ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା Ex 2(b) – Book Q A Class 9 ବୀଜଗଣିତ
❓ 1. (i) ନିମ୍ନଲିଖୁତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଠିକ୍ ?
(a) ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ।
(b) ଓ ମଧ୍ୟରେ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ ।
(c) ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ।
(d) ।
✅ ଉତ୍ତର: (c) ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
📍 କାହିଁକି:
ଯେହେତୁ ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା, ତେଣୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଅଟେ
❓ 1. (ii) ନିମ୍ନଲିଖୂତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଠିକ୍ ନୁହେଁ ?
(a) p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ଯଥାକ୍ରମେ ପରିମେୟ ଓ ଅପରିମେୟ ହେଲେ ଅପରିମେୟ ।
(b) p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ଅପରିମେୟ ହେଲେ ଅପରିମେୟ ।
(c) p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ବୟ ପରିମେୟ ହେଲେ ପରିମେୟ ।
(d) p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ପରିମେୟ ହେଲେ ପରିମେୟ ।
✅ ଉତ୍ତର: (b) p ଓ q ସଂଖ୍ୟାଦ୍ଵୟ ଅପରିମେୟ ହେଲେ ଅପରିମେୟ
📍 କାହିଁକି: ଦୁଇଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ସର୍ବଦା ଅପରିମେୟ ହୋଇନଥାଏ
ଯଥା: , ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 1. (iii) ନିମ୍ନଲିଖୂତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଠିକ୍ ?
(a) p ଓ q ପରିମେୟ ହେଲେ ପରିମେୟ ।
(b) p ଓ q ଅପରିମେୟ ହେଲେ ଅପରିମେୟ ।
(c) p ପରିମେୟ ଓ q ଅପରିମେୟ ହେଲେ ପରିମେୟ ।
(d) p ଓ q ଅପରିମେୟ ହେଲେ ଅପରିମେୟ ।
✅ ଉତ୍ତର: (a) p ଓ q ପରିମେୟ ହେଲେ ପରିମେୟ
📍 କାହିଁକି: ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ ଗୁଣନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସଂବୃତ୍ତି ନିୟମ ପାଳନ କରେ
ତେଣୁ ଦୁଇଟି ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଗୁଣଫଳ ସର୍ବଦା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥାଏ
❓ 1. (iv) ରାଡ଼ିକାଲ (କରଣୀ) ଚିହ୍ନ ବ୍ୟବହାର କଲେ ରାଶିଟି କାହା ସହ ସମାନ ?
(a)
(b)
(c)
(d) ଏଥୁରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ ।
✅ ଉତ୍ତର: (a)
📍 କାହିଁକି: ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ
❓ 1. (v) ରାଡ଼ିକାଲ ଚିହ୍ନ ଅପସାରଣ କଲେ ରାଶିଟି କେଉଁ ରାଶି ସହ ସମାନ ?
(a)
(b)
(c)
(d) ଏଥୁରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ ।
✅ ଉତ୍ତର: (a)
📍 କାହିଁକି:
❓ 1. (vi) ରାଶିର ସରଳୀକୃତ ମାନ କେଉଁଟି ?
(a)
(b)
(c)
(d)
✅ ଉତ୍ତର: (d)
📍 କାହିଁକି:
❓ 1. (vii) ର ମୂଲ୍ୟ କାହା ସହ ସମାନ ?
(a)
(b)
(c)
(d)
✅ ଉତ୍ତର: (d)
📍 କାହିଁକି: ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ,
❓ 1. (viii) କେଉଁଟି ଠିକ୍ ?
(a)
(b)
(c)
(d)
✅ ଉତ୍ତର: (b)
📍 କାହିଁକି: ଉଭୟ ରାଶିର ଘାତାଙ୍କକୁ ସମାନ କଲେ (ଲ.ସା.ଗୁ. 12 ନେଇ), ଏବଂ
ତେଣୁ
❓ 1. (ix) Q ସମସ୍ତ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ Q' ସମସ୍ତ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହେଲେ
(a) N
(b) Z
(c) R
(d) ଏଥୁରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ ।
✅ ଉତ୍ତର: (c) R
📍 କାହିଁକି: ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ (Q) ଏବଂ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ (Q') ର ସଂଯୋଗକୁ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ (R) କୁହାଯାଏ
❓ 1. (x) ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ x ର ମୂଲ୍ୟ କେଉଁଟି ହେଲେ ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହେବ ?
(a)
(b)
(c)
(d)
✅ ଉତ୍ତର: (b)
📍 କାହିଁକି: , ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 1. (xi) ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଥୁଲେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ମୂଲ୍ୟରୁ x ର ମୂଲ୍ୟଟି ବାଛ ।
(a)
(b)
(c)
(d)
✅ ଉତ୍ତର: (b)
📍 କାହିଁକି: ଯଦି ହୁଏ, ତେବେ , ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 1. (xii) ସଂଖ୍ୟାଟି ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ସହ ସମାନ ନୁହେଁ ?
(a)
(b)
(c)
(d)
✅ ଉତ୍ତର: (a)
📍 କାହିଁକି:
କିନ୍ତୁ , ଯାହା ଅସମାନ
❓ 1. (xiii) ଓ ର ସମଷ୍ଟି କେତେ ?
(a)
(b)
(c)
(d) ଏଥୁରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ ।
✅ ଉତ୍ତର: (d) ଏଥୁରୁ କେଉଁଟି ନୁହେଁ
📍 କାହିଁକି:
ଯେହେତୁ ଉତ୍ତରଟି ବିକଳ୍ପରେ ନାହିଁ, ତେଣୁ (d) ଠିକ୍
❓ 2. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଉକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ସତ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କର ।
❓ 2. (i) ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ଶୂନ ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ
❓ 2. (ii) ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: , ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା (Q)
❓ 2. (iii) ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା (R)
❓ 2. (iv) ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ଶୂନର କୌଣସି ଧନାତ୍ମକ ବା ଋଣାତ୍ମକ ମାନ ନଥାଏ, ତେଣୁ
❓ 2. (v) ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା, ତେଣୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା (Q') ଅଟେ
❓ 2. (vi) ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ଜଣେ ପରିମେୟ ଓ ଜଣେ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଗୁଣଫଳ ସର୍ବଦା ଅପରିମେୟ ହୋଇଥାଏ
❓ 2. (vii) ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ଏକ ପରିମେୟ ଓ ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 2. (viii) ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ ର ଏକ ଉପସେଟ୍
❓ 2. (ix) ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 2. (x) ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ପରିମେୟ ଓ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ମାନଙ୍କର ମିଶ୍ରଣରେ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ
❓ 2. (xi) ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ପରିମେୟ ଓ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ମାନେ ପରସ୍ପରଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା ସେଟ୍
❓ 2. (xii) ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟାରୁ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ବାଦ୍ ଦେଲେ ଅବଶିଷ୍ଟ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ଅପରିମେୟ
❓ 2. (xiii) ଓ ମଧ୍ୟରେ ଅସୀମ ସଂଖ୍ୟକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ବିଦ୍ୟମାନ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ରହିଥାଏ
❓ 2. (xiv) ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ଏହି ଦଶମିକ ରାଶିଟି ଅସୀମ ଏବଂ ଅଣ-ପୌନଃପୁନିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 2. (xv) ହେଲେ, ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ସତ୍ୟ ( ପାଇଁ)
❓ 2. (xvi) ଦୁଇଗୋଟି ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ପରିମେୟ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ସତ୍ୟ
📍 କାହିଁକି: ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ସେଟ୍ ଯୋଗ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସଂବୃତ୍ତି ନିୟମ ପାଳନ କରେ
❓ 2. (xvii) ଦୁଇଟି ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ଅପରିମେୟ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ଦୁଇଟି ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ସର୍ବଦା ପରିମେୟ ହୋଇଥାଏ
❓ 2. (xviii) ଦୁଇଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ପରିମେୟ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ଦୁଇଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଯୋଗଫଳ ପରିମେୟ କିମ୍ବା ଅପରିମେୟ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ସର୍ବଦା ପରିମେୟ ନୁହେଁ
❓ 2. (xix) ଦୁଇଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଗୁଣଫଳ ଅପରିମେୟ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ଯଥା: , ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
ତେଣୁ ସର୍ବଦା ଅପରିମେୟ ହେବା ସତ୍ୟ ନୁହେଁ
❓ 2. (xx) ସହ ଯେ କୌଣସି ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ଯୋଗ କଲେ ଯୋଗଫଳ ଅପରିମେୟ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏହି ଉକ୍ତିଟି ମିଥ୍ୟା
📍 କାହିଁକି: ଯଦି ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟାଟି ହୁଏ, ତେବେ , ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା (Real Number) ଅଧ୍ୟାୟର ଅନୁଶୀଳନୀ 2(b) ର ପ୍ରଶ୍ନ 3 ଓ 4 ର ସବିଶେଷ ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା ।
❓ 3. ନିମ୍ନଲିଖିତ ରାଶିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ପରିମେୟ ଓ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଅପରିମେୟ ଲେଖ ।
❓ 3. (i) 3
✅ ଉତ୍ତର: ପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: 3 ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 3. (ii)
✅ ଉତ୍ତର: ପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ଏହା ରୂପରେ ଥିବାରୁ ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 3. (iii) -10
✅ ଉତ୍ତର: ପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ସମସ୍ତ ଋଣାତ୍ମକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 3. (iv)
✅ ଉତ୍ତର: ପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: , ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 3. (v)
✅ ଉତ୍ତର: ପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ଏହା ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 3. (vi)
✅ ଉତ୍ତର: ଅପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ର ଦଶମିକ ରୂପ ଅସୀମ ଓ ଅଣ-ପୌନଃପୁନିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 3. (vii)
✅ ଉତ୍ତର: ଅପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟାଟି ଅପରିମେୟ
❓ 3. (viii)
✅ ଉତ୍ତର: ଅପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ହରରେ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଥିବାରୁ ଏହା ଅପରିମେୟ
❓ 3. (ix) 0.7
✅ ଉତ୍ତର: ପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ଏହା ଏକ ସସୀମ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟା (), ତେଣୁ ପରିମେୟ
❓ 3. (x)
✅ ଉତ୍ତର: ପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ପୌନଃପୁନିକ ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟାମାନେ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଅଟନ୍ତି
❓ 3. (xi)
✅ ଉତ୍ତର: ଅପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: 0.7 ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣବର୍ଗ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଏହାର ବର୍ଗମୂଳ ଅପରିମେୟ
❓ 3. (xii) 0.07007000700007......
✅ ଉତ୍ତର: ଅପରିମେୟ
📍 ବୁଝାଇବା: ଏହି ଦଶମିକ ସଂଖ୍ୟାଟି ଅସୀମ ଏବଂ ଏହାର ଅଙ୍କଗୁଡିକ ପୌନଃପୁନିକ ନୁହେଁ, ତେଣୁ ଏହା ଅପରିମେୟ
❓ 4. ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର :
❓ 4. (i) 2 ର ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ .... ।
✅ ଉତ୍ତର:
❓ 4. (ii) ର ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ .... ।
✅ ଉତ୍ତର:
❓ 4. (iii) ର ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ .... ।
✅ ଉତ୍ତର:
❓ 4. (iv) ଏବଂ ଏକ .... ମାନ ଅଟେ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଆସନ୍ନ (Approximate)
❓ 4. (v) ର ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ .... ।
✅ ଉତ୍ତର:
❓ 4. (vi) .... ର ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ ଓ ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀର ସମଷ୍ଟି ଶୂନ ଅଟେ ।
✅ ଉତ୍ତର: 1 ଏବଂ -1
❓ 4. (vii) ହେଲେ ହେବ କେବଳ ଯଦି .... ।
✅ ଉତ୍ତର:
❓ 4. (viii) ।
✅ ଉତ୍ତର:
❓ 4. (ix) ର ମାନ .... ।
✅ ଉତ୍ତର: ସହ ଅସମାନ ଅଟେ, କିନ୍ତୁ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଉତ୍ତର କୁ ବୁଝାଏ
❓ 4. (x) ହେଲେ ର ମାନ .... ।
✅ ଉତ୍ତର: 0
❓ 5. ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭରେ ଥିବା ପଦ ସହ (ଅର୍ଥ ଭିତ୍ତିକ) ମିଳାଇ ଲେଖ ।
✅ (i) 0 — ଯୋଗାତ୍ମକ ଅଭେଦ
✅ (ii) 1 — ଗୁଣନାତ୍ମକ ଅଭେଦ
✅ (iii) — ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
✅ (iv) 5 — ମୌଳିକ ସଂଖ୍ୟା
✅ (v) 6 — ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା
✅ (vi) 0.7 — ଭଗ୍ନସଂଖ୍ୟା
✅ (vii) x ଓ -x — ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ
✅ (viii) 2/3 ଓ 3/2 — ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ
✅ (ix) — ଆସନ୍ନମାନ
❓ 6. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।
❓ 6. (i) x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର ପରିମେୟ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏବଂ
ଏଠାରେ , ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 6. (ii) x ଓ y ଅପରିମେୟ ଓ ଅପରିମେୟ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏବଂ
ଏଠାରେ , ଯାହା ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 6. (iii) x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର ପରିମେୟ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏବଂ
ଏଠାରେ , ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 6. (iv) x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର ପରିମେୟ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏବଂ
ଏଠାରେ , ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 6. (v) x ଓ y ଅପରିମେୟ ଓ ଅପରିମେୟ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏବଂ
ଏଠାରେ , ଯାହା ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 6. (vi) x ଓ y ଅପରିମେୟ ମାତ୍ର ପରିମେୟ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏବଂ
ଏଠାରେ , ଯାହା ଏକ ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 6. (vii) x ଓ y ଅପରିମେୟ ଓ ଅପରିମେୟ ।
✅ ଉତ୍ତର: ଏବଂ
ଏଠାରେ , ଯାହା ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା
❓ 26. ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟାର ସ୍ୱୀକାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆଲୋଚିତ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମ ଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ନିମ୍ନଲିଖୂତ ଅଭେଦ ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିପାଦନ କର ।
❓ (i) ।
✅ ଉତ୍ତର :
ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S)
ବଣ୍ଟନ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ
ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱ (R.H.S) (ପ୍ରମାଣିତ)
❓ (ii) ।
✅ ଉତ୍ତର :
ପ୍ରଥମେ ପାଇଁ :
ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S)
ବଣ୍ଟନ ନିୟମ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ
ଯେହେତୁ ଗୁଣନ ପ୍ରକ୍ରିୟା କ୍ରମବିନିମୟୀ, ତେଣୁ
(ପ୍ରମାଣିତ)
ସେହିପରି ପାଇଁ :
ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S)
(ପ୍ରମାଣିତ)
❓ (iii) ।
✅ ଉତ୍ତର :
ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S)
ବଣ୍ଟନ ନିୟମ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ
ଯେହେତୁ , ତେଣୁ
ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱ (R.H.S) (ପ୍ରମାଣିତ)
❓ (iv) ।
✅ ଉତ୍ତର :
ପ୍ରଥମେ ପାଇଁ :
ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S)
ବଣ୍ଟନ ନିୟମ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ
ସଦୃଶ ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଗ କଲେ
(ପ୍ରମାଣିତ)
ସେହିପରି ପାଇଁ :
ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S)
(ପ୍ରମାଣିତ)
❓ (v) ।
✅ ଉତ୍ତର :
ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S)
ବଣ୍ଟନ ନିୟମ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ
ଏଠାରେ ଏବଂ ପରସ୍ପର କଟିଯିବେ, ସେହିପରି ଏବଂ ପରସ୍ପର କଟିଯିବେ
ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱ (R.H.S) (ପ୍ରମାଣିତ)
❓ (vi) ।
✅ ଉତ୍ତର :
ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱ (L.H.S)
ବଣ୍ଟନ ନିୟମ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ
ସମାନ ପଦଗୁଡ଼ିକ କଟିଗଲା ପରେ
ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱ (R.H.S) (ପ୍ରମାଣିତ)
❓ 7. (i) କେଉଁ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ତା’ ନିଜର ଯୋଗାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ ଅଟେ ?
✅ ଉତ୍ତର : 0 (ଶୂନ)
❓ 7. (ii) କେଉଁ ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟା ତା’ ନିଜର ଗୁଣନାତ୍ମକ ବିଲୋମୀ ଅଟେ ?
✅ ଉତ୍ତର : 1 ଏବଂ -1
❓ 7. (iii) ହେଲେ ସର୍ବଦା ହେବ କି ? କାରଣ ସହ ଉତ୍ତର ଦିଅ ।
✅ ଉତ୍ତର : ନା, ସର୍ବଦା ହେବ ନାହିଁ
ଯେକୌଣସି ବାସ୍ତବ ସଂଖ୍ୟାକୁ 0 ସହ ଗୁଣନ କଲେ ଗୁଣଫଳ 0 ହୁଏ
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ
ଏଠାରେ ଗୁଣଫଳ ସମାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅଟେ
❓ 7. (iv) ଦୁଇଗୋଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖ ଯେପରି ସେମାନଙ୍କ ଗୁଣଫଳ ପରିମେୟ ମାତ୍ର ଯୋଗଫଳ ଅପରିମେୟ ହେବ ।
✅ ଉତ୍ତର : ଏବଂ
ଏଠାରେ ଗୁଣଫଳ
(ପରିମେୟ) ଏବଂ ଯୋଗଫଳ (ଅପରିମେୟ)
❓ 7. (v) ଦୁଇଗୋଟି ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା ଲେଖ ଯେପରି ସେମାନଙ୍କ ଯୋଗଫଳ ପରିମେୟ ମାତ୍ର ଗୁଣନଫଳ ଅପରିମେୟ ହେବ ।
✅ ଉତ୍ତର : ଏବଂ
ଏଠାରେ ଯୋଗଫଳ 7 (ପରିମେୟ) ଏବଂ ଗୁଣଫଳ
(ଅପରିମେୟ)
❓ 7. (vi) ଏକ ପରିମେୟ ଭଗ୍ନ ସଂଖ୍ୟା ଦଶମିକ ଓ ଏକ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଦଶମିକ ରୂପରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ'ଣ ଥାଏ ?
✅ ଉତ୍ତର : ପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଦଶମିକ ରୂପ ସସୀମ କିମ୍ବା ପୌନଃପୁନିକ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟାର ଦଶମିକ ରୂପ ଅସୀମ ଏବଂ ଅଣ-ପୌନଃପୁନିକ ହୋଇଥାଏ
❓ 8. ନିମ୍ନଲିଖିତ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କ ଯୋଗଫଳ ସ୍ଥିର କର :
❓ 8. (i) ଓ ର ଯୋଗଫଳ କେତେ ?
✅ ଉତ୍ତର :
📍 ବୁଝାଇବା :
❓ 8. (ii) ଓ ର ଯୋଗଫଳ କେତେ ?
✅ ଉତ୍ତର :
📍 ବୁଝାଇବା :
❓ 8. (iii) ଓ ର ଯୋଗଫଳ କେତେ ?
✅ ଉତ୍ତର : 3
📍 ବୁଝାଇବା :
❓ 8. (iv) ଓ ର ଯୋଗଫଳ କେତେ ?
✅ ଉତ୍ତର :
📍 ବୁଝାଇବା :
❓ 9. ନିମ୍ନଲିଖିତ ସଂଖ୍ୟାମାନଙ୍କ ଗୁଣଫଳ ସ୍ଥିର କର :
❓ 9. (i) ଓ ର ଗୁଣଫଳ କେତେ ?
📍 ବୁଝାଇବା :
❓ 9. (ii) ଓ ର ଗୁଣଫଳ କେତେ ?
📍 ବୁଝାଇବା :
❓ 9. (iii) ଓ ର ଗୁଣଫଳ କେତେ ?
📍 ବୁଝାଇବା :
❓ 9. (iv) ଓ ର ଗୁଣଫଳ କେତେ ?
📍 ବୁଝାଇବା :
❓ 10. ନିମ୍ନଲିଖିତ ରାଶିମାନଙ୍କୁ x ସହ ଗୁଣନ କଲେ ଯଦି ଗୁଣଫଳ 1 (ଏକ) ହୁଏ, ତେବେ x ର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର (ଯେପରିକି x ର ହର ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା ହେବ) ।
❓ 10. (i) ପାଇଁ x ର ମାନ କେତେ ?
📍 ବୁଝାଇବା : ଗୁଣଫଳ 1 ହେବା ପାଇଁ x ର ମୂଲ୍ୟ ହେବ
ହରକୁ ପରିମେୟ କଲେ
❓ 10. (ii) ପାଇଁ x ର ମାନ କେତେ ?
📍 ବୁଝାଇବା :
ହରକୁ ପରିମେୟ କଲେ
❓ 10. (iii) ପାଇଁ x ର ମାନ କେତେ ?
📍 ବୁଝାଇବା :
ହରକୁ ପରିମେୟ କଲେ
❓ 10. (iv) ପାଇଁ x ର ମାନ କେତେ ?
📍 ବୁଝାଇବା :
ହରକୁ ପରିମେୟ କଲେ
❓ 10. (v) ପାଇଁ x ର ମାନ କେତେ ?
📍 ବୁଝାଇବା :
ହରକୁ ପରିମେୟ କଲେ
❓ 11. 0.303003000300003.... ଦଶମିକ ରାଶିଟି ପରିମେୟ କି ଅପରିମେୟ କାରଣ ସହ ଲେଖ ।
📍 ବୁଝାଇବା : କାରଣ ଏହି ଦଶମିକ ରାଶିଟି ଅସୀମ କିନ୍ତୁ ପୌନଃପୁନିକ ନୁହେଁ
ଯେଉଁ ଦଶମିକ ରାଶି ଅସୀମ ଏବଂ ଅଣ-ପୌନଃପୁନିକ (Non-terminating and non-recurring) ହୋଇଥାଏ, ତାହାକୁ ଅପରିମେୟ ସଂଖ୍ୟା କୁହାଯାଏ