📘

WithTeachers

Learning Together

© WithTeachers

Designed with for a better world.
Class 9 ବୀଜଗଣିତ
ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b)

ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) – Book Q A Class 9 ବୀଜଗଣିତ

1. (i) ନିମ୍ନଲିଖୁତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଠିକ୍ ?

(a) 4\sqrt{4} ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ।

(b) 2\sqrt{2}3\sqrt{3} ମଧ୍ୟରେ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ ।

(c) 8\sqrt{8} ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ।

(d) πQ\pi \in Q

ଉତ୍ତର: (c) 8\sqrt{8} ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: 8=4×2=22\sqrt{8} = \sqrt{4 \times 2} = 2\sqrt{2}
ଯେହେତୁ 2\sqrt{2} ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା, ତେଣୁ 8\sqrt{8} ମଧ୍ୟ ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଅଟେ

1. (ii) ନିମ୍ନଲିଖୂତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଠିକ୍ ନୁହେଁ ?

(a) p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ଯଥାକ୍ରମେ ପରିମେୟ ଓ ଅପରିମେୟ ହେଲେ p+qp+q ଅପରିମେୟ ।

(b) p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ଅପରିମେୟ ହେଲେ p+qp+q ଅପରିମେୟ ।

(c) p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ବୟ ପରିମେୟ ହେଲେ p+qp+q ପରିମେୟ ।

(d) p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ପରିମେୟ ହେଲେ pqp-q ପରିମେୟ ।

ଉତ୍ତର: (b) p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ଅପରିମେୟ ହେଲେ p+qp+q ଅପରିମେୟ
📍 କାହିଁକି: ଦୁଇଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ସର୍ବଦା ଅପରିମେୟ ହୋଇନଥାଏ
ଯଥା: 2+(2)=0\sqrt{2} + (-\sqrt{2}) = 0, ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

1. (iii) ନିମ୍ନଲିଖୂତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଠିକ୍ ?

(a) p ଓ q ପରିମେୟ ହେଲେ pqpq ପରିମେୟ ।

(b) p ଓ q ଅପରିମେୟ ହେଲେ pqpq ଅପରିମେୟ ।

(c) p ପରିମେୟ ଓ q ଅପରିମେୟ ହେଲେ pqpq ପରିମେୟ ।

(d) p ଓ q ଅପରିମେୟ ହେଲେ pq\frac{p}{q} ଅପରିମେୟ ।

ଉତ୍ତର: (a) p ଓ q ପରିମେୟ ହେଲେ pqpq ପରିମେୟ
📍 କାହିଁକି: ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ ଗୁଣନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସଂବୃତ୍ତି ନିୟମ ପାଳନ କରେ
ତେଣୁ ଦୁଇଟି ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଗୁଣଫଳ ସର୍ବଦା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥାଏ

1. (iv) ରାଡ଼ିକାଲ (କରଣୀ) ଚିହ୍ନ ବ୍ୟବହାର କଲେ 2122^{\frac{1}{2}} ରାଶିଟି କାହା ସହ ସମାନ ?

(a) 2\sqrt{2}

(b) 23\sqrt[3]{2}

(c) 8\sqrt{8}

(d) ଏଥୁରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ ।

ଉତ୍ତର: (a) 2\sqrt{2}
📍 କାହିଁକି: a1n=ana^{\frac{1}{n}} = \sqrt[n]{a} ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ 212=22^{\frac{1}{2}} = \sqrt{2}

1. (v) ରାଡ଼ିକାଲ ଚିହ୍ନ ଅପସାରଣ କଲେ 12x35\frac{1}{2\sqrt[5]{x^{-3}}} ରାଶିଟି କେଉଁ ରାଶି ସହ ସମାନ ?

(a) x352\frac{x^{\frac{3}{5}}}{2}

(b) 12x15\frac{1}{2x^{-15}}

(c) x152\frac{x^{15}}{2}

(d) ଏଥୁରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ ।

ଉତ୍ତର: (a) x352\frac{x^{\frac{3}{5}}}{2}
📍 କାହିଁକି: 12x35=12(x3)15=12x35=x352\frac{1}{2\sqrt[5]{x^{-3}}} = \frac{1}{2(x^{-3})^{\frac{1}{5}}} = \frac{1}{2x^{-\frac{3}{5}}} = \frac{x^{\frac{3}{5}}}{2}

1. (vi) 91129^{-1\frac{1}{2}} ରାଶିର ସରଳୀକୃତ ମାନ କେଉଁଟି ?

(a) 13\frac{1}{3}

(b) 3133\frac{1}{3}

(c) 19\frac{1}{9}

(d) 127\frac{1}{27}

ଉତ୍ତର: (d) 127\frac{1}{27}
📍 କାହିଁକି: 9112=932=(32)32=33=133=1279^{-1\frac{1}{2}} = 9^{-\frac{3}{2}} = (3^2)^{-\frac{3}{2}} = 3^{-3} = \frac{1}{3^3} = \frac{1}{27}

1. (vii) (22)2(\sqrt{2}^{\sqrt{2}})^{\sqrt{2}} ର ମୂଲ୍ୟ କାହା ସହ ସମାନ ?

(a) 2\sqrt{2}

(b) 12\frac{1}{2}

(c) 12\frac{1}{\sqrt{2}}

(d) 22

ଉତ୍ତର: (d) 22
📍 କାହିଁକି: (am)n=amn(a^m)^n = a^{mn} ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, (22)2=2(2×2)=22=2(\sqrt{2}^{\sqrt{2}})^{\sqrt{2}} = \sqrt{2}^{(\sqrt{2} \times \sqrt{2})} = \sqrt{2}^2 = 2

1. (viii) କେଉଁଟି ଠିକ୍ ?

(a) 44>33\sqrt[4]{4} > \sqrt[3]{3}

(b) 43>34\sqrt[3]{4} > \sqrt[4]{3}

(c) 43=34\sqrt[3]{4} = \sqrt[4]{3}

(d) 44=33\sqrt[4]{4} = \sqrt[3]{3}

ଉତ୍ତର: (b) 43>34\sqrt[3]{4} > \sqrt[4]{3}
📍 କାହିଁକି: ଉଭୟ ରାଶିର ଘାତାଙ୍କକୁ ସମାନ କଲେ (ଲ.ସା.ଗୁ. 12 ନେଇ), 43=4412=(256)112\sqrt[3]{4} = 4^{\frac{4}{12}} = (256)^{\frac{1}{12}} ଏବଂ 34=3312=(27)112\sqrt[4]{3} = 3^{\frac{3}{12}} = (27)^{\frac{1}{12}}
ତେଣୁ 43>34\sqrt[3]{4} > \sqrt[4]{3}

1. (ix) Q ସମସ୍ତ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ Q' ସମସ୍ତ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହେଲେ QQ=?Q \cup Q' = ?

(a) N

(b) Z

(c) R

(d) ଏଥୁରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ ।

ଉତ୍ତର: (c) R
📍 କାହିଁକି: ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ (Q) ଏବଂ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ (Q') ର ସଂଯୋଗକୁ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ (R) କୁହାଯାଏ

1. (x) ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ x ର ମୂଲ୍ୟ କେଉଁଟି ହେଲେ (5+2)x(\sqrt{5} + \sqrt{2})x ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ?

(a) 5+2\sqrt{5} + \sqrt{2}

(b) 52\sqrt{5} - \sqrt{2}

(c) 5\sqrt{5}

(d) 2\sqrt{2}

ଉତ୍ତର: (b) 52\sqrt{5} - \sqrt{2}
📍 କାହିଁକି: (5+2)(52)=(5)2(2)2=52=3(\sqrt{5} + \sqrt{2})(\sqrt{5} - \sqrt{2}) = (\sqrt{5})^2 - (\sqrt{2})^2 = 5 - 2 = 3, ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

1. (xi) x+(12)x + (1 - \sqrt{2}) ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଥୁଲେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ମୂଲ୍ୟରୁ x ର ମୂଲ୍ୟଟି ବାଛ ।

(a) 121 - \sqrt{2}

(b) 21\sqrt{2} - 1

(c) 12-1 - \sqrt{2}

(d) 222\sqrt{2}

ଉତ୍ତର: (b) 21\sqrt{2} - 1
📍 କାହିଁକି: ଯଦି x=21x = \sqrt{2} - 1 ହୁଏ, ତେବେ (21)+(12)=0(\sqrt{2} - 1) + (1 - \sqrt{2}) = 0, ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

1. (xii) 23\frac{\sqrt{2}}{\sqrt{3}} ସଂଖ୍ୟାଟି ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ସହ ସମାନ ନୁହେଁ ?

(a) 46\frac{4}{\sqrt{6}}

(b) 63\frac{\sqrt{6}}{3}

(c) 26\frac{2}{\sqrt{6}}

(d) 1218\frac{\sqrt{12}}{\sqrt{18}}

ଉତ୍ତର: (a) 46\frac{4}{\sqrt{6}}
📍 କାହିଁକି: 23=2×33×3=63\frac{\sqrt{2}}{\sqrt{3}} = \frac{\sqrt{2} \times \sqrt{3}}{\sqrt{3} \times \sqrt{3}} = \frac{\sqrt{6}}{3}
କିନ୍ତୁ 46=466=263\frac{4}{\sqrt{6}} = \frac{4\sqrt{6}}{6} = \frac{2\sqrt{6}}{3}, ଯାହା ଅସମାନ

1. (xiii) 323\sqrt{2}787\sqrt{8} ର ସମଷ୍ଟି କେତେ ?

(a) 12212\sqrt{2}

(b) 10210\sqrt{2}

(c) 10810\sqrt{8}

(d) ଏଥୁରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ ।

ଉତ୍ତର: (d) ଏଥୁରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ
📍 କାହିଁକି: 32+78=32+7(22)=32+142=1723\sqrt{2} + 7\sqrt{8} = 3\sqrt{2} + 7(2\sqrt{2}) = 3\sqrt{2} + 14\sqrt{2} = 17\sqrt{2}
ଯେହେତୁ ଉତ୍ତରଟି ବିକଳ୍ପରେ ନାହିଁ, ତେଣୁ (d) ଠିକ୍

2. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଉକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ସତ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।

2. (i) 0R0 \in R

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ଶୂନ ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ

2. (ii) 16Q\sqrt{16} \in Q

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: 16=4\sqrt{16} = 4, ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା (Q)

2. (iii) 5R\sqrt{5} \in R

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: 5\sqrt{5} ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା (R)

2. (iv) 0=0-0 = 0

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ଶୂନର କୌଣସି ଧନାତ୍ମକ ବା ଋଣାତ୍ମକ ମାନ ନଥାଏ, ତେଣୁ 0=0-0 = 0

2. (v) πQ-\pi \in Q

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: π\pi ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା, ତେଣୁ π-\pi ମଧ୍ୟ ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା (Q') ଅଟେ

2. (vi) 2πQ2\pi \in Q'

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ଜଣେ ପରିମେୟ ଓ ଜଣେ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଗୁଣଫଳ ସର୍ବଦା ଅପରିମେୟ ହୋଇଥାଏ

2. (vii) 2+2Q2 + \sqrt{2} \in Q

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ଏକ ପରିମେୟ ଓ ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

2. (viii) QRQ \subset R

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ ର ଏକ ଉପସେଟ୍

2. (ix) πQ\pi \in Q'

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: π\pi ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

2. (x) QQ=RQ \cup Q' = R

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ପରିମେୟ ଓ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ମାନଙ୍କର ମିଶ୍ରଣରେ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ

2. (xi) QQQ \subset Q'

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ପରିମେୟ ଓ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ମାନେ ପରସ୍ପରଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା ସେଟ୍

2. (xii) RQ=QR - Q = Q'

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟାରୁ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ବାଦ୍ ଦେଲେ ଅବଶିଷ୍ଟ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ଅପରିମେୟ

2. (xiii) 2\sqrt{2}3\sqrt{3} ମଧ୍ୟରେ ଅସୀମ ସଂଖ୍ୟକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ବିଦ୍ୟମାନ ।

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ରହିଥାଏ

2. (xiv) 0.01001000100001...0.01001000100001... ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ।

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ଏହି ଦଶମିକ ରାଶିଟି ଅସୀମ ଏବଂ ଅଣ-ପୌନଃପୁନିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

2. (xv) xRx \in R ହେଲେ, x1x=1x \cdot \frac{1}{x} = 1

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ସତ୍ୟ (x0x \neq 0 ପାଇଁ)

2. (xvi) ଦୁଇଗୋଟି ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ପରିମେୟ ।

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ ଯୋଗ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସଂବୃତ୍ତି ନିୟମ ପାଳନ କରେ

2. (xvii) ଦୁଇଟି ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଅପରିମେୟ ।

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ଦୁଇଟି ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ସର୍ବଦା ପରିମେୟ ହୋଇଥାଏ

2. (xviii) ଦୁଇଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ପରିମେୟ ।

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ଦୁଇଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ପରିମେୟ କିମ୍ବା ଅପରିମେୟ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସର୍ବଦା ପରିମେୟ ନୁହେଁ

2. (xix) ଦୁଇଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଗୁଣଫଳ ଅପରିମେୟ ।

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ଯଥା: 2×2=2\sqrt{2} \times \sqrt{2} = 2, ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
ତେଣୁ ସର୍ବଦା ଅପରିମେୟ ହେବା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ

2. (xx) π\pi ସହ ଯେ କୌଣସି ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ଯୋଗ କଲେ ଯୋଗଫଳ ଅପରିମେୟ ।

ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ଯଦି ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟାଟି π-\pi ହୁଏ, ତେବେ π+(π)=0\pi + (-\pi) = 0, ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା


ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା (Real Number) ଅଧ୍ୟାୟର ଅନୁଶୀଳନୀ 2(b) ର ପ୍ରଶ୍ନ 3 ଓ 4 ର ସବିଶେଷ ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା ।

3. ନିମ୍ନଲିଖିତ ରାଶିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ପରିମେୟ ଓ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଅପରିମେୟ ଲେଖ ।

3. (i) 3ଉତ୍ତର: ପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: 3 ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

3. (ii) 12\frac{1}{2}ଉତ୍ତର: ପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ଏହା pq\frac{p}{q} ରୂପରେ ଥିବାରୁ ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

3. (iii) -10ଉତ୍ତର: ପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ସମସ୍ତ ଋଣାତ୍ମକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

3. (iv) 81\sqrt{81}ଉତ୍ତର: ପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: 81=9\sqrt{81} = 9, ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

3. (v) 227\frac{22}{7}ଉତ୍ତର: ପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ଏହା pq\frac{p}{q} ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

3. (vi) π\piଉତ୍ତର: ଅପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: π\pi ର ଦଶମିକ ରୂପ ଅସୀମ ଓ ଅଣ-ପୌନଃପୁନିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

3. (vii) 32\frac{\sqrt{3}}{2}ଉତ୍ତର: ଅପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: 3\sqrt{3} ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାଟି ଅପରିମେୟ

3. (viii) 12\frac{1}{\sqrt{2}}ଉତ୍ତର: ଅପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ହରରେ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା 2\sqrt{2} ଥିବାରୁ ଏହା ଅପରିମେୟ

3. (ix) 0.7ଉତ୍ତର: ପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ଏହା ଏକ ସସୀମ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା (710\frac{7}{10}), ତେଣୁ ପରିମେୟ

3. (x) 0.70.\overline{7}ଉତ୍ତର: ପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ପୌନଃପୁନିକ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟାମାନେ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଅଟନ୍ତି

3. (xi) 0.7\sqrt{0.7}ଉତ୍ତର: ଅପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: 0.7 ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣବର୍ଗ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଏହାର ବର୍ଗମୂଳ ଅପରିମେୟ

3. (xii) 0.07007000700007......ଉତ୍ତର: ଅପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ଏହି ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟାଟି ଅସୀମ ଏବଂ ଏହାର ଅଙ୍କଗୁଡିକ ପୌନଃପୁନିକ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଏହା ଅପରିମେୟ

4. ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର :

4. (i) 2 ର ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ .... ।ଉତ୍ତର: 12\frac{1}{2}

4. (ii) 2\sqrt{2} ର ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ .... ।ଉତ୍ତର: 12\frac{1}{\sqrt{2}}

4. (iii) 2\sqrt{2} ର ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ .... ।ଉତ୍ତର: 2-\sqrt{2}

4. (iv) π\pi ଏବଂ 227\frac{22}{7} ଏକ .... ମାନ ଅଟେ ।ଉତ୍ତର: ଆସନ୍ନ (Approximate)

4. (v) 434-\sqrt{3} ର ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ .... ।ଉତ୍ତର: 34\sqrt{3}-4

4. (vi) .... ର ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ ଓ ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀର ସମଷ୍ଟି ଶୂନ ଅଟେ ।ଉତ୍ତର: 1 ଏବଂ -1

4. (vii) px=pypx = py ହେଲେ x=yx = y ହେବ କେବଳ ଯଦି .... ।ଉତ୍ତର: p0p \neq 0

4. (viii) QQ=....Q \cup Q' = ....ଉତ୍ତର: RR

4. (ix) x-|x| ର ମାନ .... ।ଉତ୍ତର: x|x| ସହ ଅସମାନ ଅଟେ, କିନ୍ତୁ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଉତ୍ତର x|x| କୁ ବୁଝାଏ

4. (x) x=0x = 0 ହେଲେ x|x| ର ମାନ .... ।ଉତ୍ତର: 0


5. ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ପଦ ସହ (ଅର୍ଥ ଭିତ୍ତିକ) ମିଳାଇ ଲେଖ ।

(i) 0 — ଯୋଗାତ୍ମକ ଅଭେଦ
(ii) 1 — ଗୁଣନାତ୍ମକ ଅଭେଦ
(iii) 2\sqrt{2} — ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
(iv) 5 — ମୌଳିକ ସଂଖ୍ୟା
(v) 6 — ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
(vi) 0.7 — ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା pq\frac{p}{q}
(vii) x ଓ -x — ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ
(viii) 2/3 ଓ 3/2 — ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ
(ix) π\pi — ଆସନ୍ନମାନ 227\frac{22}{7}

6. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।

6. (i) x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର x+yx+y ପରିମେୟ ।

ଉତ୍ତର: x=2+2x = 2 + \sqrt{2} ଏବଂ y=22y = 2 - \sqrt{2}
ଏଠାରେ x+y=(2+2)+(22)=4x+y = (2 + \sqrt{2}) + (2 - \sqrt{2}) = 4, ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

6. (ii) x ଓ y ଅପରିମେୟ ଓ x+yx+y ଅପରିମେୟ ।

ଉତ୍ତର: x=2x = \sqrt{2} ଏବଂ y=3y = \sqrt{3}
ଏଠାରେ x+y=2+3x+y = \sqrt{2} + \sqrt{3}, ଯାହା ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

6. (iii) x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର xyx-y ପରିମେୟ ।

ଉତ୍ତର: x=5+3x = 5 + \sqrt{3} ଏବଂ y=3y = \sqrt{3}
ଏଠାରେ xy=(5+3)3=5x-y = (5 + \sqrt{3}) - \sqrt{3} = 5, ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

6. (iv) x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର xyxy ପରିମେୟ ।

ଉତ୍ତର: x=2x = \sqrt{2} ଏବଂ y=8y = \sqrt{8}
ଏଠାରେ xy=2×8=16=4xy = \sqrt{2} \times \sqrt{8} = \sqrt{16} = 4, ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

6. (v) x ଓ y ଅପରିମେୟ ଓ xyxy ଅପରିମେୟ ।

ଉତ୍ତର: x=2x = \sqrt{2} ଏବଂ y=3y = \sqrt{3}
ଏଠାରେ xy=2×3=6xy = \sqrt{2} \times \sqrt{3} = \sqrt{6}, ଯାହା ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

6. (vi) x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର xy\frac{x}{y} ପରିମେୟ ।

ଉତ୍ତର: x=23x = 2\sqrt{3} ଏବଂ y=3y = \sqrt{3}
ଏଠାରେ xy=233=2\frac{x}{y} = \frac{2\sqrt{3}}{\sqrt{3}} = 2, ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା

6. (vii) x ଓ y ଅପରିମେୟ ଓ xy\frac{x}{y} ଅପରିମେୟ ।

ଉତ୍ତର: x=6x = \sqrt{6} ଏବଂ y=2y = \sqrt{2}
ଏଠାରେ xy=62=3\frac{x}{y} = \frac{\sqrt{6}}{\sqrt{2}} = \sqrt{3}, ଯାହା ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା


26. ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟାର ସ୍ୱୀକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆଲୋଚିତ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ ଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ନିମ୍ନଲିଖୂତ ଅଭେଦ ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିପାଦନ କର ।

(i) a(ab)=a2aba(a-b) = a^2 - ab

ଉତ୍ତର : ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S) =a(ab)= a(a - b)
=a(a+(b))= a(a + (-b))
ବଣ୍ଟନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ
=aa+a(b)= a \cdot a + a \cdot (-b)
=a2ab= a^2 - ab
== ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱ (R.H.S) (ପ୍ରମାଣିତ)

(ii) (a±b)2=a2±2ab+b2(a \pm b)^2 = a^2 \pm 2ab + b^2

ଉତ୍ତର : ପ୍ରଥମେ (a+b)2(a+b)^2 ପାଇଁ : ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S) =(a+b)2= (a+b)^2
=(a+b)(a+b)= (a+b)(a+b)
ବଣ୍ଟନ ନିୟମ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ
=a(a+b)+b(a+b)= a(a+b) + b(a+b)
=a2+ab+ba+b2= a^2 + ab + ba + b^2
ଯେହେତୁ ଗୁଣନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କ୍ରମବିନିମୟୀ, ତେଣୁ ba=abba = ab
=a2+ab+ab+b2= a^2 + ab + ab + b^2
=a2+2ab+b2= a^2 + 2ab + b^2 (ପ୍ରମାଣିତ)

ସେହିପରି (ab)2(a-b)^2 ପାଇଁ : ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S) =(ab)2= (a-b)^2
=(ab)(ab)= (a-b)(a-b)
=a(ab)b(ab)= a(a-b) - b(a-b)
=a2abba+b2= a^2 - ab - ba + b^2
=a22ab+b2= a^2 - 2ab + b^2 (ପ୍ରମାଣିତ)

(iii) (a+b)(ab)=a2b2(a+b)(a-b) = a^2 - b^2

ଉତ୍ତର : ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S) =(a+b)(ab)= (a+b)(a-b)
ବଣ୍ଟନ ନିୟମ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ
=a(ab)+b(ab)= a(a-b) + b(a-b)
=a2ab+bab2= a^2 - ab + ba - b^2
ଯେହେତୁ ab=baab = ba, ତେଣୁ ab+ba=0-ab + ba = 0
=a2b2= a^2 - b^2
== ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱ (R.H.S) (ପ୍ରମାଣିତ)

(iv) (a±b)3=a3±3a2b+3ab2±b3(a \pm b)^3 = a^3 \pm 3a^2b + 3ab^2 \pm b^3

ଉତ୍ତର : ପ୍ରଥମେ (a+b)3(a+b)^3 ପାଇଁ : ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S) =(a+b)3= (a+b)^3
=(a+b)(a+b)2= (a+b)(a+b)^2
=(a+b)(a2+2ab+b2)= (a+b)(a^2 + 2ab + b^2)
ବଣ୍ଟନ ନିୟମ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ
=a(a2+2ab+b2)+b(a2+2ab+b2)= a(a^2 + 2ab + b^2) + b(a^2 + 2ab + b^2)
=a3+2a2b+ab2+a2b+2ab2+b3= a^3 + 2a^2b + ab^2 + a^2b + 2ab^2 + b^3
ସଦୃଶ ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗ କଲେ
=a3+3a2b+3ab2+b3= a^3 + 3a^2b + 3ab^2 + b^3 (ପ୍ରମାଣିତ)

ସେହିପରି (ab)3(a-b)^3 ପାଇଁ : ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S) =(ab)3= (a-b)^3
=(ab)(ab)2= (a-b)(a-b)^2
=(ab)(a22ab+b2)= (a-b)(a^2 - 2ab + b^2)
=a(a22ab+b2)b(a22ab+b2)= a(a^2 - 2ab + b^2) - b(a^2 - 2ab + b^2)
=a32a2b+ab2a2b+2ab2b3= a^3 - 2a^2b + ab^2 - a^2b + 2ab^2 - b^3
=a33a2b+3ab2b3= a^3 - 3a^2b + 3ab^2 - b^3 (ପ୍ରମାଣିତ)

(v) (a+b)(a2ab+b2)=a3+b3(a+b)(a^2 - ab + b^2) = a^3 + b^3

ଉତ୍ତର : ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S) =(a+b)(a2ab+b2)= (a+b)(a^2 - ab + b^2)
ବଣ୍ଟନ ନିୟମ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ
=a(a2ab+b2)+b(a2ab+b2)= a(a^2 - ab + b^2) + b(a^2 - ab + b^2)
=a3a2b+ab2+a2bab2+b3= a^3 - a^2b + ab^2 + a^2b - ab^2 + b^3
ଏଠାରେ a2b-a^2b ଏବଂ +a2b+a^2b ପରସ୍ପର କଟିଯିବେ, ସେହିପରି +ab2+ab^2 ଏବଂ ab2-ab^2 ପରସ୍ପର କଟିଯିବେ
=a3+b3= a^3 + b^3
== ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱ (R.H.S) (ପ୍ରମାଣିତ)

(vi) (ab)(a2+ab+b2)=a3b3(a-b)(a^2 + ab + b^2) = a^3 - b^3

ଉତ୍ତର : ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S) =(ab)(a2+ab+b2)= (a-b)(a^2 + ab + b^2)
ବଣ୍ଟନ ନିୟମ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ
=a(a2+ab+b2)b(a2+ab+b2)= a(a^2 + ab + b^2) - b(a^2 + ab + b^2)
=a3+a2b+ab2a2bab2b3= a^3 + a^2b + ab^2 - a^2b - ab^2 - b^3
ସମାନ ପଦଗୁଡ଼ିକ କଟିଗଲା ପରେ
=a3b3= a^3 - b^3
== ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱ (R.H.S) (ପ୍ରମାଣିତ)


7. (i) କେଉଁ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ତା’ ନିଜର ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ ଅଟେ ?

ଉତ୍ତର : 0 (ଶୂନ)

7. (ii) କେଉଁ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ତା’ ନିଜର ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ ଅଟେ ?

ଉତ୍ତର : 1 ଏବଂ -1

7. (iii) a×0=b×0a \times 0 = b \times 0 ହେଲେ ସର୍ବଦା a=ba = b ହେବ କି ? କାରଣ ସହ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

ଉତ୍ତର : ନା, ସର୍ବଦା a=ba = b ହେବ ନାହିଁ
ଯେକୌଣସି ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟାକୁ 0 ସହ ଗୁଣନ କଲେ ଗୁଣଫଳ 0 ହୁଏ
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ 5×0=05 \times 0 = 0 ଏବଂ 10×0=010 \times 0 = 0
ଏଠାରେ ଗୁଣଫଳ ସମାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ 5105 \neq 10 ଅଟେ

7. (iv) ଦୁଇଗୋଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖ ଯେପରି ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣଫଳ ପରିମେୟ ମାତ୍ର ଯୋଗଫଳ ଅପରିମେୟ ହେବ ।

ଉତ୍ତର : 2\sqrt{2} ଏବଂ 222\sqrt{2}
ଏଠାରେ ଗୁଣଫଳ 2×22=4\sqrt{2} \times 2\sqrt{2} = 4

(ପରିମେୟ) ଏବଂ ଯୋଗଫଳ 2+22=32\sqrt{2} + 2\sqrt{2} = 3\sqrt{2} (ଅପରିମେୟ)

7. (v) ଦୁଇଗୋଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖ ଯେପରି ସେମାନଙ୍କ ଯୋଗଫଳ ପରିମେୟ ମାତ୍ର ଗୁଣନଫଳ ଅପରିମେୟ ହେବ ।

ଉତ୍ତର : 2+32 + \sqrt{3} ଏବଂ 535 - \sqrt{3}
ଏଠାରେ ଯୋଗଫଳ 7 (ପରିମେୟ) ଏବଂ ଗୁଣଫଳ (2+3)(53)

=1023+533=7+33(2 + \sqrt{3})(5 - \sqrt{3}) = 10 - 2\sqrt{3} + 5\sqrt{3} - 3 = 7 + 3\sqrt{3} (ଅପରିମେୟ)

7. (vi) ଏକ ପରିମେୟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ଦଶମିକ ଓ ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଦଶମିକ ରୂପରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ'ଣ ଥାଏ ?

ଉତ୍ତର : ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଦଶମିକ ରୂପ ସସୀମ କିମ୍ବା ପୌନଃପୁନିକ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଦଶମିକ ରୂପ ଅସୀମ ଏବଂ ଅଣ-ପୌନଃପୁନିକ ହୋଇଥାଏ

8. ନିମ୍ନଲିଖିତ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କ ଯୋଗଫଳ ସ୍ଥିର କର :

8. (i) 18\sqrt{18}72\sqrt{72} ର ଯୋଗଫଳ କେତେ ?

ଉତ୍ତର : 929\sqrt{2}
📍 ବୁଝାଇବା : 18+72

=9×2+36×2

=32+62=92\sqrt{18} + \sqrt{72} = \sqrt{9 \times 2} + \sqrt{36 \times 2} = 3\sqrt{2} + 6\sqrt{2} = 9\sqrt{2}

8. (ii) 323\sqrt{2}727\sqrt{2} ର ଯୋଗଫଳ କେତେ ?

ଉତ୍ତର : 10210\sqrt{2}
📍 ବୁଝାଇବା : (3+7)2

=102(3+7)\sqrt{2} = 10\sqrt{2}

8. (iii) 5\sqrt{5}353-\sqrt{5} ର ଯୋଗଫଳ କେତେ ?

ଉତ୍ତର : 3
📍 ବୁଝାଇବା : 5+35=3\sqrt{5} + 3 - \sqrt{5} = 3

8. (iv) 75,108\sqrt{75}, \sqrt{108}147\sqrt{147} ର ଯୋଗଫଳ କେତେ ?

ଉତ୍ତର : 18318\sqrt{3}
📍 ବୁଝାଇବା : 25×3+36×3+49×3

=53+63+73=183\sqrt{25 \times 3} + \sqrt{36 \times 3} + \sqrt{49 \times 3} = 5\sqrt{3} + 6\sqrt{3} + 7\sqrt{3} = 18\sqrt{3}


9. ନିମ୍ନଲିଖିତ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କ ଗୁଣ‌ଫଳ ସ୍ଥିର କର :

9. (i) 5\sqrt{5}2\sqrt{2} ର ଗୁଣଫଳ କେତେ ?
📍 ବୁଝାଇବା : 5×2=10\sqrt{5 \times 2} = \sqrt{10}

9. (ii) 20\sqrt{20}5\sqrt{5} ର ଗୁଣଫଳ କେତେ ?
📍 ବୁଝାଇବା : 20×5=100=10\sqrt{20 \times 5} = \sqrt{100} = 10

9. (iii) (3+2)(3+\sqrt{2})(32)(3-\sqrt{2}) ର ଗୁଣଫଳ କେତେ ?
📍 ବୁଝାଇବା : (3)2(2)2=92=7(3)^2 - (\sqrt{2})^2 = 9 - 2 = 7

9. (iv) 12,45\sqrt{12}, \sqrt{45}15\sqrt{15} ର ଗୁଣଫଳ କେତେ ?
📍 ବୁଝାଇବା : 12×45×15=8100=90\sqrt{12 \times 45 \times 15} = \sqrt{8100} = 90

10. ନିମ୍ନଲିଖିତ ରାଶିମାନଙ୍କୁ x ସହ ଗୁଣନ କଲେ ଯଦି ଗୁଣଫଳ 1 (ଏକ) ହୁଏ, ତେବେ x ର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର (ଯେପରିକି x ର ହର ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା ହେବ) ।

10. (i) 3\sqrt{3} ପାଇଁ x ର ମାନ କେତେ ?\frac{\sqrt{3}}{3}
📍 ବୁଝାଇବା : ଗୁଣଫଳ 1 ହେବା ପାଇଁ x ର ମୂଲ୍ୟ 13\frac{1}{\sqrt{3}} ହେବ
ହରକୁ ପରିମେୟ କଲେ x=1×33×3=33x = \frac{1 \times \sqrt{3}}{\sqrt{3} \times \sqrt{3}} = \frac{\sqrt{3}}{3}

10. (ii) 323\sqrt{2} ପାଇଁ x ର ମାନ କେତେ ? \frac{\sqrt{2}}{6} 
📍 ବୁଝାଇବା : x=132x = \frac{1}{3\sqrt{2}}
ହରକୁ ପରିମେୟ କଲେ x=232×2

=23×2=26x = \frac{\sqrt{2}}{3\sqrt{2} \times \sqrt{2}} = \frac{\sqrt{2}}{3 \times 2} = \frac{\sqrt{2}}{6}

10. (iii) 2+32+\sqrt{3} ପାଇଁ x ର ମାନ କେତେ ? 2-\sqrt{3}
📍 ବୁଝାଇବା : x=12+3x = \frac{1}{2+\sqrt{3}}
ହରକୁ ପରିମେୟ କଲେ x=23(2+3)(23)

=2343=23x = \frac{2-\sqrt{3}}{(2+\sqrt{3})(2-\sqrt{3})} = \frac{2-\sqrt{3}}{4-3} = 2-\sqrt{3}

10. (iv) 51\sqrt{5}-1 ପାଇଁ x ର ମାନ କେତେ ?
📍 ବୁଝାଇବା : x=151x = \frac{1}{\sqrt{5}-1}
ହରକୁ ପରିମେୟ କଲେ x=5+1(51)(5+1)

=5+151=5+14x = \frac{\sqrt{5}+1}{(\sqrt{5}-1)(\sqrt{5}+1)} = \frac{\sqrt{5}+1}{5-1} = \frac{\sqrt{5}+1}{4}

10. (v) 3+2\sqrt{3}+\sqrt{2} ପାଇଁ x ର ମାନ କେତେ ? \sqrt{3}-\sqrt{2}
📍 ବୁଝାଇବା : x=13+2x = \frac{1}{\sqrt{3}+\sqrt{2}}
ହରକୁ ପରିମେୟ କଲେ x=32(3+2)(32)

=3232=32x = \frac{\sqrt{3}-\sqrt{2}}{(\sqrt{3}+\sqrt{2})(\sqrt{3}-\sqrt{2})} = \frac{\sqrt{3}-\sqrt{2}}{3-2} = \sqrt{3}-\sqrt{2}

11. 0.303003000300003.... ଦଶମିକ ରାଶିଟି ପରିମେୟ କି ଅପରିମେୟ କାରଣ ସହ ଲେଖ ।

📍 ବୁଝାଇବା : କାରଣ ଏହି ଦଶମିକ ରାଶିଟି ଅସୀମ କିନ୍ତୁ ପୌନଃପୁନିକ ନୁହେଁ
ଯେଉଁ ଦଶମିକ ରାଶି ଅସୀମ ଏବଂ ଅଣ-ପୌନଃପୁନିକ (Non-terminating and non-recurring) ହୋଇଥାଏ, ତାହାକୁ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା କୁହାଯାଏ