର ଆଧାର କେତେ?

❓.25 ଚୀନ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ 10 ରୁ ଅଧିକ ସ୍ଥାନୀୟମାନ ଦର୍ଶାଉଥିବା ସଙ୍କେତକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ?

❓.26 ଫିବୋନାସି (Fibonacci) କେଉଁ ମହାଦେଶରେ ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀର ପ୍ରଚାର କରିଥିଲେ?

❓.27 ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟାରେ 40 କୁ କିପରି ଲେଖାଯାଏ?

❓.28 0 (ଶୂନ) କୁ କେଉଁ ପାଣ୍ଡୁଲିପିରେ ପ୍ରଥମେ ବିନ୍ଦୁ ଆକାରରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା?

❓.29 ମାୟା ସଭ୍ୟତାରେ ଶୂନ (0) କୁ କେଉଁ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଦର୍ଶାଯାଉଥିଲା?

❓.30 $5^3$ ର ମୂଲ୍ୟ କେତେ?

✅ 1 Mark Questions Answers:

1. 10 | 2. ପଦ୍ମ ଫୁଲ (Lotus) | 3. 10 | 4. ଟାଲି ଚିହ୍ନ (Tally marks) | 5. 20 | 6. ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟୀୟ | 7. L | 8. ରଡ୍ (Rod) | 9. ଷକ୍ଷାଂଶ | 10. ଦଶମିକ (Base-10) | 11. ଠିକ୍ | 12. ଭୁଲ୍ | 13. ଠିକ୍ | 14. ଭୁଲ୍ | 15. ଠିକ୍ | 16. ଠିକ୍ | 17. ଠିକ୍ | 18. ଭୁଲ୍ | 19. ଠିକ୍ | 20. ଠିକ୍ | 21. 10 ଟି | 22. 1000 | 23. ଓଲଟା U ($\cap$) | 24. 60 | 25. ହେଙ୍ଗ୍ (Heng) | 26. ୟୁରୋପ | 27. XL | 28. ବଖଶାଳୀ ପାଣ୍ଡୁଲିପି | 29. ଶାମୁକା (Shell) | 30. 125

🌟 2 Marks Questions (25 Questions) 🌟

(Answers are provided at the end of this section) [www.WithTeachers.in]

❓.31 ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ 25 ଏବଂ 39 କୁ ଲେଖ ।

❓.32 ମିଶରୀୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀର ଆଧାର କ’ଣ ଏବଂ ଏଥିରେ କେଉଁ ନିୟମ ପାଳନ କରାଯାଏ?

❓.33 ଗୁମୁଲଗାଲ୍ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସଂଖ୍ୟା ଗଠନ ଶୈଳୀ କିପରି ଥିଲା?

❓.34 ସ୍ଥାନୀୟମାନ ପ୍ରଣାଳୀ (Place Value System) କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ?

❓.35 ହିନ୍ଦୁ-ଆରବୀୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀକୁ କାହିଁକି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁହାଯାଏ? 2 ଟି କାରଣ ଲେଖ ।

❓.36 ରୋମାନ୍ ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ L, C, D, ଏବଂ M ର ମୂଲ୍ୟ ଲେଖ ।

❓.37 ମାୟା ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଥିଲା?

❓.38 ଚୀନ୍ ଦେଶର ଲୋକମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ‘ଜୋଙ୍ଗ୍’ (Zong) ଏବଂ ‘ହେଙ୍ଗସ୍’ (Hengs) ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ?

❓.39 ମେସୋପଟାମିଆ ସଭ୍ୟତାରେ ସ୍ଥାନଧାରକ (Placeholder) ର ଆବଶ୍ୟକତା କାହିଁକି ପଡ଼ିଲା?

❓.40 45 କୁ ରୋମାନ୍ ଏବଂ 5-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀରେ କିପରି ଲେଖାଯିବ?

❓.41 ଆବାକସ୍ (Abacus) ର ମୂଳ କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା?

❓.42 ଦେଖି ଗଣିବାର ସୀମିତତା (Limits of Subitizing) କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ?

❓.43 ବ୍ରହ୍ମଗୁପ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଶୂନ (0) ର ଦୁଇଟି ଗାଣିତିକ ଧର୍ମ ଲେଖ ।

❓.44 ଟାଲି ଚିହ୍ନ (Tally Marks) କିପରି ଏବଂ କେଉଁଠାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା?

❓.45 ରୋମାନ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଗୁଣନ କାହିଁକି କଷ୍ଟକର ଥିଲା?

❓.46 ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ‘ବିନ୍ଦୁ’ ର ବ୍ୟବହାର କେବେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା?

❓.47 ଯଦି ଗୋଟିଏ 7-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀ ଥାଏ, ତେବେ ତାର ପ୍ରଥମ ତିନୋଟି ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା କ’ଣ ହେବ?

❓.48 ମିଶରୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ $32$ କୁ କିପରି ଲେଖାଯାଏ (ସଙ୍କେତର ନାମ ବ୍ୟବହାର କରି)?

❓.49 ସଂଖ୍ୟା ସୂଚକ (Numerals) ର ସଂଜ୍ଞା ଦିଅ ।

❓.50 ଏକ-ଏକ ମେଳକ (One-to-one mapping) ପ୍ରଣାଳୀ କ’ଣ?

❓.51 60 ଆଧାରିତ ପ୍ରଣାଳୀ ବର୍ତ୍ତମାନ କେଉଁଠାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି?

❓.52 ଆରବୀୟ ଦାର୍ଶନିକ ଅଲ-କିନ୍ଦି ଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଇତିହାସରେ କି ଅବଦାନ ଥିଲା?

❓.53 ମାୟାମାନେ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଭୂଲମ୍ବରେ କିପରି ସଜାଉଥିଲେ?

❓.54 $10^2$ ଏବଂ $10^4$ ର ମିଶରୀୟ ନାମ ଲେଖ ।

❓.55 “ହିନ୍ଦୁ-ଆରବୀୟ ସଂଖ୍ୟା ସୂଚକ” ଶବ୍ଦଟି କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହେଲା?

✅ 2 Marks Questions Answers: [www.WithTeachers.in]

.31. 25 = XXV, 39 = XXXIX.

.32. ଏହା 10 ଆଧାର ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା $10$ ର ଘାତ ଅଟେ।

.33. ସେମାନେ 2 କୁ ଆଧାର କରି ଗଣୁଥିଲେ। ଯଥା $3 = 2+1$, $4 = 2+2$ ଇତ୍ୟାଦି।

.34. ଯେଉଁ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଏକ ଅଙ୍କର ମୂଲ୍ୟ ତାର ସ୍ଥାନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ତାହାକୁ ସ୍ଥାନୀୟମାନ ପ୍ରଣାଳୀ କୁହାଯାଏ।

.35. 1. ଶୂନ (0) ର ବ୍ୟବହାର ଅଛି। 2. କମ୍ ସଙ୍କେତ ସାହାଯ୍ୟରେ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା ସହଜରେ ଲେଖିହୁଏ।

.36. L=50, C=100, D=500, M=1000.

.37. $1, 20, 360, 7200 \dots$ (ପ୍ରାୟତଃ 20 ର ଘାତ)।

.38. ‘ଜୋଙ୍ଗ୍’ ଏକକ, ଶହେକୁ ସୂଚାଉଥିବା ବେଳେ ‘ହେଙ୍ଗସ୍’ ଦଶ, ହଜାରକୁ ସୂଚାଉଥିଲା।

.39. ଖାଲିସ୍ଥାନ ଯୋଗୁଁ ଘାତଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନଧାରକ ଦରକାର ପଡ଼ିଲା।

.40. ରୋମାନ୍: XLV, 5-ଆଧାର: $45 = 1 \times 25 + 4 \times 5 + 0 \times 1 \rightarrow 140_5$।

.41. ଏହା ଏକ ଗଣନ ଉପକରଣ ଯାହା 10-ଆଧାର ଦଶମିକ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଭିତ୍ତି କରି ଯୋଗ/ବିୟୋଗ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା।

.42. ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ 5 ରୁ ଅଧିକ ବସ୍ତୁକୁ ଏକାଥରକେ ଦେଖି ସଠିକ୍ ଗଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଏହାକୁ ଦେଖି ଗଣିବାର ସୀମିତତା କୁହାଯାଏ।

.43. କୌଣସି ସଂଖ୍ୟାରେ 0 ଯୋଗ କଲେ ସେହି ସଂଖ୍ୟା ରହେ, ଏବଂ 0 ଗୁଣିଲେ ଉତ୍ତର 0 ହୁଏ।

.44. ଗୁମ୍ଫା କାନ୍ଥ ବା ହାଡ଼ ଉପରେ କଟା ଚିହ୍ନ ବ୍ୟବହାର କରି ଗଣନା କରାଯାଉଥିଲା।

.45. କାରଣ ଏଥିରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାର ଘାତ ନଥିଲେ।

.46. ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ତୃତୀୟ ଶତାବ୍ଦୀରେ ବଖଶାଳୀ ପାଣ୍ଡୁଲିପିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।

.47. $7^0=1, 7^1=7, 7^2=49$।

.48. 3 ଟି ଓଲଟା ୟୁ ($\cap$) ଏବଂ 2 ଟି ସିଧା ଗାର।

.49. ଏକ ଲିଖିତ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସୂଚାଉଥିବା ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଖ୍ୟାସୂଚକ କୁହାଯାଏ।

.50. ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଣନା ଯୋଗ୍ୟ ବସ୍ତୁ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରତୀକ କିମ୍ବା କାଠି ଯୋଡ଼ିବାକୁ ଏକ-ଏକ ମେଳକ କୁହାଯାଏ।

.51. ଘଣ୍ଟା, ମିନିଟ୍ ଏବଂ ସେକେଣ୍ଡ (ସମୟ ଗଣନା) ରେ।

.52. ସେ ଆରବ ଜଗତରେ ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀର ବ୍ୟବହାରକୁ ପ୍ରସାରିତ କରିଥିଲେ।

.53. ସର୍ବନିମ୍ନ ମୂଲ୍ୟ ତଳେ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟ ($20, 360$ ଇତ୍ୟାଦି) ଉପରେ ସଜାଉଥିଲେ।

.54. $10^2$ = କୁଣ୍ଡଳୀ, $10^4$ = ବଙ୍କା ଆଙ୍ଗୁଠି।

.55. ଆରବମାନେ ଭାରତରୁ ଶିଖିଥିଲେ ଏବଂ ୟୁରୋପୀୟମାନେ ଆରବମାନଙ୍କଠାରୁ ଶିଖିଥିଲେ, ତେଣୁ ଏହି ନାମକରଣ ହେଲା।

🌟 3 Marks Questions (20 Questions With Answers) 🌟 [www.WithTeachers.in]

❓.56 ପ୍ରସ୍ତର ଯୁଗରେ ମଣିଷ କାହିଁକି ଏବଂ କିପରି ଗଣନା ଆରମ୍ଭ କଲା?

✅ ଉତ୍ତର: ଖାଦ୍ୟର ପରିମାଣ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା, ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଋତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ମଣିଷ ଗଣନା ଆରମ୍ଭ କଲା। ପ୍ରଥମେ ସେମାନେ ଏକ-ଏକ ମେଳକ ମାଧ୍ୟମରେ କାଠି, ଗୋଡ଼ି ବା ଶରୀରର ଅଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରି ଗଣନା କରୁଥିଲେ।

❓.57 ବକାଇରି ଏବଂ ବୁସ୍‌ମେନ୍ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଗଣନା ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା କ’ଣ ଥିଲା?

✅ ଉତ୍ତର: ଉଭୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ 2-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସମୂହୀକରଣ (Counting in twos) ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ବହୁ ଦୂରରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଉଭୟଙ୍କର 3 କିମ୍ବା 4 ପାଇଁ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ଯଥାକ୍ରମେ $2+1$ ଏବଂ $2+2$ ଆଧାରରେ ଗଠିତ ହେଉଥିଲା।

❓.58 5-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ $143$ କୁ କିପରି ପ୍ରକାଶ କରାଯିବ?

✅ ଉତ୍ତର: $5$ ର ଘାତଗୁଡ଼ିକ ହେଲା $1, 5, 25, 125$।

$143 = 1 \times 125 + 3 \times 5 + 3 \times 1$

ଅର୍ଥାତ୍, $143_{10} = 1033_{5}$ (ଯଦି 25 ର ସ୍ଥାନ ଶୂନ ଧରାଯାଏ, ତେବେ $1 \times 125 + 0 \times 25 + 3 \times 5 + 3 \times 1 = 1033_5$)

❓.59 ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଯୋଗ ପ୍ରକ୍ରିୟା କିପରି କରାଯାଏ ଉଦାହରଣ ସହ ବୁଝାଅ।

✅ ଉତ୍ତର: ରୋମାନ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ବୃହତ୍ତମ ସଂଖ୍ୟାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ସଙ୍କେତକୁ ଏକାଠି କରି ଦଳଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ।

ଉଦାହରଣ: $\text{XXX} + \text{XX} = \text{XXXXX}$ କିନ୍ତୁ $5$ ଟି $\text{X} = \text{L}$, ତେଣୁ ଉତ୍ତର $\text{L}$ ହେବ।

❓.60 ମିଶରୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଗୁଣନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହଜ କାହିଁକି?

✅ ଉତ୍ତର: ମିଶରୀୟ ପ୍ରଣାଳୀ 10 ର ଘାତ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା। ଯେକୌଣସି ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟାକୁ 10 ଦ୍ୱାରା ଗୁଣନ କଲେ ଗୋଟିଏ ଘାତର ବୃଦ୍ଧି ହୋଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା ମିଳିଥାଏ, ତେଣୁ ସଙ୍କେତର ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରି ସହଜରେ ଗୁଣନ କରିହୁଏ।

❓.61 ମାୟା ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ସଂଖ୍ୟା 1660 କୁ କିପରି ଗଠନ କରାଯାଏ?

✅ ଉତ୍ତର: ମାୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା 360, 20 ଏବଂ 1 ଅଟେ।

$1660 = (4 \times 360) + (11 \times 20) + (0 \times 1)$

ଏଠାରେ ଉପରେ 4 (ବିନ୍ଦୁ), ମଝିରେ 11 (ରେଖା ଓ ବିନ୍ଦୁ), ଏବଂ ତଳେ 0 (ଶାମୁକା) ବ୍ୟବହାର କରି ଭୂଲମ୍ବରେ ଲେଖାଯାଏ।

❓.62 ଆବାକସ୍ (Abacus) ରେ ସଂଖ୍ୟା 342 କିପରି ଦର୍ଶାଯାଏ?

✅ ଉତ୍ତର: ଆବାକସ୍ ରେ ତଳ ଧାଡ଼ି (1) ରେ 2 ଟି ଗୋଲି, ଦ୍ୱିତୀୟ ଧାଡ଼ି (10) ରେ 4 ଟି ଗୋଲି, ଏବଂ ତୃତୀୟ ଧାଡ଼ି (100) ରେ 3 ଟି ଗୋଲି ରଖି $342$ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ।

❓.63 ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ସ୍ଥାନୀୟମାନ କିପରି କାମ କରେ? ଉଦାହରଣ ଦିଅ।

✅ ଉତ୍ତର: ହିନ୍ଦୁ ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ ଦଶମିକ (10-ଆଧାର) ସ୍ଥାନୀୟମାନ ପ୍ରଣାଳୀ।

ଉଦାହରଣ: 375 ରେ 5 ର ସ୍ଥାନୀୟ ମାନ $5 \times 10^0 = 5$, 7 ର ସ୍ଥାନୀୟ ମାନ $7 \times 10^1 = 70$, ଏବଂ 3 ର ସ୍ଥାନୀୟ ମାନ $3 \times 10^2 = 300$।

❓.64 ମେସୋପଟାମିଆର ଷକ୍ଷାଂଶ ପ୍ରଣାଳୀରେ 7530 କୁ କିପରି ଭାଙ୍ଗି ଲେଖାଯାଏ?

✅ ଉତ୍ତର: ଏହା 60 ର ଘାତ ଉପରେ ଆଧାରିତ:

$7530 = 7200 + 300 + 30$

$= (2 \times 3600) + (5 \times 60) + (30 \times 1)$

$= 2 \times 60^2 + 5 \times 60^1 + 30 \times 60^0$

❓.65 ଚୀନ୍ ଦେଶର ରଡ୍ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ବିଷୟରେ ବୁଝାଅ।

✅ ଉତ୍ତର: ଚୀନ୍ ଲୋକେ 10-ଆଧାରିତ ରଡ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ସେଥିରେ ଏକକ ଏବଂ ଶହେ ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ‘ଜୋଙ୍ଗ୍’ (ଭୂଲମ୍ବ ଗାର) ଏବଂ ଦଶ ଓ ହଜାର ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ‘ହେଙ୍ଗ୍’ (ଆନୁଭୂମିକ ଗାର) ବ୍ୟବହାର କରି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ଏଡ଼ାଉଥିଲେ।

❓.66 ହିନ୍ଦୁ ପ୍ରଣାଳୀରେ 0 (ଶୂନ) ର ଆବିଷ୍କାର କାହିଁକି ଏକ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ଥିଲା?

✅ ଉତ୍ତର: 0 କେବଳ ଖାଲିସ୍ଥାନ ପୂରଣକାରୀ (placeholder) ନଥିଲା, ବରଂ ଏହାକୁ ଏକ ଅଙ୍କ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ଯାହାଦ୍ୱାରା ଯୋଗ, ଗୁଣନ ଭଳି ଗାଣିତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହଜ ହେଲା ଏବଂ ମାତ୍ର 10 ଟି ସଙ୍କେତ ସାହାଯ୍ୟରେ ଅସୀମ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖିବା ସମ୍ଭବ ହେଲା।

❓.67 ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟାରେ 1984 କୁ କିପରି ଲେଖାଯିବ ବୁଝାଅ।

✅ ଉତ୍ତର: $1984 = 1000 + 900 + 80 + 4$

$1000 = \text{M}$, $900 = \text{CM}$, $80 = \text{LXXX}$, $4 = \text{IV}$

ଅତଏବ, ଉତ୍ତର: $\text{MCMLXXXIV}$।

❓.68 ମିଶରୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଅସୀମ ସଙ୍କେତର ଆବଶ୍ୟକତା କାହିଁକି ଥିଲା?

✅ ଉତ୍ତର: ମିଶରୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନୂତନ 10 ର ଘାତ ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ଚିତ୍ରଲିପି ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ସଂଖ୍ୟା ଲକ୍ଷ କିମ୍ବା କୋଟିରୁ ବଡ଼ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ନୂଆ ନୂଆ ସଙ୍କେତ ତିଆରି କରିବା ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା।

❓.69 “ଦେଖି ଗଣିବାର ସୀମିତତା” ରୁ କିପରି ‘ଟାଲି ଚିହ୍ନ’ ର ସୃଷ୍ଟି ହେଲା?

✅ ଉତ୍ତର: ମଣିଷ ଆଖି ଏକାସାଙ୍ଗରେ 5 ରୁ ଅଧିକ ବସ୍ତୁକୁ ତୁରନ୍ତ ଗଣିପାରେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ 5-5 ର ସମୂହ (ଦଳ) କରି ଟାଲି ଚିହ୍ନ ଆକାରରେ ଲେଖିବା ପ୍ରଣାଳୀ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଯାହା ଗଣନାକୁ ସହଜ କଲା।

❓.70 n-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ?

✅ ଉତ୍ତର: ଯେଉଁ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପ୍ରଥମ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା 1 ଥାଏ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ($n$) କୁ ପୂର୍ବ ସଂଖ୍ୟା ସହ ଗୁଣିଲେ ମିଳିଥାଏ, ତାହାକୁ $n$-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ କୁହାଯାଏ।

❓.71 ପପୁଆ ନିଉଗିନିର ଗୋଷ୍ଠୀ ଶରୀର ଅଙ୍ଗ ବ୍ୟବହାର କରି କିପରି ଗଣୁଥିଲେ?

✅ ଉତ୍ତର: ସେମାନେ ନିଜ ଶରୀରର ପ୍ରାୟ 27 ଟି ଅଙ୍ଗକୁ ଏକ-ଏକ ମେଳକ ମାଧ୍ୟମରେ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ଦର୍ଶାଇ ସଂଖ୍ୟା ହିସାବ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମାନକ ଅନୁକ୍ରମ ଥିଲା।

❓.72 ଇସାଙ୍ଗୋ ହାଡ଼ ଏବଂ ଲେବୋମ୍ବୋ ହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ?

✅ ଉତ୍ତର: ଇସାଙ୍ଗୋ ହାଡ଼ ପ୍ରାୟ 20,000 ବର୍ଷ ପୁରୁଣା (କଙ୍ଗୋ ରୁ ମିଳିଥିଲା), କିନ୍ତୁ ଲେବୋମ୍ବୋ ହାଡ଼ ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣା (ପ୍ରାୟ 44,000 ବର୍ଷ) ଯାହା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରୁ ମିଳିଥିଲା ଏବଂ ଏଥିରେ 29 ଟି ଟାଲି ଚିହ୍ନ ଅଛି।

❓.73 ଗୁମୁଲଗାଲ ପ୍ରଣାଳୀରେ 5 ଏବଂ 6 କୁ କିପରି ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ?

✅ ଉତ୍ତର: ଏହା 2 ର ସମୂହ ଉପରେ ଆଧାରିତ।

$5 = 2+2+1 \rightarrow$ ଉକାସର-ଉକାସର-ଉରାପୋନ

$6 = 2+2+2 \rightarrow$ ଉକାସର-ଉକାସର-ଉକାସର।

❓.74 ସ୍ଥାନୀୟମାନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଶୂନ (0) ବିନା କି ଅସୁବିଧା ହେଉଥିଲା?

✅ ଉତ୍ତର: ଶୂନ ବିନା ଖାଲିସ୍ଥାନ ଛାଡ଼ି ସଂଖ୍ୟା ଲେଖାଯାଉଥିଲା, ଯାହାଫଳରେ $60$ ଏବଂ $3600$ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଜାଣିବା ଅସମ୍ଭବ ଥିଲା ଏବଂ ପଠନରେ ବିରାଟ ତ୍ରୁଟି ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିଲା।

❓.75 36 କୁ 5-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କର।

✅ ଉତ୍ତର: 5 ର ଘାତଗୁଡ଼ିକ $1, 5, 25$।

$36 = 1 \times 25 + 2 \times 5 + 1 \times 1$

ଅତଏବ 5-ଆଧାରରେ ଉତ୍ତର: $121_5$ ।

🌟 4 Marks Questions (8 Questions With Answers) 🌟 [www.WithTeachers.in]

❓.76 ବିଶ୍ୱରେ ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀର ଐତିହାସିକ ପ୍ରସାର କିପରି ହୋଇଥିଲା ବର୍ଣ୍ଣନା କର।

✅ ଉତ୍ତର: ଆଧୁନିକ ହିନ୍ଦୁ-ଆରବୀୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ଭାରତରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ବଖଶାଳୀ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଏବଂ ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟଙ୍କ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ଥିଲା। ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ 500 ବେଳକୁ ଏହା ଆରବ ଜଗତକୁ ଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଅଲ-ଖାରିଜିମ୍ ଏବଂ ଅଲ-କିନ୍ଦି ଏହାକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରାଇଲେ। ଶେଷରେ ପ୍ରାୟ 1200 ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଫିବୋନାସିଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ୟୁରୋପରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ଏବଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଗ୍ରହଣୀୟ ହେଲା।

❓.77 ମେସୋପଟାମିଆ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଏବଂ ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଆଲୋଚନା କର।

✅ ଉତ୍ତର: ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ: ଏହା ଏକ 60-ଆଧାର (ଷକ୍ଷାଂଶ) ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନୀୟମାନ ପ୍ରଣାଳୀ ଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ସର୍ବାପେକ୍ଷା ଡାହାଣକୁ $1$ ର ସ୍ଥାନ ଏବଂ ବାମକୁ $60, 3600$ ଇତ୍ୟାଦି ଲେଖାଯାଉଥିଲା।

ତ୍ରୁଟି: ଏଥିରେ ପ୍ରଥମେ ଶୂନ ପାଇଁ କୌଣସି ସଙ୍କେତ ନଥିଲା, ତେଣୁ ଖାଲି ସ୍ଥାନକୁ ନେଇ ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିଲା। ପରେ ଏକ ସ୍ଥାନଧାରକ ସଙ୍କେତ ଅଣାଗଲା, ତଥାପି ଏହା ହିନ୍ଦୁ ପ୍ରଣାଳୀ ଭଳି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ନଥିଲା।

❓.78 ଆଧାର (Base) ର ଧାରଣା ଏବଂ ମିଶରୀୟ ଓ ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ଭୂମିକା ଲେଖ।

✅ ଉତ୍ତର: ଆଧାର ବା Base ହେଉଛି ସେହି ସଂଖ୍ୟା ଯାହାର ଘାତ ଆକାରରେ ଅନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ପରିପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ। ମିଶରୀୟ ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ 10-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ସ୍ଥାନୀୟମାନ ନଥିଲା; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘାତ ପାଇଁ ନୂଆ ଚିତ୍ର ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିଲା। ଅପରପକ୍ଷେ, ହିନ୍ଦୁ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ 10-ଆଧାର ଅଟେ, କିନ୍ତୁ ଶୂନ ସହ ସ୍ଥାନୀୟମାନ ଥିବାରୁ ମାତ୍ର 10 ଟି ଅଙ୍କ ବ୍ୟବହାର କରି ଯେକୌଣସି ସଂଖ୍ୟା ଲେଖିବା ସମ୍ଭବ ହେଲା।

❓.79 ମାୟା ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ କିପରି ଅନ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଥିଲା ବୁଝାଅ।

✅ ଉତ୍ତର: ମାୟା ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ 20-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନୀୟମାନ ପ୍ରଣାଳୀ ଥିଲା (କିନ୍ତୁ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ $20 \times 18 = 360$ ଥିଲା)। ଅନ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀଗୁଡ଼ିକ ଆନୁଭୂମିକ (ଡାହାଣରୁ ବାମ) ଲେଖାଯାଉଥିବା ବେଳେ, ମାୟାମାନେ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଭୂଲମ୍ବରେ (ଉପରୁ ତଳକୁ) ସଜାଉଥିଲେ ଏବଂ ଏଥିରେ ଶୂନ ପାଇଁ ଏକ ଶାମୁକା ସଙ୍କେତର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା।

❓.80 ଆବାକସ୍ କିପରି କାମ କରେ ଗୋଟିଏ ଗାଣିତିକ ଉଦାହରଣ ସହ ଲେଖ।

✅ ଉତ୍ତର: ଆବାକସ୍ ଏକ ଗଣନ ଉପକରଣ ଯେଉଁଥିରେ ସିଧା ରଡ୍ ଗୁଡ଼ିକ 10 ର ଘାତ (1, 10, 100, 1000) ସୂଚାନ୍ତି। ଯୋଗ କରିବା ସମୟରେ, ଯଦି ଗୋଟିଏ ରଡ୍ ରେ ଗୋଲି ସଂଖ୍ୟା 10 ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ତାହାକୁ ହଟାଇ ତା’ ଉପର (ପରବର୍ତ୍ତୀ) ରଡ୍ ରେ ଗୋଟିଏ ଗୋଲି ରଖାଯାଏ। ଉଦାହରଣ: $7 + 5$ କଲାବେଳେ ଏକକ ସ୍ଥାନରେ 12 ହେଲେ, ଦଶକ ସ୍ଥାନକୁ ଗୋଟିଏ ଗୋଲି ଯାଏ ଓ ଏକକ ସ୍ଥାନରେ 2 ଟି ରହେ।

❓.81 ଗୁମୁଲଗାଲ, ବକାଇରି ଓ ବୁସ୍‌ମେନ୍ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ତୁଳନା କର।

✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ତିନୋଟି ଯାକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଭୌଗୋଳିକ ଭାବେ ବହୁ ଦୂରରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବରେ ‘2-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ’ (ଦୁଇ-ଦୁଇ କରି ଗଣନା) ସମୂହୀକରଣ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦକୋଷରେ 1 ଓ 2 ପାଇଁ ନାମ ଥିଲା ଏବଂ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ତାକୁ ମିଶାଇ (ଯଥା $2+1, 2+2$) କହୁଥିଲେ।

❓.82 ରୋମାନ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ଲେଖ।

✅ ଉତ୍ତର: 1. ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା ମିଶାଇ ଲେଖାଯାଏ (ଯଥା $X+V = XV$ ଅର୍ଥାତ୍ 15)।

2. ଯେତେବେଳେ ଛୋଟ ମୂଲ୍ୟର ସଙ୍କେତ ବଡ଼ ମୂଲ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ରହେ, ତାହା ବିୟୋଗ ହୁଏ (ଯଥା $IV = 5-1 = 4$, $XL = 50-10 = 40$)।

3. ସମାନ ସଙ୍କେତ ସାଧାରଣତଃ ତିନି ଥରରୁ ଅଧିକ ଲେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ଏହି ନିୟମ ଯୋଗୁଁ 27 = XXVII ହୁଏ।

❓.83 ଶୂନ (0) ଏକ ସଂଖ୍ୟା ଭାବେ ଆବିଷ୍କାର ହେବା ଦ୍ୱାରା ଗଣିତରେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲା?

✅ ଉତ୍ତର: 0 ପୂର୍ବରୁ କେବଳ ଖାଲିସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରିବାକୁ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲା। ଭାରତରେ ଏହାକୁ ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଅଙ୍କ ରୂପେ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଗଲା। ବ୍ରହ୍ମଗୁପ୍ତ ଏହାର ଗୁଣନ ଓ ଯୋଗ ନିୟମ ଦର୍ଶାଇଲେ। ଏହା ଫଳରେ ସ୍ଥାନୀୟମାନ ପ୍ରଣାଳୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ବୀଜଗଣିତର ମୂଳଦୁଆ ପଡ଼ିଲା, ଏବଂ ବିନା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ମାତ୍ର 10 ଟି ସଙ୍କେତରେ ଯେକୌଣସି ବିରାଟ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖିବା ସମ୍ଭବ ହେଲା।

🌟 30 Questions (Different Marks, Without Answers) 🌟 [www.WithTeachers.in]

❓.84 (1 Mark) ମିଶରୀୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ $10^5$ କୁ ଦର୍ଶାଉଥିବା ଚିତ୍ରଟି କ’ଣ?

❓.85 (1 Mark) ମାୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ 5 କୁ କେଉଁ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଲେଖାଯାଏ?

❓.86 (1 Mark) ଆରବୀୟମାନେ ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟାକୁ କି ନାମ ଦେଇଥିଲେ?

❓.87 (2 Marks) ମେସୋପଟାମିଆ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ 2 ଟି ମୂଳ ସଙ୍କେତ କ’ଣ ଥିଲା?

❓.88 (2 Marks) ରୋମାନ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ 19 କିପରି ଲେଖାଯିବ?

❓.89 (3 Marks) ବଖଶାଳୀ ପାଣ୍ଡୁଲିପିର ଐତିହାସିକ ଗୁରୁତ୍ୱ କ’ଣ?

❓.90 (2 Marks) “ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ଗଣିତ କଳାକୃତି” କାହାକୁ କୁହାଯାଏ ଏବଂ କାହିଁକି?

❓.91 (3 Marks) 50 କୁ 5-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ରୂପାନ୍ତର କର।

❓.92 (4 Marks) ଚୀନ୍ ଏବଂ ମାୟା ସଭ୍ୟତାର ସ୍ଥାନୀୟମାନ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଓ ଗୋଟିଏ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲେଖ।

❓.93 (1 Mark) ଶୂନର ବ୍ୟବହାର ପ୍ରଥମେ କେଉଁ ଦେଶରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା?

❓.94 (2 Marks) ଟାଲି ଚିହ୍ନ ବ୍ୟବହାରର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ଥିଲା?

❓.95 (1 Mark) ଗୁମୁଲଗାଲ ପ୍ରଣାଳୀରେ “ରାସ” (ras) ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ’ଣ?

❓.96 (3 Marks) ଦଶମିକ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବଣ୍ଟନ ନିୟମର ଗୋଟିଏ ଗାଣିତିକ ଉଦାହରଣ ଦିଅ।

❓.97 (2 Marks) $10^6$ ଏବଂ $10^7$ ର ମିଶରୀୟ ସଙ୍କେତର ନାମ ଲେଖ।

❓.98 (4 Marks) କାଠି ଏବଂ ଶବ୍ଦ/ଧ୍ୱନି ବ୍ୟବହାର କରି ଗଣନା କରିବା ପ୍ରଣାଳୀର ସୀମାବଦ୍ଧତାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଥିଲା?

❓.99 (1 Mark) L ଏବଂ D ର ଗୁଣଫଳ କେତେ? (ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟାରେ)

❓.100 (2 Marks) ଆବାକସ୍ ରେ ଗୋଟିଏ ଧାଡ଼ିରୁ ଅନ୍ୟ ଧାଡ଼ିକୁ କେବେ ଗୋଲି ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଏ?

❓.101 (3 Marks) 10-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଣାଳୀରେ 432 କୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ (expanded) ରୂପରେ ଲେଖ।

❓.102 (1 Mark) $3600$ ମେସୋପଟାମିଆ ପ୍ରଣାଳୀରେ କାହାର ଘାତ?

❓.103 (2 Marks) ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟାରେ 149 କୁ କିପରି ଲେଖାଯାଏ?

❓.104 (3 Marks) “ଏକ-ଏକ ମେଳକ” କୁ ଏକ ବାସ୍ତବ ଉଦାହରଣ ଦେଇ ବୁଝାଅ।

❓.105 (4 Marks) ସଂଖ୍ୟା ଇତିହାସରେ ପିଏରେ-ସାଇମନ୍ ଲାପ୍ଲାସ୍ ଙ୍କର ମତ କ’ଣ ଥିଲା ଏବଂ ଏହା କାହାକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲା?

❓.106 (1 Mark) ମାୟା ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ମାର୍ଗଦର୍ଶୀ ସଂଖ୍ୟା କେତେ?

❓.107 (2 Marks) ଚୀନ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ‘ହେଙ୍ଗ୍’ କେଉଁ ସ୍ଥାନୀୟ ମାନକୁ ସୂଚାଏ?

❓.108 (3 Marks) 36 ଏବଂ 24 କୁ 5-ଆଧାରରେ ବାହାର କରି ସେମାନଙ୍କର ଯୋଗଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର।

❓.109 (1 Mark) ଅଲ-ଖାରିଜିମ୍ ଙ୍କ ପୁସ୍ତକର ନାମ କ’ଣ ଥିଲା?

❓.110 (2 Marks) ଆର୍ଯ୍ୟଭଟ୍ଟ 0 କୁ ନେଇ କିପରି ବୈଜ୍ଞାନିକ ହିସାବ କରିଥିଲେ?

❓.111 (3 Marks) ରୋମାନ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ତିନୋଟି ବଡ଼ ଅସୁବିଧା ଲେଖ।

❓.112 (4 Marks) ହିନ୍ଦୁ-ଆରବୀୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ ଏକ ସ୍ଥାନୀୟମାନ ପ୍ରଣାଳୀ କିପରି ପ୍ରମାଣ କରିବ?

❓.113 (1 Mark) ମିଶରୀୟ ସଙ୍କେତରେ କୁଣ୍ଡଳୀ କାହାକୁ ସୂଚାଏ?

📝 ଶ୍ରେଣୀ ପରୀକ୍ଷା (Class Test) 📝 [www.WithTeachers.in]

ସମୟ: ୪୫ ମିନିଟ୍ | ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା: ୨୫ ମାର୍କ

ବିଭାଗ କ: ବହୁବିକଳ୍ପ ପ୍ରଶ୍ନ (MCQ) - (1 × 5 = 5 ମାର୍କ)

❓.1 ହିନ୍ଦୁ-ଆରବୀୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀ କେଉଁ ଆଧାର ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ?

(A) 2-ଆଧାର (B) 5-ଆଧାର © 10-ଆଧାର (D) 20-ଆଧାର

❓.2 ମିଶରୀୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ 100 ପାଇଁ କେଉଁ ସଙ୍କେତ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ?

(A) ପଦ୍ମ ଫୁଲ (B) ଓଲଟା ୟୁ © କୁଣ୍ଡଳୀ (D) ବେଙ୍ଗ

❓.3 ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟା XL କାହାକୁ ସୂଚାଏ?

(A) 40 (B) 60 © 90 (D) 110

❓.4 ମାୟା ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ଶୂନ (0) କୁ ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ କେଉଁ ଚିହ୍ନ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ?

(A) ବିନ୍ଦୁ (B) ଗାର © ଶାମୁକା (D) ଶୂନ୍ୟ

❓.5 ମେସୋପଟାମିଆ ସଭ୍ୟତାରେ ସମୟ ମାପିବା ପାଇଁ କେଉଁ ଆଧାର ନିଆଯାଇଥିଲା?

(A) 10 (B) 20 © 60 (D) 100

ବିଭାଗ ଖ: ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ (2 × 3 = 6 ମାର୍କ)

❓.6 ଆବାକସ୍ (Abacus) କ’ଣ ଏବଂ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ?

❓.7 ଟାଲି ଚିହ୍ନ କିପରି ଏବଂ କାହିଁକି ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା?

❓.8 ରୋମାନ୍ ସଂଖ୍ୟା M ଏବଂ D ର ମୂଲ୍ୟ କେତେ?

ବିଭାଗ ଗ: ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ (3 × 2 = 6 ମାର୍କ)

❓.9 38 କୁ 5-ଆଧାର ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ ରୂପାନ୍ତର କର ଏବଂ ଦର୍ଶାଅ।

❓.10 ଦେଖି ଗଣିବାର ସୀମିତତା କ’ଣ ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ଗଣନାରେ କି ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା?

ବିଭାଗ ଘ: ବିସ୍ତୃତ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ (4 × 2 = 8 ମାର୍କ)

❓.11 ହିନ୍ଦୁ-ଆରବୀୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀରେ 0 (ଶୂନ) ର ଆବିଷ୍କାର ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟମାନର ପ୍ରୟୋଗ ସଂଖ୍ୟା ଇତିହାସକୁ କିପରି ବଦଳାଇ ଦେଲା? ବର୍ଣ୍ଣନା କର।

❓.12 ମିଶରୀୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଣାଳୀର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଏବଂ ଏହାର ସୀମାବଦ୍ଧତା (ତ୍ରୁଟି) ଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋଚନା କର।

[www.WithTeachers.in] ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ରହିଥିବାରୁ ଧନ୍ୟବାଦ! ଶୁଭକାମନା! 🎓