🌟 SECTION A: ୧ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (20 Questions) 🌟

(୩ ଟି ଭିନ୍ନ ଧରଣର ପ୍ରଶ୍ନ: ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ, ଠିକ୍/ଭୁଲ୍ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ତର) www.WithTeachers.in

ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର (Fill in the blanks):

❓.1 ସାଧାରଣ ତାପମାତ୍ରାରେ ତରଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ଏକମାତ୍ର ଧାତୁ ହେଉଛି ______ ।

❓.2 କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ଜଳ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଲାବେଳେ ଉତ୍ପନ୍ନ ______ ଗ୍ୟାସ୍‌ର ଫୋଟକା ପୃଷ୍ଠରେ ଲାଗିଯିବାରୁ ଏହା ଭାସେ ।

❓.3 ଲୁହାରେ କଳଙ୍କି ଲାଗିବା ରୋକିବାକୁ ତାହା ଉପରେ ______ ର ଏକ ପତଳା ପ୍ରଲେପ ଦିଆଯାଏ ।

❓.4 ______ ଏକମାତ୍ର ଅଧାତୁ ଯାହା ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର ସୁପରିବାହୀ ଅଟେ ।

❓.5 ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାର ଝଳେଇ (welding) ପାଇଁ ______ ନାମକ ମିଶ୍ରଧାତୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।

❓.6 ପ୍ରକୃତିର ସବୁଠାରୁ କଠିନତମ ପଦାର୍ଥ ହେଉଛି କାର୍ବନ୍‌ର ଅପରରୂପ ______ ।

❓.7 ଯେଉଁ ଖଣିଜରୁ ସହଜରେ ଧାତୁ ନିଷ୍କାସନ କରାଯାଇପାରେ, ତାହାକୁ ______ କୁହାଯାଏ ।

ଠିକ୍ ବା ଭୁଲ୍ ଦର୍ଶାଅ (True/False):

❓.8 ସମସ୍ତ ଧାତବ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଅମ୍ଳୀୟ ପ୍ରକୃତିର ଅଟନ୍ତି ।

❓.9 ଆୟନିକ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକର ଗଳନାଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ ।

❓.10 ସୋଡିୟମ୍ ଧାତୁ ଏତେ ନରମ ଯେ ଏହାକୁ ଛୁରୀରେ କାଟି ହେବ ।

❓.11 ଏଲୁମିନିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ($Al_2O_3$) ଏକ ଉଭୟଧର୍ମୀ (Amphoteric) ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଅଟେ ।

❓.12 ସୁନା ଏବଂ ରୂପା ସର୍ବନିମ୍ନ ତନ୍ୟ (Ductile) ଧାତୁ ଅଟନ୍ତି ।

❓.13 ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଗ୍ରହଣ କରି ଆନାୟନ୍ (Anion) ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ।

❓.14 ବ୍ରୋମିନ୍ ଏକମାତ୍ର ଅଧାତୁ ଯାହା ତରଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଥାଏ ।

ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ ବା ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଅ (One-word/One-sentence):

❓.15 ଧାତୁକୁ ହାତୁଡ଼ିରେ ପିଟି ପତଳା ଚଦରରେ ପରିଣତ କରିବାର ଗୁଣକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?

❓.16 ଗାଢ଼ ହାଇଡ୍ରୋକ୍ଲୋରିକ୍ ଏସିଡ୍ ଏବଂ ଗାଢ଼ ନାଇଟ୍ରିକ୍ ଏସିଡ୍‌ର ୩:୧ ଅନୁପାତର ସତେଜ ମିଶ୍ରଣକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?

❓.17 ଧାତୁପିଣ୍ଡରେ ଥିବା ବାଲି, ମାଟି ଆଦି ଅପଦ୍ରବକୁ କ’ଣ କୁହାଯାଏ ?

❓.18 ସିନାବାର ($HgS$) କେଉଁ ଧାତୁର ଧାତୁପିଣ୍ଡ ?

❓.19 ଧାତବ ଦୀପ୍ତି ବା ଔଜ୍ଜ୍ୱଲ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଗୋଟିଏ ଅଧାତୁର ନାମ ଲେଖ ।

❓.20 କେଉଁ ଦୁଇଟି ଧାତୁକୁ ହାତ ପାପୁଲିରେ ରଖିଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ତରଳି ଯାଆନ୍ତି ?

୧ ମାର୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର (Answers 1 to 20):

❓.1 ପାରଦ (Mercury/Hg) ❓.2 ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ($H_2$) ❓.3 ଜିଙ୍କ୍ (Zinc) ❓.4 ଗ୍ରାଫାଇଟ୍ ❓.5 ସୋଲ୍ଡର (Solder)❓.6 ହୀରା (Diamond)❓.7 ଧାତୁପିଣ୍ଡ (Ore)❓.8 ଭୁଲ୍ (ଧାତବ ଅକ୍ସାଇଡ୍ କ୍ଷାରୀୟ ଅଟନ୍ତି)❓.9 ଠିକ୍❓.10 ଠିକ୍❓.11 ଠିକ୍❓.12 ଭୁଲ୍ (ସେଗୁଡ଼ିକ ସର୍ବାଧିକ ତନ୍ୟ ଅଟନ୍ତି)❓.13 ଭୁଲ୍ (ଧାତୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ତ୍ୟାଗ କରି କାଟାୟନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି)❓.14 ଠିକ୍❓.15 ନମନୀୟତା (Malleability)❓.16 ଅମ୍ଳରାଜ (Aqua Regia)❓.17 ଗାଙ୍ଗ୍ (Gangue)❓.18 ପାରଦ (Mercury)❓.19 ଆୟୋଡିନ୍❓.20 ଗାଲିଲିୟମ୍ ଏବଂ ସୀସିୟମ୍

🌟 SECTION B: ୨ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (10 Questions) 🌟

www.WithTeachers.in

❓.21 ଉଭୟଧର୍ମୀ (Amphoteric) ଅକ୍ସାଇଡ୍ କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ? ଗୋଟିଏ ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।

❓.22 ସୋଡିୟମ୍ ଓ ପୋଟାସିୟମ୍ ଧାତୁକୁ କିରୋସିନ୍ ତେଲରେ କାହିଁକି ବୁଡ଼ାଇ ରଖାଯାଏ ?

❓.23 ଆୟନିକ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକ କଠିନ ଅବସ୍ଥାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କରନ୍ତି ନାହିଁ କାହିଁକି ?

❓.24 ଗାଲଭାନାଇଜିଙ୍ଗ୍ (Galvanization) ପ୍ରଣାଳୀ କ’ଣ ? ଏହାର ବ୍ୟବହାର ଲେଖ ।

❓.25 ମିଶ୍ରଧାତୁ (Alloy) କ’ଣ ? ପିତ୍ତଳ (Brass) କେଉଁ ଦୁଇଟି ଧାତୁକୁ ନେଇ ଗଠିତ ?

❓.26 ରୋଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍ (Roasting) ଏବଂ କାଲ୍‌ସିନେସନ୍ (Calcination) ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ କ’ଣ ?

❓.27 ଏଲୁମିନିୟମ୍ ଅଧିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ରନ୍ଧନ ପାତ୍ର ତିଆରିରେ କାହିଁକି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ?

❓.28 ଆମାଲ୍‌ଗମ୍ (Amalgam) କ’ଣ ?

❓.29 ତମ୍ବା ବାସନ ମଳିନ ପଡ଼ିଗଲେ ଲେମ୍ବୁ ରସରେ କାହିଁକି ସଫା କରାଯାଏ ବୁଝାଅ ।

❓.30 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁ ମଧ୍ୟରେ ଯେକୌଣସି ଦୁଇଟି ଭୌତିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲେଖ ।

୨ ମାର୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର (Answers 21 to 30):

Answers .21 ଉଭୟଧର୍ମୀ ଅକ୍ସାଇଡ୍: ଯେଉଁ ଧାତବ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଉଭୟ ଅମ୍ଳ ଓ କ୍ଷାର ସହ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ଲବଣ ଏବଂ ଜଳ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉଭୟଧର୍ମୀ ବା ଏମ୍ଫୋଟେରିକ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ କୁହାଯାଏ । ଉଦାହରଣ: ଏଲୁମିନିୟମ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ($Al_2O_3$), ଜିଙ୍କ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ($ZnO$) ।

Answers- 22 କିରୋସିନ୍‌ରେ ସୋଡିୟମ୍: ସୋଡିୟମ୍ ଓ ପୋଟାସିୟମ୍ ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ବାୟୁରେ ଖୋଲା ରଖିଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଅକ୍ସିଜେନ୍ ଓ ଆର୍ଦ୍ରତା ସହ ତୀବ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ନିଆଁ ଧରିଯାଏ। ଦୁର୍ଘଟଣା ରୋକିବା ପାଇଁ ଏଗୁଡ଼ିକୁ କିରୋସିନ୍ ତେଲରେ ବୁଡ଼ାଇ ରଖାଯାଏ ।

Answers-23 କଠିନ ଆୟନିକ ଯୌଗିକର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅପରିବାହିତା: କଠିନ ଅବସ୍ଥାରେ ଆୟନିକ ଯୌଗିକର ଆୟନ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଶକ୍ତ ସ୍ଥିର-ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆକର୍ଷଣ ବଳ ଦ୍ୱାରା ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇ ରହିଥାନ୍ତି। ଆୟନ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଗତିଶୀଳ ନଥିବାରୁ ଏହା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କରେ ନାହିଁ ।

Answers-24 ଗାଲଭାନାଇଜିଙ୍ଗ୍: ଲୁହା କିମ୍ବା ଷ୍ଟିଲ୍‌କୁ କଳଙ୍କିରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ତାହା ଉପରେ ଜିଙ୍କ୍ ଧାତୁର ଏକ ପତଳା ପ୍ରଲେପ ଦେବାର ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଗାଲଭାନାଇଜିଙ୍ଗ୍ କୁହାଯାଏ। ଉଦାହରଣ: ଘର ଛାତ ଟିଣ, ପାଣି ପାଇପ୍ ।

Answers-25 ମିଶ୍ରଧାତୁ: ଦୁଇ ବା ତତୋଧିକ ଧାତୁ (କିମ୍ବା ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁ) ର ସମଜାତୀୟ ମିଶ୍ରଣକୁ ମିଶ୍ରଧାତୁ କୁହାଯାଏ। ପିତ୍ତଳ (Brass) ହେଉଛି ତମ୍ବା (Cu) ଏବଂ ଜିଙ୍କ୍ (Zn) ର ମିଶ୍ରଧାତୁ ।

Answers-26 ରୋଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ଓ କାଲ୍‌ସିନେସନ୍: ରୋଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ସଲ୍‌ଫାଇଡ୍ ଧାତୁପିଣ୍ଡକୁ ବାୟୁର ଉପସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଚୁର ଉତ୍ତାପ ଦିଆଯାଏ। କିନ୍ତୁ କାଲ୍‌ସିନେସନ୍‌ରେ କାର୍ବୋନେଟ୍ ଧାତୁପିଣ୍ଡକୁ ସୀମିତ ବାୟୁରେ ବା ବାୟୁ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଉତ୍ତପ୍ତ କରାଯାଏ।

Answers-27 ଏଲୁମିନିୟମ୍ ବାସନ: ଏଲୁମିନିୟମ୍ ବାୟୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ଏହା ଉପରେ ଏକ ସୁରକ୍ଷାକାରୀ ଅକ୍ସାଇଡ୍‌ର ଆବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଯାହା ଏହାକୁ କ୍ଷୟରୁ ରକ୍ଷା କରେ। ଏହାସହ ଏହା ତାପର ଉତ୍ତମ ପରିବାହୀ ହୋଇଥିବାରୁ ରନ୍ଧନ ପାତ୍ର ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଅଟେ।

Answers-28 ଆମାଲ୍‌ଗମ୍: ଯଦି କୌଣସି ମିଶ୍ରଧାତୁ (Alloy) ରେ ଗୋଟିଏ ଉପାଦାନ ‘ପାରଦ’ (Mercury) ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ସେହି ମିଶ୍ରଧାତୁକୁ ଆମାଲ୍‌ଗମ୍ କୁହାଯାଏ।

Answers-29 ତମ୍ବା ସଫା କରିବା: ତମ୍ବା ବାସନ ଉପରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ମଳିନ ଆସ୍ତରଣ (ବେସିକ୍ କପର୍ କାର୍ବୋନେଟ୍) ଏକ କ୍ଷାରୀୟ ପଦାର୍ଥ ଅଟେ। ଲେମ୍ବୁରେ ଥିବା ଅମ୍ଳ ସେହି କ୍ଷାରୀୟ ଆସ୍ତରଣ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ, ଫଳରେ ତମ୍ବା ପୁଣି ଚକ୍‌ଚକ୍ କରେ।

Answers-30 ଭୌତିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ: ୧) ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ କଠିନ, ନମନୀୟ ଏବଂ ତନ୍ୟ ଥାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଭଙ୍ଗୁର ଅଟନ୍ତି। ୨) ଧାତୁ ତାପ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର ସୁପରିବାହୀ, ମାତ୍ର ଅଧାତୁ (ଗ୍ରାଫାଇଟ୍ ବ୍ୟତୀତ) କୁପରିବାହୀ ଅଟନ୍ତି।

୩ ମାର୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର (Answers 31 to 36):

❓.31 $NaCl$ ର ଗଠନ: * ସୋଡିୟମ୍ (Na) ର ବାହ୍ୟତମ କକ୍ଷରେ ୧ ଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଅଛି । ଏହା ସେହି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ତ୍ୟାଗ କରି $Na^+$ କାଟାୟନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।

$Na (2,8,1) \rightarrow Na^+ (2,8) + e^-$

• କ୍ଲୋରିନ୍ (Cl) ର ବାହ୍ୟତମ କକ୍ଷରେ ୭ ଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଥାଏ। ଏହା ସେହି ନିର୍ଗତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ କୁ ଗ୍ରହଣ କରି $Cl^-$ ଆନାୟନ୍ ହୁଏ ।

  $Cl (2,8,7) + e^- \rightarrow Cl^- (2,8,8)$

• ଏବେ ବିପରୀତ ଚାର୍ଜ ବିଶିଷ୍ଟ $Na^+$ ଓ $Cl^-$ ସ୍ଥିର-ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆକର୍ଷଣ ବଳ ଦ୍ୱାରା ଯୋଡ଼ି ହୋଇ $NaCl$ ଯୌଗିକ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ।

  ❓.32 ଥରମିଟ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା: ଲୁହା (III) ଅକ୍ସାଇଡ୍ କୁ ଏଲୁମିନିୟମ୍ ଗୁଣ୍ଡ ସହ ମିଶାଇ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଲେ ପ୍ରଚୁର ତାପ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ଏବଂ ତରଳ ଲୁହା ମିଳେ। ଏହି ଅତିମାତ୍ରାରେ ତାପଉତ୍ପାଦୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ଥରମିଟ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କହନ୍ତି।

• ସମୀକରଣ: $Fe_2O_3(s) + 2Al(s) \rightarrow 2Fe(l) + Al_2O_3(s) + ତାପ$

• ବ୍ୟବହାର: ଭଙ୍ଗା ରେଳଧାରଣା ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

  ❓.33 ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବିଶୋଧନ (ତମ୍ବା): ଏଥିରେ ଅଶୁଦ୍ଧ ତମ୍ବାର ଏକ ମୋଟା ପାତକୁ ‘ଏନୋଡ୍’ (ଯୁକ୍ତାଗ୍ର) ଏବଂ ବିଶୁଦ୍ଧ ତମ୍ବାର ଏକ ପତଳା ପାତକୁ ‘କ୍ୟାଥୋଡ୍’ (ବିଯୁକ୍ତାଗ୍ର) ଭାବେ ନିଆଯାଏ। ଅମ୍ଳୀକୃତ କପର୍ ସଲ୍‌ଫେଟ୍ ଦ୍ରବଣକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଶ୍ଳେଷ୍ୟ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ କଲେ ଏନୋଡ୍‌ରୁ ଅଶୁଦ୍ଧ ତମ୍ବା ଦ୍ରବଣରେ ମିଶେ ଏବଂ ଦ୍ରବଣରୁ ସମପରିମାଣର ବିଶୁଦ୍ଧ ତମ୍ବା କ୍ୟାଥୋଡ୍‌ରେ ଜମା ହୁଏ । ଖାଦ୍ (Impurities) ଏନୋଡ୍ ତଳେ ଜମା ହୁଏ।

  ❓.34 ଜଳ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା: ଧାତୁ ଜଳ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ଧାତବ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ବା ହାଇଡ୍ରକ୍ସାଇଡ୍ ଏବଂ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ଦିଏ।

• ଥଣ୍ଡା ଜଳ ସହ (ସୋଡିୟମ୍): $2Na(s) + 2H_2O(l) \rightarrow 2NaOH(aq) + H_2(g) + ତାପ$ (ତୀବ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା)

• ବାମ୍ଫ ସହ (ଏଲୁମିନିୟମ୍): $2Al(s) + 3H_2O(g) \rightarrow Al_2O_3(s) + 3H_2(g)$

  ❓.35 ଆୟନିକ ଯୌଗିକର ୩ଟି ଧର୍ମ: ୧) ଭୌତିକ ପ୍ରକୃତି: ଏଗୁଡ଼ିକ କଠିନ ଏବଂ ଭଙ୍ଗୁର।

  ୨) ଗଳନାଙ୍କ ଓ ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ: ଏଗୁଡ଼ିକର ଆୟନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନ ଥିବାରୁ ଏଗୁଡ଼ିକର ଗଳନାଙ୍କ ଓ ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ଅଟେ।

  ୩) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବାହିତା: ଏଗୁଡ଼ିକ କଠିନ ଅବସ୍ଥାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ମାତ୍ର ଜଳୀୟ ଦ୍ରବଣ ବା ତରଳ ଅବସ୍ଥାରେ ସୁପରିବାହୀ ଅଟନ୍ତି।

  ❓.36 କଳଙ୍କି ଲାଗିବା ସର୍ତ୍ତ: ଲୁହାରେ କଳଙ୍କି ଲାଗିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଜଳ (ଆର୍ଦ୍ରତା) ଏବଂ ବାୟୁ (ଅକ୍ସିଜେନ୍) ର ଉପସ୍ଥିତି ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ। ଏକ ପରୀକ୍ଷାନଳୀରେ ଲୁହାକଣ୍ଟା ରଖି କେବଳ ଶୁଷ୍କ ବାୟୁ ବା ବାୟୁମୁକ୍ତ ଫୁଟାଜଳ ଦେଲେ କଳଙ୍କି ଲାଗେନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଖୋଲା ଜଳ ଓ ବାୟୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ରଖିଲେ କଳଙ୍କି ଲାଗେ।

🌟 SECTION C: ୩ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (6 Questions) 🌟

www.WithTeachers.in

❓.31 ସୋଡିୟମ୍ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ($NaCl$) ର ଗଠନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ (Electron transfer) ମାଧ୍ୟମରେ ବୁଝାଅ ।

❓.32 ଥରମିଟ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (Thermit reaction) କ’ଣ ? ଏହାର ରାସାୟନିକ ସମୀକରଣ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ବ୍ୟବହାର ଲେଖ ।

❓.33 ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବିଶୋଧନ (Electrolytic refining) ପ୍ରଣାଳୀରେ ଅଶୁଦ୍ଧ ତମ୍ବାର ଶୋଧନ କିପରି କରାଯାଏ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।

❓.34 ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଜଳ ସହ କିପରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରନ୍ତି ? ଥଣ୍ଡା ଜଳ ଓ ବାମ୍ଫ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରୁଥିବା ଧାତୁର ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ଉଦାହରଣ ଓ ସମୀକରଣ ଦିଅ ।

❓.35 ଆୟନିକ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକର ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ଭୌତିକ ଧର୍ମ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।

❓.36 ଲୁହାରେ କଳଙ୍କି ଲାଗିବା (Corrosion) ପାଇଁ କେଉଁ ସର୍ତ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ତାହା ଏକ ପରୀକ୍ଷା ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶାଅ ।

୩ ମାର୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର (Answers 31 to 36):

Answers-31 $NaCl$ ର ଗଠନ: * ସୋଡିୟମ୍ (Na) ର ବାହ୍ୟତମ କକ୍ଷରେ ୧ ଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଅଛି । ଏହା ସେହି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ତ୍ୟାଗ କରି $Na^+$ କାଟାୟନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।

$Na (2,8,1) \rightarrow Na^+ (2,8) + e^-$

• କ୍ଲୋରିନ୍ (Cl) ର ବାହ୍ୟତମ କକ୍ଷରେ ୭ ଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଥାଏ। ଏହା ସେହି ନିର୍ଗତ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ କୁ ଗ୍ରହଣ କରି $Cl^-$ ଆନାୟନ୍ ହୁଏ ।

  $Cl (2,8,7) + e^- \rightarrow Cl^- (2,8,8)$

• ଏବେ ବିପରୀତ ଚାର୍ଜ ବିଶିଷ୍ଟ $Na^+$ ଓ $Cl^-$ ସ୍ଥିର-ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆକର୍ଷଣ ବଳ ଦ୍ୱାରା ଯୋଡ଼ି ହୋଇ $NaCl$ ଯୌଗିକ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ।

Answers-32 ଥରମିଟ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା: ଲୁହା (III) ଅକ୍ସାଇଡ୍ କୁ ଏଲୁମିନିୟମ୍ ଗୁଣ୍ଡ ସହ ମିଶାଇ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଲେ ପ୍ରଚୁର ତାପ ନିର୍ଗତ ହୁଏ ଏବଂ ତରଳ ଲୁହା ମିଳେ। ଏହି ଅତିମାତ୍ରାରେ ତାପଉତ୍ପାଦୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ଥରମିଟ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କହନ୍ତି।

• ସମୀକରଣ: $Fe_2O_3(s) + 2Al(s) \rightarrow 2Fe(l) + Al_2O_3(s) + ତାପ$

• ବ୍ୟବହାର: ଭଙ୍ଗା ରେଳଧାରଣା ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

Answers-33 ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବିଶୋଧନ (ତମ୍ବା): ଏଥିରେ ଅଶୁଦ୍ଧ ତମ୍ବାର ଏକ ମୋଟା ପାତକୁ ‘ଏନୋଡ୍’ (ଯୁକ୍ତାଗ୍ର) ଏବଂ ବିଶୁଦ୍ଧ ତମ୍ବାର ଏକ ପତଳା ପାତକୁ ‘କ୍ୟାଥୋଡ୍’ (ବିଯୁକ୍ତାଗ୍ର) ଭାବେ ନିଆଯାଏ। ଅମ୍ଳୀକୃତ କପର୍ ସଲ୍‌ଫେଟ୍ ଦ୍ରବଣକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଶ୍ଳେଷ୍ୟ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ କଲେ ଏନୋଡ୍‌ରୁ ଅଶୁଦ୍ଧ ତମ୍ବା ଦ୍ରବଣରେ ମିଶେ ଏବଂ ଦ୍ରବଣରୁ ସମପରିମାଣର ବିଶୁଦ୍ଧ ତମ୍ବା କ୍ୟାଥୋଡ୍‌ରେ ଜମା ହୁଏ । ଖାଦ୍ (Impurities) ଏନୋଡ୍ ତଳେ ଜମା ହୁଏ।

Answers-34 ଜଳ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା: ଧାତୁ ଜଳ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ଧାତବ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ବା ହାଇଡ୍ରକ୍ସାଇଡ୍ ଏବଂ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ଦିଏ।

• ଥଣ୍ଡା ଜଳ ସହ (ସୋଡିୟମ୍): $2Na(s) + 2H_2O(l) \rightarrow 2NaOH(aq) + H_2(g) + ତାପ$ (ତୀବ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା)

• ବାମ୍ଫ ସହ (ଏଲୁମିନିୟମ୍): $2Al(s) + 3H_2O(g) \rightarrow Al_2O_3(s) + 3H_2(g)$

  Answers .35 ଆୟନିକ ଯୌଗିକର ୩ଟି ଧର୍ମ: ୧) ଭୌତିକ ପ୍ରକୃତି: ଏଗୁଡ଼ିକ କଠିନ ଏବଂ ଭଙ୍ଗୁର।

  ୨) ଗଳନାଙ୍କ ଓ ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ: ଏଗୁଡ଼ିକର ଆୟନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନ ଥିବାରୁ ଏଗୁଡ଼ିକର ଗଳନାଙ୍କ ଓ ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ ଉଚ୍ଚ ଅଟେ।

  ୩) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବାହିତା: ଏଗୁଡ଼ିକ କଠିନ ଅବସ୍ଥାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ମାତ୍ର ଜଳୀୟ ଦ୍ରବଣ ବା ତରଳ ଅବସ୍ଥାରେ ସୁପରିବାହୀ ଅଟନ୍ତି।

Answers.36 କଳଙ୍କି ଲାଗିବା ସର୍ତ୍ତ: ଲୁହାରେ କଳଙ୍କି ଲାଗିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଜଳ (ଆର୍ଦ୍ରତା) ଏବଂ ବାୟୁ (ଅକ୍ସିଜେନ୍) ର ଉପସ୍ଥିତି ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ। ଏକ ପରୀକ୍ଷାନଳୀରେ ଲୁହାକଣ୍ଟା ରଖି କେବଳ ଶୁଷ୍କ ବାୟୁ ବା ବାୟୁମୁକ୍ତ ଫୁଟାଜଳ ଦେଲେ କଳଙ୍କି ଲାଗେନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଖୋଲା ଜଳ ଓ ବାୟୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ରଖିଲେ କଳଙ୍କି ଲାଗେ।

🌟 SECTION D: ୪ ମାର୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନ (5 Questions) 🌟

www.WithTeachers.in

❓.37 ରାସାୟନିକ ପ୍ରକୃତିକୁ ଭିତ୍ତି କରି ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଚାରୋଟି ପାର୍ଥକ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।

❓.38 (କ) କାର୍ବୋନେଟ୍ ଏବଂ ସଲ୍‌ଫାଇଡ୍ ଧାତୁପିଣ୍ଡରୁ ମଧ୍ୟମ ସକ୍ରିୟ ଧାତୁ (ଯଥା Zn) କିପରି ନିଷ୍କାସନ କରାଯାଏ ତାହା ରାସାୟନିକ ସମୀକରଣ ସହ ଲେଖ । (ଖ) ଧାତୁପିଣ୍ଡକୁ ସିଧାସଳଖ ବିଜାରଣ ନକରି ପ୍ରଥମେ ଅକ୍ସାଇଡ୍‌ରେ କାହିଁକି ପରିଣତ କରାଯାଏ ?

❓.39 ଧାତୁପିଣ୍ଡରୁ ଧାତୁ ନିଷ୍କାସନର ବିଭିନ୍ନ ସୋପାନଗୁଡ଼ିକୁ ସକ୍ରିୟତା କ୍ରମ ଆଧାରରେ ଏକ ଫ୍ଲୋ-ଚାର୍ଟ (Flow chart) ବା ସାରଣୀ ମାଧ୍ୟମରେ ଦର୍ଶାଅ ।

❓.40 (କ) ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ କ୍ଲୋରାଇଡ୍ ($MgCl_2$) ର ଗଠନ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍-ଡଟ୍ ଦ୍ୱାରା ଦର୍ଶାଅ । (ଖ) ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଲଘୁ ନାଇଟ୍ରିକ୍ ଏସିଡ୍ ($HNO_3$) ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଲେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଗ୍ୟାସ୍ କାହିଁକି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ ?

❓.41 (କ) ପ୍ଲାଟିନମ୍, ସୁନା ଓ ରୂପାକୁ ଗହଣା ତିଆରିରେ କାହିଁକି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ? (ଖ) ଖାଦ୍ୟ ଡବାଗୁଡ଼ିକରେ ଜିଙ୍କ୍ ବଦଳରେ ଟିଣର ପ୍ରଲେପ କାହିଁକି ଦିଆଯାଏ ?

୪ ମାର୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର (Answers 37 to 41):

Answers.37 ଧାତୁ ଓ ଅଧାତୁ ମଧ୍ୟରେ ରାସାୟନିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ:

୧) ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ସ୍ଥାନାନ୍ତର: ଧାତୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ତ୍ୟାଗ କରି କାଟାୟନ୍ (+) ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଅଧାତୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଗ୍ରହଣ କରି ଆନାୟନ୍ (-) ସୃଷ୍ଟି କରେ।

୨) ଅକ୍ସାଇଡ୍‌ର ପ୍ରକୃତି: ଧାତବ ଅକ୍ସାଇଡ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ କ୍ଷାରୀୟ ଅଟନ୍ତି। ଅଧାତବ ଅକ୍ସାଇଡ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଅମ୍ଳୀୟ କିମ୍ବା ପ୍ରଶମିତ ଅଟନ୍ତି।

୩) ଅମ୍ଳ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା: ଧାତୁ ଲଘୁ ଅମ୍ଳ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ଦିଏ। ଅଧାତୁ ଲଘୁ ଅମ୍ଳ ସହ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରେ ନାହିଁ।

୪) ଜାରଣ-ବିଜାରଣ: ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତମ ବିଜାରକ (Reducing agent) ହୋଇଥିବାବେଳେ ଅଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତମ ଜାରକ (Oxidizing agent) ଅଟନ୍ତି।

Answers.38 (କ) ମଧ୍ୟମ ସକ୍ରିୟ ଧାତୁ (Zn) ନିଷ୍କାସନ: ଜିଙ୍କ୍ ସଲ୍‌ଫାଇଡ୍ ($ZnS$) କୁ ରୋଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍ କରି ଏବଂ ଜିଙ୍କ୍ କାର୍ବୋନେଟ୍ ($ZnCO_3$) କୁ କାଲ୍‌ସିନେସନ୍ କରି ପ୍ରଥମେ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ($ZnO$) କରାଯାଏ।

ରୋଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍: $2ZnS + 3O_2 \xrightarrow{Heat} 2ZnO + 2SO_2$

କାଲ୍‌ସିନେସନ୍: $ZnCO_3 \xrightarrow{Heat} ZnO + CO_2$

ଏହାପରେ $ZnO$ କୁ କାର୍ବନ୍ ଦ୍ୱାରା ବିଜାରଣ କରାଯାଏ: $ZnO + C \xrightarrow{Heat} Zn + CO$

(ଖ) ଅକ୍ସାଇଡ୍‌ରେ ପରିଣତ କରିବାର କାରଣ: କୌଣସି ଧାତୁକୁ ତାହାର ସଲ୍‌ଫାଇଡ୍ ବା କାର୍ବୋନେଟ୍ ଯୌଗିକରୁ ସିଧାସଳଖ ବିଜାରଣ କରିବା ଅପେକ୍ଷା ତାହାର ଅକ୍ସାଇଡ୍‌ରୁ ବିଜାରଣ କରିବା ବହୁତ ସହଜ ହୋଇଥାଏ।

Answers.39 ଧାତୁ ନିଷ୍କାସନର ଫ୍ଲୋ-ଚାର୍ଟ: * ଧାତୁପିଣ୍ଡ $\rightarrow$ ଧାତୁପିଣ୍ଡର ସାନ୍ଦ୍ରଣ

• ଉଚ୍ଚ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ଧାତୁ: ତରଳ ଧାତୁପିଣ୍ଡର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଶ୍ଳେଷଣ $\rightarrow$ ବିଶୁଦ୍ଧ ଧାତୁ।

• ମଧ୍ୟମ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ଧାତୁ: କାର୍ବୋନେଟ୍ ଧାତୁପିଣ୍ଡ (କାଲ୍‌ସିନେସନ୍) / ସଲ୍‌ଫାଇଡ୍ ଧାତୁପିଣ୍ଡ (ରୋଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍) $\rightarrow$ ଧାତବ ଅକ୍ସାଇଡ୍ $\rightarrow$ ଧାତୁକୁ ବିଜାରଣ $\rightarrow$ ଧାତୁ ଶୋଧନ।

• ନିମ୍ନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ଧାତୁ: ସଲ୍‌ଫାଇଡ୍ ଧାତୁପିଣ୍ଡ $\rightarrow$ ରୋଷ୍ଟିଙ୍ଗ୍ $\rightarrow$ ଧାତୁ $\rightarrow$ ଧାତୁ ଶୋଧନ।

Answers.40 (କ) $MgCl_2$ ର ଗଠନ: $Mg$ ତାର ୨ ଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ହରାଇ $Mg^{2+}$ ହୁଏ। ଦୁଇଟି $Cl$ ପରମାଣୁ ସେହି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ବାଣ୍ଟିନେଇ ୨ ଟି $Cl^-$ ଆୟନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଫଳରେ $MgCl_2$ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। (ଚିତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ)

(ଖ) ଲଘୁ $HNO_3$ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା: ନାଇଟ୍ରିକ୍ ଏସିଡ୍ ହେଉଛି ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜାରକ (Strong oxidizing agent)। ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଗ୍ୟାସ୍‌କୁ ଜାରଣ କରି ତୁରନ୍ତ ଜଳ ($H_2O$) ରେ ପରିଣତ କରେ ଏବଂ ନିଜେ କୌଣସି ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍‌ରେ ବିଜାରିତ ହୋଇଯାଏ। ତେଣୁ $H_2$ ମିଳେ ନାହିଁ।

Answers.41 (କ) ଗହଣା ପାଇଁ ସୁନା/ରୂପା: ଏହି ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତନ୍ୟ ଏବଂ ନମନୀୟ ଅଟନ୍ତି। ଏହାସହ ଏଗୁଡ଼ିକ ସକ୍ରିୟତା କ୍ରମର ସର୍ବନିମ୍ନରେ ଥିବାରୁ ଆଦୌ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଫଳରେ ଏଗୁଡ଼ିକର ଔଜ୍ଜ୍ୱଲ୍ୟ ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରହେ।

(ଖ) ଟିଣର ପ୍ରଲେପ କାହିଁକି: ଜିଙ୍କ୍ ଧାତୁ ଟିଣ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ଅଟେ। ଖାଦ୍ୟ ଡବାରେ ଜିଙ୍କ୍ ଲଗାଇଲେ ତାହା ଖାଦ୍ୟରେ ଥିବା ଜୈବିକ ଅମ୍ଳ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଟିଣ କମ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ଥିବାରୁ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ।

🌟 www.WithTeachers.in 🌟

🌟 SECTION E: ୩୦ ଟି ଅତିରିକ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରଶ୍ନ (Without Answers) 🌟

(ପିଲାମାନେ ଏହାକୁ ନିଜେ ଖାତାରେ ଅଭ୍ୟାସ କରିବେ)

www.WithTeachers.in

❓.42 ସୁନାର ତନ୍ୟତା ଗୁଣ ଉପରେ ଏକ ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।

❓.43 ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ଅମ୍ଳ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କଲେ କେଉଁ ଗ୍ୟାସ୍ ବାହାରେ ? ଏହାକୁ କିପରି ପରୀକ୍ଷା କରିବ ?

❓.44 ଆୟୋଡିନ୍ ଏକ ଅଧାତୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର କେଉଁ ବିଶେଷ ଗୁଣ ରହିଛି ?

❓.45 ସକ୍ରିୟତା ଅନୁକ୍ରମ (Reactivity Series) କହିଲେ କ’ଣ ବୁଝ ?

❓.46 ସିଲ୍‌ଭର୍ ଆର୍ଦ୍ର ବାୟୁରେ କଳା ପଡ଼ିଯାଏ କାହିଁକି ? ଏଥିରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ଯୌଗିକର ନାମ କ’ଣ ?

❓.47 ଏନୋଡାଇଜିଙ୍ଗ୍ (Anodizing) ପ୍ରଣାଳୀ କ’ଣ ?

❓.48 ବୈଦ୍ୟୁତିକ ତାର ଉପରେ PVC ବା ରବରର ଆବରଣ କାହିଁକି ଥାଏ ?

❓.49 କପର୍ ସଲ୍‌ଫେଟ୍ ଦ୍ରବଣରେ ଲୁହା କଣ୍ଟା ପକାଇଲେ ଦ୍ରବଣର ରଙ୍ଗ କାହିଁକି ବଦଳିଯାଏ ? ସମୀକରଣ ଲେଖ ।

❓.50 ଏନୋଡ୍ କର୍ଦ୍ଦମ (Anode mud) କ’ଣ ?

❓.51 ଇସ୍ପାତ (ଷ୍ଟିଲ୍) ତିଆରି ପାଇଁ ଲୁହାରେ କ’ଣ ମିଶାଯାଏ ?

❓.52 ଆୟନିକ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକ କେଉଁ ଦ୍ରାବକରେ ଦ୍ରବଣୀୟ ଏବଂ କେଉଁଥିରେ ଅଦ୍ରବଣୀୟ ?

❓.53 ଅଧିକାଂଶ ଅଧାତୁ ଅକ୍ସିଜେନ୍ ସହ ମିଶି କେଉଁ ପ୍ରକାରର ଅକ୍ସାଇଡ୍ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ?

❓.54 ସୋଲ୍ଡର (Solder) ମିଶ୍ରଧାତୁ କେଉଁ କେଉଁ ମୌଳିକରୁ ସୃଷ୍ଟି ? ଏହାର ଗଳନାଙ୍କ କିପରି ଥାଏ ?

❓.55 ଧାତୁରୁ ଧାତୁପିଣ୍ଡ ପାଇବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ବିଜାରକ (Reducing agent) ର ଏକ ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।

❓.56 ଧାତବ ଦୀପ୍ତି ଥିବା ଧାତୁର ଦୁଇଟି ଉଦାହରଣ ଦିଅ ।

❓.57 କେଉଁ ଦୁଇଟି ଧାତୁ ଅତି ଲଘୁ ନାଇଟ୍ରିକ୍ ଏସିଡ୍ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଗ୍ୟାସ୍ ଦିଅନ୍ତି ?

❓.58 ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ଫିତା ବାୟୁରେ ଦହନ ହେଲେ କେଉଁ ଯୌଗିକ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ? ଏହାର ପ୍ରକୃତି କ’ଣ ?

❓.59 ଷ୍ଟେନ୍‌ଲେସ୍ ଷ୍ଟିଲ୍‌ (Stainless steel) ରେ କଳଙ୍କି ଲାଗେ ନାହିଁ କାହିଁକି ?

❓.60 କେଉଁ ଧାତୁଗୁଡ଼ିକ ମୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରକୃତିରେ ମିଳନ୍ତି ?

❓.61 ଲୁହାର ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥା ଯଥା- ଲୁହା ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଲୁହା ଗୁଣ୍ଡ ର ଦହନ କ୍ରିୟାରେ କି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ?

❓.62 ଆୟନିକ ବନ୍ଧ (Ionic bond) କିପରି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ?

❓.63 ମୁଦ୍ରା ତିଆରିରେ କେଉଁ ମିଶ୍ରଧାତୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ?

❓.64 ଗ୍ରାଫାଇଟ୍ ଅଧାତୁ ହୋଇମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କରେ, ଏହାକୁ ନେଇ ଏକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପରିପଥର ପରୀକ୍ଷା କିପରି କରିବ ?

❓.65 ନମନୀୟତା ଓ ତନ୍ୟତା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲେଖ ।

❓.66 କ୍ଷାରୀୟ ଧାତୁ (Alkali metals) ଗୁଡ଼ିକର ତିନୋଟି ଧର୍ମ ଲେଖ ।

❓.67 ଧାତୁ କାହିଁକି ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ର ସୁପରିବାହୀ ?

❓.68 ଖଣିଜ ଏବଂ ଧାତୁପିଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଲେଖ ।

❓.69 ବ୍ରୋଞ୍ଜ (Bronze) ରେ ଥିବା ଧାତୁଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଲେଖ ।

❓.70 କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ଅପେକ୍ଷା ସୋଡିୟମ୍ ଅଧିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାଶୀଳ ବୋଲି ଜଳ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରୁ କିପରି ଜାଣିବ ?

❓.71 ଥରମିଟ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଏଲୁମିନିୟମ୍ ଗୁଣ୍ଡର ଭୂମିକା କ’ଣ ?

🌟 www.WithTeachers.in 🌟