🌟 www.WithTeachers.in 🌟

📌 ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (Additional Questions)

🔴 ୧ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (୩୦ ଗୋଟି)

(ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକ ଶେଷରେ ଦିଆଯାଇଛି)

ବିଭାଗ କ: ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର

❓.1 ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ଶତକଡ଼ା ________ ଭାଗ ରହିଛି।

❓.2 ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସର ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ________ ହୋଇଥାଏ।

❓.3 ଓଜୋନ୍ ସ୍ତର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କ୍ଷତିକାରକ ________ ରଶ୍ମିକୁ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠକୁ ଆସିବାକୁ ଦିଏନାହିଁ।

❓.4 ଅମ୍ଳବୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ସଲଫର୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ଏବଂ ________ ଗ୍ୟାସ୍ ଦାୟୀ ଅଟେ।

❓.5 ପୃଥିବୀର ଉପରିଭାଗରେ ଥିବା କଠିନ ଆବରଣକୁ ________ କୁହାଯାଏ।

❓.6 ସମୁଦ୍ର ଏବଂ ମହାସାଗର ପୃଥିବୀର ________ ମଣ୍ଡଳ ଗଠନ କରନ୍ତି।

❓.7 କ୍ଲୋରୋଫ୍ଲୋରୋ କାର୍ବନ (CFC) ________ ସ୍ତରର କ୍ଷୟ କରୁଛି।

❓.8 ଉଦ୍ଭିଦ ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରୁ ________ ଗ୍ୟାସ୍ ଗ୍ରହଣ କରେ।

❓.9 ମାଟିରେ ଥିବା ପଚାସଢ଼ା ଜୈବିକ ପଦାର୍ଥକୁ ________ କୁହାଯାଏ।

❓.10 ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ଜଳୀୟବାଷ୍ପ ଘନୀଭୂତ ହୋଇ ________ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

ବିଭାଗ ଖ: ଠିକ୍ କିମ୍ବା ଭୁଲ୍ ଦର୍ଶାଅ

❓.11 ବାୟୁ ଏକ ମିଶ୍ରଣ ଅଟେ।

❓.12 ଜଙ୍ଗଲ କାଟିବା ଦ୍ଵାରା ବୃଷ୍ଟିପାତ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।

❓.13 ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜଳରୁ କେବଳ ୩% ଜଳ ମଧୁର ଅଟେ।

❓.14 ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ନିଜର ଶ୍ଵସନ ପାଇଁ ଅମ୍ଳଜାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

❓.15 ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଏକ ଜୈବ ଅବକ୍ଷୟକାରୀ (Biodegradable) ପଦାର୍ଥ ଅଟେ।

❓.16 କୋଇଲା ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ ଅଟନ୍ତି।

❓.17 ମୃତ୍ତିକା ପ୍ରଦୂଷଣ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନକୁ ହ୍ରାସ କରେ।

❓.18 ଓଜୋନ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ଅମ୍ଳଜାନର ଦୁଇଟି ପରମାଣୁକୁ ନେଇ ଗଠିତ।

❓.19 ଜୈବିକ ବିବିଧତା ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲର ସୁରକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକ।

❓.20 ଯାନବାହନରୁ ନିର୍ଗତ ଧୂଆଁ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ଏକ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ନୁହେଁ।

ବିଭାଗ ଗ: ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ କିମ୍ବା ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ

❓.21 ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଅମ୍ଳଜାନର ପରିମାଣ କେତେ ଶତକଡ଼ା ଥାଏ?

❓.22 ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣରୁ କେଉଁ ଭିଟାମିନ୍ ମିଳିଥାଏ?

❓.23 କେଉଁ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ଵାରା ଉଦ୍ଭିଦ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପ ଛାଡ଼ିଥାଏ?

❓.24 ଓଜୋନ୍ ଗ୍ୟାସର ରାସାୟନିକ ସଙ୍କେତ କ'ଣ?

❓.25 ଅମ୍ଳବୃଷ୍ଟିରେ ଥିବା ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଅମ୍ଳର ନାମ କ'ଣ?

❓.26 ମୃତ୍ତିକା ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ କ'ଣ କୁହାଯାଏ?

❓.27 କେଉଁ ଗ୍ୟାସ୍ ପୃଥିବୀର ବିଶ୍ଵ ତାପନ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦାୟୀ?

❓.28 ବାୟୁମଣ୍ଡଳର କେଉଁ ସ୍ତରରେ ଓଜୋନ୍ ଆବରଣ ରହିଛି?

❓.29 ଶିଳ୍ପ କାରଖାନାରୁ ନିର୍ଗତ ତରଳ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ କେଉଁ ପ୍ରଦୂଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ?

❓.30 ଜଙ୍ଗଲରେ ଲାଗୁଥିବା ନିଆଁ (Forest fire) ଦ୍ଵାରା କେଉଁ ପ୍ରଦୂଷଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ?

👇 ୧ ମାର୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର 👇

✅ ଉତ୍ତର 1: ୭୮

✅ ଉତ୍ତର 2: ବିଶ୍ଵ ତାପନ (Global Warming) / ସବୁଜ କୋଠରୀ ପ୍ରଭାବ

✅ ଉତ୍ତର 3: ଅତିବାଇଗଣୀ (UV)

✅ ଉତ୍ତର 4: ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ / ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍

✅ ଉତ୍ତର 5: ଅଶ୍ମମଣ୍ଡଳ (Lithosphere)

✅ ଉତ୍ତର 6: ବାରିମଣ୍ଡଳ (Hydrosphere)

✅ ଉତ୍ତର 7: ଓଜୋନ୍

✅ ଉତ୍ତର 8: ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ (CO2)

✅ ଉତ୍ତର 9: ହ୍ୟୁମସ୍ (Humus)

✅ ଉତ୍ତର 10: ବୃଷ୍ଟିପାତ ବା ବର୍ଷା

✅ ଉତ୍ତର 11: ଠିକ୍

✅ ଉତ୍ତର 12: ଭୁଲ୍ (ବୃଷ୍ଟିପାତ ହ୍ରାସ ପାଏ)

✅ ଉତ୍ତର 13: ଠିକ୍

✅ ଉତ୍ତର 14: ଭୁଲ୍ (ଶ୍ଵସନ ପାଇଁ ଅମ୍ଳଜାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି)

✅ ଉତ୍ତର 15: ଭୁଲ୍ (ଅବକ୍ଷୟ ଅଯୋଗ୍ୟ)

✅ ଉତ୍ତର 16: ଠିକ୍

✅ ଉତ୍ତର 17: ଠିକ୍

✅ ଉତ୍ତର 18: ଭୁଲ୍ (ତିନୋଟି ପରମାଣୁକୁ ନେଇ ଗଠିତ)

✅ ଉତ୍ତର 19: ଠିକ୍

✅ ଉତ୍ତର 20: ଭୁଲ୍ (ଏହା ଏକ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଅଟେ)

✅ ଉତ୍ତର 21: ପ୍ରାୟ ୨୧%

✅ ଉତ୍ତର 22: ଭିଟାମିନ୍ ଡି

✅ ଉତ୍ତର 23: ଉତ୍ସ୍ଵେଦନ (Transpiration)

✅ ଉତ୍ତର 24: O3

✅ ଉତ୍ତର 25: ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଅମ୍ଳ ବା ନାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ

✅ ଉତ୍ତର 26: ମୃତ୍ତିକା ଗଠନ ବା ପେଡୋଜେନେସିସ୍ (Pedogenesis / Weathering)

✅ ଉତ୍ତର 27: ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ (CO2)

✅ ଉତ୍ତର 28: ଷ୍ଟ୍ରାଟୋସ୍ଫିୟର (Stratosphere)

✅ ଉତ୍ତର 29: ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ

✅ ଉତ୍ତର 30: ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ

🌟 www.WithTeachers.in 🌟

🔴 ୨ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (୨୫ ଗୋଟି)

(ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକ ଶେଷରେ ଦିଆଯାଇଛି)

❓.1 ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?

❓.2 ବାରିମଣ୍ଡଳ କହିଲେ କ'ଣ ବୁଝ?

❓.3 ଜୈବମଣ୍ଡଳ (Biosphere) କ'ଣ?

❓.4 ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ନବୀକରଣ ଅଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ପଦ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ'ଣ?

❓.5 ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଲେଖ।

❓.6 ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ କିପରି ହୁଏ? (ଦୁଇଟି କାରଣ ଦିଅ)

❓.7 ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ (Soil erosion) କ'ଣ?

❓.8 ଅମ୍ଳବୃଷ୍ଟି କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ?

❓.9 ଓଜୋନ୍ ସ୍ତର କିପରି କ୍ଷୟ ହେଉଛି?

❓.10 ସବୁଜ କୋଠରୀ ପ୍ରଭାବ (Greenhouse effect) କ'ଣ?

❓.11 ଦୁଇଟି ସବୁଜ କୋଠରୀ ଗ୍ୟାସ୍ ର ନାମ ଲେଖ।

❓.12 ବିଶ୍ଵ ତାପନର ଦୁଇଟି କୁପ୍ରଭାବ ଲେଖ।

❓.13 ଜଳଚକ୍ର କହିଲେ କ'ଣ ବୁଝ?

❓.14 ଅମ୍ଳଜାନ ଚକ୍ରର ମହତ୍ତ୍ଵ କ'ଣ?

❓.15 ଯବକ୍ଷାରଜାନ ବିବନ୍ଧନ (Nitrogen fixation) କ'ଣ?

❓.16 ଧୂଆଁକୁହୁଡ଼ି (Smog) କ'ଣ?

❓.17 ପାଣିକୁ ବିଶୋଧନ କରିବାର ଦୁଇଟି ଉପାୟ ଲେଖ।

❓.18 ଜଙ୍ଗଲ ନଷ୍ଟ ହେବାର ଦୁଇଟି କୁପ୍ରଭାବ ଲେଖ।

❓.19 ହ୍ୟୁମସ୍ (Humus) କ'ଣ ଓ ମାଟି ପାଇଁ ଏହାର ଭୂମିକା କ'ଣ?

❓.20 କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ କିପରି କରେ?

❓.21 ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ କହିଲେ କ'ଣ ବୁଝ?

❓.22 ମୃତ୍ତିକା ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବାର ଦୁଇଟି ଉପାୟ ଦର୍ଶାଅ।

❓.23 ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ମଣିଷ ଶରୀରରେ କେଉଁ କେଉଁ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ?

❓.24 ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ପଦକ୍ଷେପ ଲେଖ।

❓.25 ଅଙ୍ଗାରକ ଚକ୍ର (Carbon cycle) କ'ଣ?

👇 ୨ ମାର୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର 👇

✅ ଉତ୍ତର 1: ପ୍ରକୃତିରୁ ମିଳୁଥିବା ଏବଂ ମାନବ ସମାଜର ଦୈନନ୍ଦିନ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥ (ଯଥା: ବାୟୁ, ଜଳ, ମୃତ୍ତିକା, ଜଙ୍ଗଲ) କୁ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ କୁହାଯାଏ।

✅ ଉତ୍ତର 2: ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜଳଭାଗ ଯଥା- ସମୁଦ୍ର, ମହାସାଗର, ନଦୀ, ହ୍ରଦ, ଓ ଭୂତଳ ଜଳକୁ ଏକତ୍ରିତ ଭାବେ ବାରିମଣ୍ଡଳ କୁହାଯାଏ।

✅ ଉତ୍ତର 3: ପୃଥିବୀର ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜୀବମାନେ ବାସ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳ, ବାରିମଣ୍ଡଳ ଓ ଅଶ୍ମମଣ୍ଡଳ ପରସ୍ପର ସହ ମିଳିତ ହୁଅନ୍ତି, ତାହାକୁ ଜୈବମଣ୍ଡଳ କୁହାଯାଏ।

✅ ଉତ୍ତର 4: ଯେଉଁ ସମ୍ପଦ ବ୍ୟବହାର ପରେ ପ୍ରକୃତିରେ ପୁଣି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ ତାହା ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ (ଯଥା: ସୌରଶକ୍ତି), କିନ୍ତୁ ଯାହା ଥରେ ସରିଗଲେ ଆଉ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ ନାହିଁ, ତାହା ନବୀକରଣ ଅଯୋଗ୍ୟ (ଯଥା: କୋଇଲା)।

✅ ଉତ୍ତର 5: (କ) କଳକାରଖାନା ଓ ଯାନବାହନରୁ ବାହାରୁଥିବା ବିଷାକ୍ତ ଧୂଆଁ। (ଖ) ଜଙ୍ଗଲ ପୋଡ଼ି ଏବଂ ଅଳିଆ ଆବର୍ଜନା ପୋଡ଼ିବା ଦ୍ଵାରା।

✅ ଉତ୍ତର 6: (କ) ଶିଳ୍ପ କାରଖାନାର ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ସିଧାସଳଖ ନଦୀରେ ଛାଡ଼ିବା। (ଖ) କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରୁ କୀଟନାଶକ ଓ ସାର ବର୍ଷାଜଳରେ ଧୋଇହୋଇ ନଦୀ ବା ପୋଖରୀରେ ମିଶିବା।

✅ ଉତ୍ତର 7: ପବନ, ବର୍ଷାଜଳ ବା ନଦୀର ସ୍ରୋତ ଦ୍ଵାରା ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠର ଉର୍ବର ମୃତ୍ତିକା ସ୍ତର ଏକ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହେବାକୁ ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ କୁହାଯାଏ।

✅ ଉତ୍ତର 8: ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ସଲଫର୍ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ଏବଂ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ବର୍ଷା ଜଳ ସହ ମିଶି ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଅମ୍ଳ ଓ ନାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଯାହା ଅମ୍ଳବୃଷ୍ଟି ରୂପେ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼େ।

✅ ଉତ୍ତର 9: ରେଫ୍ରିଜରେଟର ଏବଂ ଏସି (AC) ରୁ ନିର୍ଗତ କ୍ଲୋରୋଫ୍ଲୋରୋ କାର୍ବନ (CFC) ଗ୍ୟାସ୍ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଉପର ସ୍ତରକୁ ଯାଇ ଓଜୋନ୍ ଗ୍ୟାସ୍ (O3) ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ଓଜୋନ୍ ସ୍ତରକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛି।

✅ ଉତ୍ତର 10: ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ପରି କେତେକ ଗ୍ୟାସ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟରୁ ଆସୁଥିବା ତାପକୁ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରୁ ଫେରିଯିବାକୁ ନଦେଇ ଧରି ରଖନ୍ତି, ଫଳରେ ପୃଥିବୀର ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଏହାକୁ ସବୁଜ କୋଠରୀ ପ୍ରଭାବ କୁହାଯାଏ।

✅ ଉତ୍ତର 11: ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ (CO2) ଏବଂ ମିଥେନ୍ (CH4)।

✅ ଉତ୍ତର 12: (କ) ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ବରଫ ତରଳି ସମୁଦ୍ର ଜଳପତନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। (ଖ) ଜଳବାୟୁରେ ଅସ୍ଵାଭାବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଦେବ (ଯଥା: ବାତ୍ୟା, ମରୁଡ଼ି)।

✅ ଉତ୍ତର 13: ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପରେ ଜଳାଶୟରୁ ଜଳ ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୋଇ ମେଘ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଏବଂ ବର୍ଷା ରୂପେ ପୁଣି ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ଫେରିଆସେ। ଜଳର ଏହି ନିରନ୍ତର ଚକ୍ରାକାର ଗତିକୁ ଜଳଚକ୍ର କୁହାଯାଏ।

✅ ଉତ୍ତର 14: ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଶ୍ଵସନ ପାଇଁ ଅମ୍ଳଜାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅମ୍ଳଜାନ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ଵାରା ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଅମ୍ଳଜାନର ଭାରସାମ୍ୟ ରକ୍ଷା ହୁଏ।

✅ ଉତ୍ତର 15: ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ମୁକ୍ତ ଯବକ୍ଷାରଜାନକୁ କେତେକ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଏବଂ ନୀଳ-ହରିତ୍ ଶୈବାଳ ଗ୍ରହଣ କରି ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ଯୌଗିକରେ ପରିଣତ କରି ମାଟିରେ ମିଶାଇବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ବିବନ୍ଧନ କୁହାଯାଏ।

✅ ଉତ୍ତର 16: ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ଧୂଆଁ ଏବଂ କୁହୁଡ଼ିର ମିଶ୍ରଣକୁ ଧୂଆଁକୁହୁଡ଼ି ବା Smog କୁହାଯାଏ। ଏହା ଦୃଶ୍ୟମାନତା (visibility) କମାଇଦିଏ ଏବଂ ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ।

✅ ଉତ୍ତର 17: (କ) ପାଣିକୁ ଫୁଟାଇ ପିଇବା। (ଖ) କ୍ଲୋରିନ୍ ବଟିକା କିମ୍ବା ଫିଟିକିରି ବ୍ୟବହାର କରି ପାଣିକୁ ଜୀବାଣୁମୁକ୍ତ କରିବା।

✅ ଉତ୍ତର 18: (କ) ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। (ଖ) ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳର ପରିମାଣ ବଢ଼ି ବିଶ୍ଵ ତାପନ ହୁଏ।

✅ ଉତ୍ତର 19: ମାଟିରେ ମିଶିଥିବା ପଚାସଢ଼ା ଜୈବିକ ପଦାର୍ଥ (ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଅବଶେଷ) କୁ ହ୍ୟୁମସ୍ କୁହାଯାଏ। ଏହା ମାଟିର ଉର୍ବରତା ଏବଂ ଜଳଧାରଣ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରେ।

✅ ଉତ୍ତର 20: କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହୃତ ରାସାୟନିକ ସାର ଏବଂ କୀଟନାଶକ ବର୍ଷା ଜଳରେ ଧୋଇ ହୋଇ ନଦୀ ଓ ହ୍ରଦରେ ମିଶିବା ଦ୍ଵାରା ଜଳ ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇଥାଏ।

✅ ଉତ୍ତର 21: କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ଧରି ମାଟି ତଳେ ଚାପି ହୋଇ ରହିଥିବା ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଦେହାବଶେଷରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଇନ୍ଧନ (ଯଥା: କୋଇଲା, ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍) କୁ ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ କୁହାଯାଏ।

✅ ଉତ୍ତର 22: (କ) ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଏବଂ ପଲିଥିନ୍ ର ବ୍ୟବହାର ବନ୍ଦ କରିବା। (ଖ) ରାସାୟନିକ ସାର ପରିବର୍ତ୍ତେ ଜୈବିକ ଖତର ବ୍ୟବହାର କରିବା।

✅ ଉତ୍ତର 23: ଦୂଷିତ ଜଳ ପାନ କରିବା ଦ୍ଵାରା ହଇଜା, ଟାଇଫଏଡ୍, କାମଳ (Jaundice) ଏବଂ ଆମାଶୟ ଭଳି ମାରାତ୍ମକ ରୋଗ ହୋଇଥାଏ।

✅ ଉତ୍ତର 24: (କ) ଯାନବାହନରେ CNG ର ବ୍ୟବହାର କରିବା। (ଖ) କଳକାରଖାନାର ଚିମିନିରେ ଫିଲ୍ଟର ଲଗାଇବା ଏବଂ ବହୁଳ ମାତ୍ରାରେ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରିବା।

✅ ଉତ୍ତର 25: ବାୟୁମଣ୍ଡଳରୁ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଉଦ୍ଭିଦ ଦ୍ଵାରା ଗୃହୀତ ହୋଇ ଖାଦ୍ୟରେ ପରିଣତ ହେବା ଏବଂ ପୁଣି ଶ୍ଵସନ, ପଚନ ବା ଦହନ ଦ୍ଵାରା ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଫେରିଆସିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଙ୍ଗାରକ ଚକ୍ର କୁହାଯାଏ।

🌟 www.WithTeachers.in 🌟

🔴 ୩ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (୨୦ ଗୋଟି)

❓.1 ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପୃଥିବୀର ତାପମାତ୍ରା କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ?

✅ ଉତ୍ତର: ବାୟୁ ଏକ କୁପରିବାହୀ ଅଟେ। ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପୃଥିବୀ ଚାରିପଟେ ଏକ ଆବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରି ଦିନ ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରଖର ତାପରୁ ବଞ୍ଚାଏ ଏବଂ ରାତି ସମୟରେ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରୁ ଉତ୍ତାପକୁ ଶୀଘ୍ର ମହାକାଶକୁ ଫେରିଯିବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଏହା ପୃଥିବୀର ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ରଖେ।

❓.2 ପବନ କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ବୁଝାଅ।

✅ ଉତ୍ତର: ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପରେ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ (ସ୍ଥଳଭାଗ ଓ ଜଳଭାଗ) ଅସମାନ ଭାବରେ ଗରମ ହୁଏ। ସ୍ଥଳଭାଗ ଶୀଘ୍ର ଗରମ ହେବା ଫଳରେ ସେଠାକାର ବାୟୁ ହାଲୁକା ହୋଇ ଉପରକୁ ଉଠିଯାଏ ଏବଂ ସେଠାରେ ଲଘୁଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚଚାପ ଅଞ୍ଚଳରୁ (ଥଣ୍ଡା ଅଞ୍ଚଳରୁ) ବାୟୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଯାହାକୁ ଆମେ ପବନ କହୁ।

❓.3 ମୃତ୍ତିକା ପ୍ରଦୂଷଣର ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଦର୍ଶାଅ।

✅ ଉତ୍ତର: (କ) କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାସାୟନିକ ସାର ଏବଂ କୀଟନାଶକର ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର। (ଖ) ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍, ପଲିଥିନ୍ ଏବଂ ଅବକ୍ଷୟ ଅଯୋଗ୍ୟ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ମାଟିରେ ମିଶିବା। (ଗ) କଳକାରଖାନାରୁ ନିର୍ଗତ ବିଷାକ୍ତ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ମାଟିରେ ଫିଙ୍ଗିବା।

❓.4 ସବୁଜ କୋଠରୀ ଗ୍ୟାସ୍‌ର ପରିମାଣ ବଢ଼ିଲେ ପରିବେଶ ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ?

✅ ଉତ୍ତର: ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଓ ମିଥେନ୍ ଭଳି ସବୁଜ କୋଠରୀ ଗ୍ୟାସ୍‌ର ପରିମାଣ ବଢ଼ିଲେ ପୃଥିବୀର ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ (Global Warming)। ଏହାଦ୍ଵାରା ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳର ବରଫ ତରଳିବ, ସମୁଦ୍ର ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳ ବୁଡ଼ିଯିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିବ ଏବଂ ଜଳବାୟୁରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିବ।

❓.5 ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ମାନବ ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ କି କି ପ୍ରଭାବ ପକାଏ?

✅ ଉତ୍ତର: ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁ ସେବନ କଲେ ଫୁସଫୁସ୍ କର୍କଟ, ଆଜମା (Asthma), ବ୍ରୋଙ୍କାଇଟିସ୍ ଏବଂ ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟା ଜନିତ ରୋଗ ହୋଇଥାଏ। ବାୟୁରେ ଥିବା ଧୂଳିକଣା ଓ ବିଷାକ୍ତ ଗ୍ୟାସ୍ ଆଖି ପୋଡ଼ାଜଳା ଏବଂ ହୃଦ୍‌ରୋଗର ମଧ୍ୟ କାରଣ ସାଜିଥାଏ।

❓.6 ଓଜୋନ୍ ସ୍ତର କ୍ଷୟ ହେଲେ ମଣିଷର କି କ୍ଷତି ହେବ?

✅ ଉତ୍ତର: ଓଜୋନ୍ ସ୍ତର ସୂର୍ଯ୍ୟର କ୍ଷତିକାରକ ଅତିବାଇଗଣୀ (UV) ରଶ୍ମିକୁ ଶୋଷି ନିଏ। ଏହାର କ୍ଷୟ ହେଲେ ଉକ୍ତ ରଶ୍ମି ସିଧାସଳଖ ପୃଥିବୀରେ ପହଞ୍ଚିବ। ଏହାଦ୍ଵାରା ମଣିଷମାନଙ୍କଠାରେ ଚର୍ମ କର୍କଟ (Skin cancer), ଆଖିରେ ମୋତିଆବିନ୍ଦୁ (Cataract) ଏବଂ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଇବ।

❓.7 ଅମ୍ଳବୃଷ୍ଟିର କ୍ଷତିକାରକ ପ୍ରଭାବଗୁଡ଼ିକ ଲେଖ।

✅ ଉତ୍ତର: ଅମ୍ଳବୃଷ୍ଟି ଦ୍ଵାରା ମାଟିର ଅମ୍ଳତା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ଯାହା କୃଷି ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ। ଏହା ଜଳାଶୟରେ ମିଶିଲେ ଜଳଜ ଜୀବମାନେ ମରିଯାଆନ୍ତି। ଏହାଛଡ଼ା ଐତିହାସିକ କୀର୍ତ୍ତିରାଜି (ଯଥା- ତାଜମହଲ) ଏବଂ କୋଠାବାଡ଼ିର ମାର୍ବଲ କ୍ଷୟ ହୋଇଥାଏ।

❓.8 ମୃତ୍ତିକା ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଜଳର ଭୂମିକା କ'ଣ?

✅ ଉତ୍ତର: ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପରେ ପଥରଗୁଡ଼ିକ ଦିନରେ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ ଏବଂ ରାତିରେ ସଙ୍କୁଚିତ ହୁଏ, ଫଳରେ ସେଥିରେ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଜଳ ସେହି ଫାଟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବରଫ ହେଲେ ପଥର ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। ପ୍ରବାହିତ ଜଳ ଏହି ଖଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ଘସି ଗୁଣ୍ଡ କରି ମାଟି ସୃଷ୍ଟି କରେ।

❓.9 ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ଜଳଜ ଜୀବମାନଙ୍କ ଉପରେ କିପରି ପ୍ରଭାବ ପକାଏ?

✅ ଉତ୍ତର: ଜଳ ପ୍ରଦୂଷିତ ହେଲେ ସେଥିରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ଅମ୍ଳଜାନର ପରିମାଣ (BOD) କମିଯାଏ, ଯାହାଫଳରେ ମାଛ ଓ ଅନ୍ୟ ଜୀବମାନେ ଶ୍ଵାସକ୍ରିୟା କରିନପାରି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି। ବିଷାକ୍ତ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ପ୍ରଜନନ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ କରେ।

❓.10 ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ଚକ୍ରରେ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆର ଭୂମିକା କ'ଣ?

✅ ଉତ୍ତର: ରାଇଜୋବିୟମ୍ (Rhizobium) ଭଳି ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ମୁକ୍ତ ଯବକ୍ଷାରଜାନକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ରେ ପରିଣତ କରି ମାଟିକୁ ଉର୍ବର କରନ୍ତି। ପୁଣି କେତେକ ଡିନାଇଟ୍ରିଫାଇଙ୍ଗ୍ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ମାଟିରେ ଥିବା ଯବକ୍ଷାରଜାନ ଯୌଗିକକୁ ଭାଙ୍ଗି ମୁକ୍ତ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ରୂପେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତି।

❓.11 ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଗ୍ୟାସ୍ ବିଷାକ୍ତ ନହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ବୃଦ୍ଧି ବିପଦଜନକ କାହିଁକି?

✅ ଉତ୍ତର: ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଏକ ସବୁଜ କୋଠରୀ ଗ୍ୟାସ୍ (Greenhouse gas)। ଏହାର ପରିମାଣ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଅଧିକ ହେଲେ ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାପକୁ ମହାକାଶକୁ ଫେରିଯିବାକୁ ଦିଏନାହିଁ। ଫଳରେ ବିଶ୍ଵ ତାପନ ହୁଏ, ଯାହା ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀର ଜଳବାୟୁ ଓ ପରିବେଶ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

❓.12 ସମୁଦ୍ର ପବନ (Sea breeze) ଓ ସ୍ଥଳ ପବନ (Land breeze) ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ।

✅ ଉତ୍ତର: ଦିନ ସମୟରେ ସ୍ଥଳଭାଗ ସମୁଦ୍ର ତୁଳନାରେ ଶୀଘ୍ର ଗରମ ହୋଇଯାଏ, ତେଣୁ ସମୁଦ୍ର ଆଡୁ ଥଣ୍ଡା ପବନ ସ୍ଥଳଭାଗ ଆଡକୁ ବହେ, ଏହାକୁ ସମୁଦ୍ର ପବନ କହନ୍ତି। ରାତିରେ ସ୍ଥଳଭାଗ ଶୀଘ୍ର ଥଣ୍ଡା ହୋଇଯାଏ କିନ୍ତୁ ସମୁଦ୍ର ଗରମ ଥାଏ, ତେଣୁ ସ୍ଥଳଭାଗରୁ ପବନ ସମୁଦ୍ର ଆଡକୁ ବହେ, ଯାହାକୁ ସ୍ଥଳ ପବନ କୁହାଯାଏ।

❓.13 ଜଙ୍ଗଲ ସଂରକ୍ଷଣର ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ଲେଖ।

✅ ଉତ୍ତର: (କ) ଜଙ୍ଗଲ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଅମ୍ଳଜାନ ଓ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳର ଭାରସାମ୍ୟ ରକ୍ଷା କରେ। (ଖ) ଏହା ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ ରୋକିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି କରେ। (ଗ) ଅନେକ ଜୀବଜନ୍ତୁଙ୍କର ଏହା ବାସସ୍ଥାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଜୈବ ବିବିଧତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଏହାର ସଂରକ୍ଷଣ ଜରୁରୀ।

❓.14 ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକ କିପରି ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ କରନ୍ତି: (କ) ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ (ଖ) କୀଟନାଶକ।

✅ ଉତ୍ତର: (କ) ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଏକ ଜୈବ ଅବକ୍ଷୟ ଅଯୋଗ୍ୟ ପଦାର୍ଥ; ଏହା ମାଟିରେ ମିଶି ମୃତ୍ତିକା ପ୍ରଦୂଷଣ କରେ ଏବଂ ପୋଡ଼ିଲେ ବିଷାକ୍ତ ଗ୍ୟାସ୍ ବାହାରେ। (ଖ) କୀଟନାଶକଗୁଡ଼ିକ ବିଷାକ୍ତ ରସାୟନ; ଏହା ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳ ଦେଇ ମଣିଷ ଶରୀରକୁ ଯାଏ ଏବଂ ବର୍ଷାଜଳରେ ଧୋଇ ହୋଇ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ କରେ।

❓.15 ପାନୀୟ ଜଳର ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବା ପାଇଁ କି କି ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଉଚିତ୍?

✅ ଉତ୍ତର: ଘରୋଇ ଏବଂ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳର ବର୍ଜ୍ୟଜଳକୁ ସିଧାସଳଖ ନଦୀ ବା ପୋଖରୀରେ ନଛାଡ଼ି ତାହାକୁ ବିଶୋଧନ (Water treatment) କରିବା ଉଚିତ୍। ଜଳାଶୟରେ ଗାଧୋଇବା, ଲୁଗା ସଫା କରିବା ଏବଂ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କୁ ଗାଧୋଇବା ବନ୍ଦ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

❓.16 ଅମ୍ଳଜାନ ଚକ୍ର କିପରି ସମ୍ପାଦିତ ହୁଏ ତାହାର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂଚନା ଦିଅ।

✅ ଉତ୍ତର: ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା ଅମ୍ଳଜାନକୁ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଶ୍ଵସନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଦହନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହା ବଦଳରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ବାହାରେ। ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦ ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏହି ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ପୁଣି ଅମ୍ଳଜାନ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଛାଡ଼େ, ଏହା ହିଁ ଅମ୍ଳଜାନ ଚକ୍ର।

❓.17 ଶିଳ୍ପାୟନ କିପରି ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ସାଜିଛି?

✅ ଉତ୍ତର: ଶିଳ୍ପ କାରଖାନାଗୁଡ଼ିକରୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଧୂଆଁ (CO2, SO2, CO) ନିର୍ଗତ ହୋଇ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ କରେ। କାରଖାନାରୁ ବାହାରୁଥିବା ତରଳ ବିଷାକ୍ତ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଜଳାଶୟରେ ମିଶି ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ କରେ। କାରଖାନା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ କାଟିବା ଦ୍ଵାରା ମଧ୍ୟ ପରିବେଶ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି।

❓.18 ଭୂମିଜଳ (Ground water) ସ୍ତର କାହିଁକି ହ୍ରାସ ପାଉଛି?

✅ ଉତ୍ତର: ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ପାନୀୟ ଜଳ ଏବଂ କୃଷି ପାଇଁ ଭୂମିଜଳର ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ଏହାଛଡ଼ା ଜଙ୍ଗଲ ନଷ୍ଟ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ପକ୍କା ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ଯୋଗୁଁ ବର୍ଷାଜଳ ମାଟି ଭିତରକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରୁନାହିଁ, ଯାହାଫଳରେ ଭୂମିଜଳ ସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଉଛି।

❓.19 ବିଶ୍ଵ ତାପନରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ତିନୋଟି ଉପାୟ ଲେଖ।

✅ ଉତ୍ତର: (କ) ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ (କୋଇଲା, ପେଟ୍ରୋଲ) ର ବ୍ୟବହାର କମାଇ ସୌରଶକ୍ତି ଭଳି ନବୀକରଣଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର କରିବା। (ଖ) ବ୍ୟାପକ ମାତ୍ରାରେ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରିବା। (ଗ) କ୍ଲୋରୋଫ୍ଲୋରୋ କାର୍ବନ (CFC) ଗ୍ୟାସର ବ୍ୟବହାରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବନ୍ଦ କରିବା।

❓.20 'କମ୍ ବ୍ୟବହାର, ପୁନଃବ୍ୟବହାର ଓ ପୁନଃଚକ୍ରଣ' (Reduce, Reuse, Recycle) ପ୍ରଣାଳୀ କ'ଣ?

✅ ଉତ୍ତର: ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ପାଇଁ ଏହା ଏକ ନୀତି। 'Reduce' ଅର୍ଥ ଅନାବଶ୍ୟକ ଜିନିଷର ବ୍ୟବହାର କମାଇବା (ଯଥା- ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସାଶ୍ରୟ)। 'Reuse' ଅର୍ଥ ଗୋଟିଏ ଜିନିଷକୁ ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟବହାର କରିବା (ଯଥା- ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବୋତଲ)। 'Recycle' ଅର୍ଥ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁକୁ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରି ନୂଆ ଜିନିଷ ତିଆରି କରିବା।

🌟 www.WithTeachers.in 🌟

🔴 ୪ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (୮ ଗୋଟି)

❓.1 ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ ଓ ନିରାକରଣ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା କର।

✅ ଉତ୍ତର:

କାରଣ: (୧) କଳକାରଖାନା ଏବଂ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳରୁ ନିର୍ଗତ ବିଷାକ୍ତ ଗ୍ୟାସ୍ (SO2, NO2) ଏବଂ ଧୂଆଁ। (୨) ଯାନବାହନ ଚଳାଚଳ ଯୋଗୁଁ ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ (ପେଟ୍ରୋଲ, ଡିଜେଲ) ର ଦହନ। (୩) ଜଙ୍ଗଲ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ପୋଡ଼ିବା ଏବଂ କୃଷି ଆବର୍ଜନା ପୋଡ଼ିବା ଦ୍ଵାରା।

ନିରାକରଣ: (୧) କାରଖାନାଗୁଡ଼ିକରେ ଉଚ୍ଚ ଚିମିନି ଲଗାଇବା ସହ ଫିଲ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରିବା। (୨) ଯାନବାହନରେ CNG ବ୍ୟବହାର କରିବା ଏବଂ ସୌରଶକ୍ତି ଚାଳିତ ଯାନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା। (୩) ବହୁଳ ପରିମାଣରେ ଗଛ ଲଗାଇବା କାରଣ ଗଛ ବାୟୁକୁ ସଫା କରେ।

❓.2 ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ କ'ଣ ଏବଂ ଏହାକୁ କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିବ?

✅ ଉତ୍ତର:

ଉତ୍ସ: (୧) ଘରୋଇ ଏବଂ ନଗରାଞ୍ଚଳର ମଇଳା ପାଣି ଓ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଆବର୍ଜନା ନଦୀରେ ଛାଡ଼ିବା। (୨) କାରଖାନାରୁ ବାହାରୁଥିବା ରାସାୟନିକ ଏବଂ ଗରମ ବର୍ଜ୍ୟଜଳ ସିଧାସଳଖ ଜଳାଶୟରେ ମିଶିବା। (୩) କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହୃତ କୀଟନାଶକ ଓ ରାସାୟନିକ ସାର ବର୍ଷା ଜଳରେ ଧୋଇ ହୋଇ ନଦୀରେ ପଡ଼ିବା।

ନିୟନ୍ତ୍ରଣ: ବର୍ଜ୍ୟଜଳକୁ ଜଳାଶୟରେ ମିଶିବା ପୂର୍ବରୁ ତାହାକୁ ଶୋଧନାଗାର (Water Treatment Plant) ରେ ବିଶୋଧନ କରିବା। ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ବିଷୟରେ ସଚେତନ କରାଇ ନଦୀରେ ମଇଳା ନପକାଇବାକୁ ଉପଦେଶ ଦେବା।

❓.3 ଯବକ୍ଷାରଜାନ ଚକ୍ର (Nitrogen Cycle) ର ମୁଖ୍ୟ ସୋପାନଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।

✅ ଉତ୍ତର:

(୧) ଯବକ୍ଷାରଜାନ ବିବନ୍ଧନ (Nitrogen Fixation): ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା N2 କୁ ରାଇଜୋବିୟମ୍ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ବା ବିଜୁଳି ଦ୍ଵାରା ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ଯୌଗିକ (Nitrates) ରେ ପରିଣତ କରାଯାଏ।

(୨) ଗ୍ରହଣ (Assimilation): ଉଦ୍ଭିଦଗୁଡ଼ିକ ମାଟିରୁ ଏହି ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ଗ୍ରହଣ କରି ପୁଷ୍ଟିସାର ତିଆରି କରନ୍ତି ଯାହାକୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଖାଆନ୍ତି।

(୩) ଆମୋନିଫିକେସନ୍: ମୃତ ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ପ୍ରାଣୀ ଦେହରୁ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆମାନେ ଆମୋନିଆ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।

(୪) ନାଇଟ୍ରିଫିକେସନ୍: ଆମୋନିଆ ପୁଣି ନାଇଟ୍ରାଇଟ୍ ଓ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ରେ ପରିଣତ ହୁଏ।

(୫) ଡିନାଇଟ୍ରିଫିକେସନ୍: ଶେଷରେ କେତେକ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ମାଟିରୁ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ କୁ ଭାଙ୍ଗି ମୁକ୍ତ ଯବକ୍ଷାରଜାନ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତି।

❓.4 କାର୍ବନ ଚକ୍ର ବା ଅଙ୍ଗାରକ ଚକ୍ର ପ୍ରକୃତିରେ କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ବୁଝାଅ।

✅ ଉତ୍ତର: ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ (CO2) ରୂପେ କାର୍ବନ ଥାଏ।

(୧) ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦ ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରୁ CO2 ଗ୍ରହଣ କରି ଶର୍କରା ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ। ଏହି ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଦେହକୁ ଯାଏ।

(୨) ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦ ଶ୍ଵସନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସେହି ଖାଦ୍ୟକୁ ଜାରଣ କରି ପୁଣି CO2 ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତି।

(୩) ମୃତ ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ ପଚିଯିବା ଦ୍ଵାରା କିମ୍ବା ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ (କୋଇଲା) ର ଦହନ ଦ୍ଵାରା ଏଥିରେ ଥିବା କାର୍ବନ CO2 ରୂପେ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଫେରିଯାଏ। ଏହିପରି ଭାବେ ଅଙ୍ଗାରକ ଚକ୍ର ଚାଲୁରହେ।

❓.5 ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ କାହିଁକି ହୁଏ ଏବଂ ଏହାକୁ ରୋକିବାର ପଦକ୍ଷେପ ଗୁଡ଼ିକ କ'ଣ?

✅ ଉତ୍ତର:

କାରଣ: (୧) ଅବାଧ ଜଙ୍ଗଲ ଛେଦନ ଯୋଗୁଁ ମାଟି ଢିଲା ହୋଇଯାଏ। (୨) ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ତୀବ୍ର ବର୍ଷା ଏବଂ ପବନ ଦ୍ଵାରା ଉପର ସ୍ତରର ମାଟି ଧୋଇ ହୋଇଯାଏ। (୩) ପଶୁମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଅତ୍ୟଧିକ ଚାରଣ (Overgrazing) ଯୋଗୁଁ ଘାସ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।

ପଦକ୍ଷେପ: (୧) ବ୍ୟାପକ ବୃକ୍ଷରୋପଣ ଏବଂ ଘାସ ଲଗାଇବା କାରଣ ଚେର ମାଟିକୁ ବାନ୍ଧି ରଖେ। (୨) ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୋପାନ ଚାଷ (Terrace farming) କରିବା। (୩) ନଦୀ କୂଳରେ ବନ୍ଧ ବାଡ଼ି ନିର୍ମାଣ କରିବା।

❓.6 ଓଜୋନ୍ ସ୍ତର କ'ଣ? ଏହାର କ୍ଷୟର କାରଣ ଏବଂ ପ୍ରଭାବ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।

✅ ଉତ୍ତର:

ଓଜୋନ୍ ସ୍ତର ବାୟୁମଣ୍ଡଳର ଷ୍ଟ୍ରାଟୋସ୍ଫିୟରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଗ୍ୟାସୀୟ ଆବରଣ ଯାହା ତିନୋଟି ଅମ୍ଳଜାନ ପରମାଣୁ (O3) କୁ ନେଇ ଗଠିତ।

କାରଣ: ରେଫ୍ରିଜରେଟର, ଏସି ଏବଂ ଏରୋସଲ୍ ସ୍ପ୍ରେ ରୁ ନିର୍ଗତ କ୍ଲୋରୋଫ୍ଲୋରୋ କାର୍ବନ (CFC) ଗ୍ୟାସ୍ ଓଜୋନ୍ ଅଣୁକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଏ, ଯାହାଫଳରେ ଏହି ସ୍ତର ପତଳା ହୋଇଯାଉଛି।

ପ୍ରଭାବ: ଏହି ସ୍ତର କ୍ଷୟ ହେଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର କ୍ଷତିକାରକ ଅତିବାଇଗଣୀ (UV) ରଶ୍ମି ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼େ। ଏହାଦ୍ଵାରା ମଣିଷର ଚର୍ମ କର୍କଟ (Skin cancer), ଆଖି ରୋଗ ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

❓.7 ସବୁଜ କୋଠରୀ ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ବିଶ୍ଵ ତାପନ (Global Warming) ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ପର୍କ ଆଲୋଚନା କର।

✅ ଉତ୍ତର: ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଥିବା CO2, ମିଥେନ୍ ଭଳି ସବୁଜ କୋଠରୀ ଗ୍ୟାସ୍ ଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣର ତାପକୁ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରୁ ମହାକାଶକୁ ଫେରିଯିବାକୁ ନଦେଇ ଧରି ରଖନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୃଥିବୀକୁ ଉଷୁମ ରଖେ ଯାହାକୁ ସବୁଜ କୋଠରୀ ପ୍ରଭାବ କୁହାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଶିଳ୍ପାୟନ ଓ ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ ଯୋଗୁଁ ଏହି ଗ୍ୟାସ୍ ଗୁଡ଼ିକର ପରିମାଣ ଅତ୍ୟଧିକ ବଢ଼ିଯାଇଛି। ଫଳରେ ଅଧିକ ତାପ ଶୋଷିତ ହୋଇ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀର ହାରାହାରି ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି, ଯାହାକୁ ବିଶ୍ଵ ତାପନ କୁହାଯାଏ। ଏହି ଦୁଇଟି ପରସ୍ପର ସହ ନିବିଡ଼ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ।

❓.8 ଜଳଚକ୍ର ବିଷୟରେ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ପ୍ରଦାନ କର ଏବଂ ପରିବେଶରେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ଵ ବୁଝାଅ।

✅ ଉତ୍ତର:

ଜଳଚକ୍ର: ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତାପରେ ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦର ଜଳ ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୋଇ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଯାଏ। ଉଦ୍ଭିଦ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ସ୍ଵେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଜଳୀୟବାଷ୍ପ ଛାଡ଼େ। ଉପରକୁ ଗଲାପରେ ଏହି ବାଷ୍ପ ଘନୀଭୂତ ହୋଇ ମେଘ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ପରେ ଏହା ବର୍ଷା କିମ୍ବା ବରଫ ରୂପରେ ପୁଣି ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ଫେରିଆସେ। ଏହାକୁ ଜଳଚକ୍ର କୁହାଯାଏ।

ଗୁରୁତ୍ଵ: ଜଳଚକ୍ର ଦ୍ଵାରା ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥଳଭାଗକୁ ମଧୁର ଜଳ ନିରନ୍ତର ମିଳିଥାଏ। ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳର ପାଗ ଏବଂ ଜଳବାୟୁକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ଏବଂ ଜୀବଜଗତର ଅସ୍ତିତ୍ଵ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

🌟 www.WithTeachers.in 🌟

🔴 ମିଶ୍ରିତ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନ (୩୦ ଗୋଟି) (ଉତ୍ତର ବିହୀନ)

❓.1 ଜୈବିକ ବିବିଧତା ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଗୋଟିଏ ପ୍ରଧାନ କାରଣ ଉଲ୍ଲେଖ କର।

❓.2 ଆଲୋକଶ୍ଳେଷଣ ଏବଂ ଶ୍ଵସନ ମଧ୍ୟରେ ଅମ୍ଳଜାନର ଦିଗଦର୍ଶନ କିପରି ହୁଏ?

❓.3 ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ କେଉଁ ଗ୍ୟାସ୍ ର ମାତ୍ରା ବଢ଼ିଲେ ଅମ୍ଳବୃଷ୍ଟିର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼େ?

❓.4 ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ମାପିବା ପାଇଁ କେଉଁ ସୂଚକାଙ୍କ (Indicator) ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ?

❓.5 ମୃତ୍ତିକା ଅବକ୍ଷୟ (Soil degradation) ଏବଂ ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ (Soil erosion) ମଧ୍ୟରେ ତଫାତ୍ କ'ଣ?

❓.6 କେଉଁ ମାନବୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ଚକ୍ରକୁ ଅସନ୍ତୁଳିତ କରୁଛି?

❓.7 ପୃଥିବୀର ବିଶ୍ଵ ତାପନ ଯୋଗୁଁ କେଉଁ ଦ୍ଵୀପପୁଞ୍ଜ ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ସର୍ବାଧିକ ବିପଦ ରହିଛି?

❓.8 CFC ର ପୂରା ନାମ କ'ଣ ଏବଂ ଏହା କେଉଁଠାରୁ ନିର୍ଗତ ହୁଏ?

❓.9 ମାଟିରେ ଥିବା କେଉଁ ଉପାଦାନ କୃଷି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ?

❓.10 ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ ଏକ ସବୁଜ କୋଠରୀ ଗ୍ୟାସର ନାମ କୁହ।

❓.11 ଉତ୍ସ୍ଵେଦନ (Transpiration) ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜଳଚକ୍ରରେ କିପରି ସାହାଯ୍ୟ କରେ?

❓.12 ସୌରଶକ୍ତି କାହିଁକି ଏକ ଉତ୍ତମ ବିକଳ୍ପ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସ ଅଟେ?

❓.13 ଜଙ୍ଗଲ ହ୍ରାସ ଯୋଗୁଁ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ୁଛି?

❓.14 ଧୂଆଁକୁହୁଡ଼ି (Smog) ବିଶେଷକରି କେଉଁ ଋତୁରେ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ?

❓.15 ଜଳାଶୟରେ ପୁଷ୍ଟିକାରକ (Nutrients) ଅଧିକ ହେଲେ କି ସମସ୍ୟା ଉପୁଜେ (Eutrophication)?

❓.16 ତାଜମହଲର ରଙ୍ଗ ଫିକା ପଡ଼ିଯିବାର ବୈଜ୍ଞାନିକ କାରଣ କ'ଣ?

❓.17 ଜୈବମଣ୍ଡଳ (Biosphere) ର ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ କ'ଣ?

❓.18 ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନର ବ୍ୟବହାର କମାଇବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ପଦକ୍ଷେପ ଭାବ।

❓.19 ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳର ବରଫ ତରଳିବା କାହାର ପରିଣାମ ଅଟେ?

❓.20 ଖଣି ଖନନ (Mining) କିପରି ପରିବେଶକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ?

❓.21 ମୃତ୍ତିକା ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଲାଇକେନ୍ (Lichen) ଏବଂ ମସ୍ (Moss) ର ଭୂମିକା କ'ଣ?

❓.22 ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ମଧୁର ଜଳର ସର୍ବାଧିକ ଅଂଶ କେଉଁ ଆକାରରେ ରହିଛି?

❓.23 କୀଟନାଶକର ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ଵାରା ମଣିଷର କି କ୍ଷତି ହୁଏ?

❓.24 ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ ନିକଟରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ କି ପ୍ରକାର ସ୍ଵାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ?

❓.25 ସ୍ଥଳଭାଗ ଏବଂ ଜଳଭାଗ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଶୀଘ୍ର ଗରମ ହୁଏ ଓ କାହିଁକି?

❓.26 ନାଇଟ୍ରିଫିକେସନ୍ (Nitrification) ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ କିଏ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ?

❓.27 ସୁନାମି (Tsunami) ଭଳି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ ଅଛି କି?

❓.28 'ପୁନଃଚକ୍ରଣ' (Recycling) କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ଵପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ?

❓.29 ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ନଥିଲେ ପୃଥିବୀର ତାପମାତ୍ରା କିପରି ହୋଇଥାଆନ୍ତା?

❓.30 ପ୍ରକୃତିରେ ଜଳଚକ୍ର ବନ୍ଦ ହୋଇଗଲେ କ'ଣ ହେବ?

🌟 www.WithTeachers.in 🌟

📝 ଶ୍ରେଣୀ ପରୀକ୍ଷା (Class Test) 📝

ବିସମୟ: ୪୫ ମିନିଟ୍ | ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା: ୨୫ ମାର୍କ

ବିଭାଗ କ: ବହୁବିକଳ୍ପ ପ୍ରଶ୍ନ (MCQ) - [୧ ମାର୍କ x ୫ = ୫ ମାର୍କ]

❓.1 ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଏକ ସବୁଜ କୋଠରୀ ଗ୍ୟାସ୍ ନୁହେଁ?

(କ) ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ (ଖ) ମିଥେନ୍ (ଗ) ଅମ୍ଳଜାନ (ଘ) ଜଳୀୟ ବାଷ୍ପ

❓.2 ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଓଜୋନ୍ ସ୍ତର କେଉଁ ମଣ୍ଡଳରେ ଅବସ୍ଥିତ?

(କ) ଟ୍ରପୋସ୍ଫିୟର (ଖ) ଷ୍ଟ୍ରାଟୋସ୍ଫିୟର (ଗ) ମେସୋସ୍ଫିୟର (ଘ) ଥର୍ମୋସ୍ଫିୟର

❓.3 ଅମ୍ଳବୃଷ୍ଟିରେ ମୁଖ୍ୟତଃ କେଉଁ ଅମ୍ଳ ଥାଏ?

(କ) ସଲଫ୍ୟୁରିକ୍ ଅମ୍ଳ (ଖ) ସାଇଟ୍ରିକ୍ ଅମ୍ଳ (ଗ) ହାଇଡ୍ରୋକ୍ଲୋରିକ୍ ଅମ୍ଳ (ଘ) ଆସେଟିକ୍ ଅମ୍ଳ

❓.4 ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନର ଉଦାହରଣ କେଉଁଟି?

(କ) ସୌରଶକ୍ତି (ଖ) କୋଇଲା (ଗ) ପବନ ଶକ୍ତି (ଘ) ଜୈବ ଗ୍ୟାସ୍

❓.5 ମୃତ୍ତିକା କ୍ଷୟ ରୋକିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଉପାୟ କ'ଣ?

(କ) ଜଙ୍ଗଲ କାଟିବା (ଖ) ଅଧିକ ପଶୁ ଚାରଣ କରିବା (ଗ) ବୃକ୍ଷରୋପଣ କରିବା (ଘ) ରାସାୟନିକ ସାର ବ୍ୟବହାର କରିବା

ବିଭାଗ ଖ: ୨ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ - [୨ ମାର୍କ x ୩ = ୬ ମାର୍କ]

❓.6 ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ? ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ଦିଅ।

❓.7 ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣର ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଲେଖ।

❓.8 ସମୁଦ୍ର ପବନ ଏବଂ ସ୍ଥଳ ପବନ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ'ଣ?

ବିଭାଗ ଗ: ୩ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ - [୩ ମାର୍କ x ୨ = ୬ ମାର୍କ]

❓.9 ବିଶ୍ଵ ତାପନ (Global Warming) ର କାରଣ ଏବଂ ଗୋଟିଏ କୁପ୍ରଭାବ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।

❓.10 ଅଙ୍ଗାରକ ଚକ୍ର (Carbon Cycle) ସଂକ୍ଷେପରେ ବୁଝାଅ।

ବିଭାଗ ଘ: ୪ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ - [୪ ମାର୍କ x ୨ = ୮ ମାର୍କ]

❓.11 ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ ଏବଂ ଏହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର ଉପାୟଗୁଡ଼ିକ ଆଲୋଚନା କର।

❓.12 ଯବକ୍ଷାରଜାନ ଚକ୍ର (Nitrogen Cycle) ରେ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆର ଭୂମିକା କ'ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।

🌟 www.WithTeachers.in 🌟