📘

WithTeachers

Learning Together

© WithTeachers

Designed with for a better world.
Class 10 ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ
କାର୍ବନ ଓ ଏହାର ଯୌଗିକ

କାର୍ବନ ଓ ଏହାର ଯୌଗିକ – Book Q A Class 10 ଭୌତିକ ବିଜ୍ଞାନ

WithTeachers.in
ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀ

1. ଇଥେନର ଆଣବିକ ସଙ୍କେତ ହେଉଛି C2H6C_2H_6 । ଏଥିରେ କେତୋଟି ସହସଂଯୋଜ୍ୟ ବନ୍ଧ ରହିଛି?

  • (a) 6

  • (b) 7

  • © 8

  • (d) 9

ସଠିକ୍ Answer: (b) 7

ବୁଝାମଣା: ଇଥେନ୍ (CH3CH3CH_3-CH_3) ଅଣୁରେ ୨ଟି କାର୍ବନ ପରମାଣୁ ନିଜ ଭିତରେ ୧ଟି ଏକବନ୍ଧ ଗଠନ କରନ୍ତି। ବାକି ୬ଟି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ପରମାଣୁ କାର୍ବନ ସହ ୬ଟି ଏକବନ୍ଧ ଗଠନ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ସମୁଦାୟ ସହସଂଯୋଜ୍ୟ ବନ୍ଧ ସଂଖ୍ୟା = 1 + 6 = 7.

2. ବ୍ୟୁଟାନୋନ୍‌ରେ ଥିବା ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପଟି କ’ଣ?

  • (a) କାର୍ବୋକ୍ସିଲିକ୍ ଏସିଡ୍

  • (b) ଆଲ୍‌ଡିହାଇଡ୍

  • © କିଟୋନ୍

  • (d) ଆଲ୍‌କହଲ

ସଠିକ୍ Answer: © କିଟୋନ୍

ବୁଝାମଣା: ‘ବ୍ୟୁଟାନୋନ୍’ ନାମର ଶେଷରେ ଥିବା ଉଚ୍ଚାରଣ ‘-ଓନ୍’ (-one) ରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଏଥିରେ କିଟୋନ୍ (Ketone) ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପ୍ ରହିଛି।

3. ରୋଷେଇ କଲାବେଳେ ଯଦି ରନ୍ଧାପାତ୍ରର ତଳପଟର ବହିର୍ଭାଗ କଳା ପଡିଯାଏ, ଏହାର ଅର୍ଥ–

  • (a) ଖାଦ୍ୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇନାହିଁ

  • (b) ଜାଳେଣି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଜଳୁନାହିଁ

  • © ଜାଳେଣିଟି ଆର୍ଦ୍ର ଅଛି

  • (d) ଜାଳେଣି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜଳୁଛି

ସଠିକ୍ Answer: (b) ଜାଳେଣି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଜଳୁନାହିଁ

ବୁଝାମଣା: ଯେତେବେଳେ ଜାଳେଣିକୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବାୟୁ (ଅକ୍ସିଜେନ୍) ମିଳେନାହିଁ, ଏହାର ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦହନ (Incomplete combustion) ଘଟେ। ଫଳରେ ଅଙ୍ଗାର ବା କଳା ଧୂଆଁ (Soot) ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ବାସନର ତଳପଟ କଳା ପଡ଼ିଯାଏ।

4. ସହସଂଯୋଜ୍ୟ ବନ୍ଧର ଗଠନ CH3ClCH_3Cl ର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ବୁଝାଅ।

  • Answer: କ୍ଲୋରୋମିଥେନ୍ (CH3ClCH_3Cl) ଅଣୁରେ କାର୍ବନ (CC), ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ (HH) ଏବଂ କ୍ଲୋରିନ୍ (ClCl) ପରମାଣୁ ଥାଏ।

  • କାର୍ବନର ବାହ୍ୟତମ କକ୍ଷରେ 4ଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଥାଏ। ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଗ୍ୟାସ ସଂରଚନା ଲାଭ କରିବା ପାଇଁ ଏହାକୁ ଆହୁରି 4ଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଦରକାର।

  • ସେହିପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍‌କୁ 1ଟି ଏବଂ କ୍ଲୋରିନ୍‌କୁ 1ଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ଆବଶ୍ୟକ।

  • ତେଣୁ, କାର୍ବନ ନିଜର 3ଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍‌କୁ 3ଟି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ସହ ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ 1ଟି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍‌କୁ 1 ଟି କ୍ଲୋରିନ୍ ପରମାଣୁ ସହ ଭାଗ (Share) କରେ।

  • ଏହିପରି ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍ ସହଭାଜନ ଦ୍ୱାରା CH3ClCH_3Cl ଅଣୁ ମଧ୍ୟରେ 4ଟି ସହସଂଯୋଜକ ଏକବନ୍ଧ ଗଠିତ ହୋଇଥାଏ।

5. ତଳେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅଣୁଗୁଡ଼ିକର ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ ଡଟ୍ ସଂରଚନାର ଚିତ୍ର ଦିଅ।

(a) ଇଥାନୋଇକ୍ ଏସିଡ୍
(b) H2SH_2S
© ପ୍ରୋପେନ୍
(d) F2F_2
Answer-

6. ହୋମୋଲଗସ୍ ଶ୍ରେଣୀ କ’ଣ ଉଦାହରଣ ସହ ବୁଝାଅ।

  • Answer: କାର୍ବନ ଯୌଗିକର ଏକ ଶ୍ରେଣୀ ଯେଉଁଥିରେ କାର୍ବନ ଶୃଙ୍ଖଳ ସହ ସମାନ ପ୍ରକାରର ସକ୍ରିୟ ଗ୍ରୁପ୍ ଲାଗିଥାଏ ଏବଂ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ଥିବା ଦୁଇଟି ପାଖାପାଖି ଯୌଗିକ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ CH2-CH_2- ଏକକର ପ୍ରଭେଦ ଥାଏ, ତାକୁ ହୋମୋଲଗସ୍ ବା ସଜାତୀୟ ଶ୍ରେଣୀ କୁହାଯାଏ।

  • ଉଦାହରଣ: ଆଲ୍‌କେନ୍ ଶ୍ରେଣୀର ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକ ହେଲା- ମିଥେନ୍ (CH4CH_4), ଇଥେନ୍ (C2H6C_2H_6) ଏବଂ ପ୍ରୋପେନ୍ (C3H8C_3H_8)। ଏଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୌଗିକରେ ପୂର୍ବ ଯୌଗିକ ଅପେକ୍ଷା ଗୋଟିଏ CH2-CH_2 ଏକକ ଅଧିକ ଅଛି।

7. ଇଥାନଲ୍ ଓ ଇଥାନୋଇକ୍ ଏସିଡ୍ ମଧ୍ୟରେ ଭୌତିକ ଓ ରାସାୟନିକ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଭେଦ ଲେଖ।

  • Answer:

  • ଭୌତିକ ପ୍ରଭେଦ: ଇଥାନଲ୍‌ର ଏକ ମିଠା ସୁଗନ୍ଧ ଥିବାବେଳେ ଇଥାନୋଇକ୍ ଏସିଡ୍‌ର ଭିନେଗାର ପରି ଏକ ତୀବ୍ର ଖଟା ଗନ୍ଧ ଥାଏ। ଇଥାନୋଇକ୍ ଏସିଡ୍‌ର ଗଳନାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅଧିକ (290K) ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଶୀତଦିନେ ଘନୀଭୂତ ହୋଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଇଥାନଲ୍ ସବୁବେଳେ ତରଳ ରହେ।

  • ରାସାୟନିକ ପ୍ରଭେଦ: ଇଥାନୋଇକ୍ ଏସିଡ୍ ଏକ ଅମ୍ଳ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ନୀଳ ଲିଟମସ୍ କାଗଜକୁ ଲାଲ୍ କରେ ଏବଂ ସୋଡିୟମ୍ କାର୍ବୋନେଟ୍ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି CO2CO_2 ଗ୍ୟାସ୍ ନିର୍ଗତ କରେ। ଅପରପକ୍ଷେ, ଇଥାନଲ୍ ଏକ ନିରପେକ୍ଷ ଯୌଗିକ ହୋଇଥିବାରୁ ଲିଟମସ୍ କାଗଜର ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରେନାହିଁ କିମ୍ବା କାର୍ବୋନେଟ୍ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରେନାହିଁ।

8. ଜଳରେ ସାବୁନ ମିଶାଇଲେ ମିସେଲ କାହିଁକି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ବୁଝାଅ। ଅନ୍ୟ ଦ୍ରାବକ ଯଥା : ଇଥାନଲରେ ମଧ୍ୟ ମିସେଲ ସୃଷ୍ଟି ହେବ କି?

  • Answer: ସାବୁନ୍ ଅଣୁର ଦୁଇଟି ପ୍ରାନ୍ତ ଥାଏ- ଏକ ଆୟନିକ ଜଳାସକ୍ତ (Hydrophilic) ମୁଣ୍ଡ ଯାହା ଜଳରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୁଏ ଏବଂ ଏକ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ଜଳାତଂକୀ (Hydrophobic) ଲାଞ୍ଜ ଯାହା ଜଳକୁ ଭୟ କରେ କିନ୍ତୁ ତୈଳାକ୍ତ ମଇଳାରେ ମିଶେ।

  • ଯେତେବେଳେ ସାବୁନ୍‌କୁ ଜଳରେ ମିଶାଯାଏ, ସାବୁନର ଲାଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକ ଜଳଠାରୁ ଦୂରେଇ ଏକାଠି ହୋଇ କେନ୍ଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ରୁଣ୍ଡ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଆୟନିକ ମୁଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ବାହାର ପଟେ ଜଳ ଆଡ଼କୁ ରହନ୍ତି। ଏହି ଗୋଲାକାର ବିଶେଷ ସଜ୍ଜାକୁ ମିସେଲ୍ (Micelle) କୁହାଯାଏ।

  • ଇଥାନଲ୍ ରେ ମିସେଲ୍ ସୃଷ୍ଟି ହେବ ନାହିଁ। କାରଣ ସାବୁନ୍‌ର ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ଲାଞ୍ଜ ଇଥାନଲ୍ (ଏକ ଜୈବ ଦ୍ରାବକ) ରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୋଇଯାଏ, ତେଣୁ ସେଠାରେ ଗୋଲାକାର ମିସେଲ୍ ଗଠନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼େ ନାହିଁ।

ଏଠାରେ ଆପଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବା ଫଟୋରେ ଥିବା ପ୍ରଶ୍ନାବଳୀର 9 ରୁ 15 ନମ୍ବର ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର ବିସ୍ତୃତ ଉତ୍ତର ଦିଆଗଲା। ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସହଜରେ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକୁ ସରଳ ଭାଷାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।

9. କାର୍ବନ ଏବଂ ଏହାର ଯୌଗିକକୁ ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରୟୋଗରେ ଇନ୍ଧନରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ କାହିଁକି ?

Answer: କାର୍ବନ ଏବଂ ଏହାର ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକ ଅକ୍ସିଜେନରେ ଜଳିଲେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ତାପ ଏବଂ ଆଲୋକ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି (ଦହନ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା)। ଏମାନଙ୍କର କ୍ୟାଲୋରୀ ମୂଲ୍ୟ (Calorific value) ବହୁତ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ, ଏଗୁଡ଼ିକରୁ ଶକ୍ତି ଆହରଣ କରିବା ସହଜ ଏବଂ ଏଗୁଡ଼ିକ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଭାବେ ଜଳିଥାନ୍ତି। ତେଣୁ, ପେଟ୍ରୋଲ୍, କୋଇଲା, LPG ଭଳି ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରୟୋଗରେ କାର୍ବନ ଯୌଗିକଗୁଡ଼ିକୁ ଇନ୍ଧନ ବା ଜାଳେଣି ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 🔥

10. ଖରଜଳ ସହିତ ସାବୁନ କିପରି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରେ ?

Answer: ଖରଜଳ (Hard water) ରେ କ୍ୟାଲସିୟମ୍ (Ca2+Ca^{2+}) ଏବଂ ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ (Mg2+Mg^{2+}) ଆୟନ ଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ସାବୁନ୍ ଖରଜଳ ସହ ମିଶେ, ସେତେବେଳେ ସାବୁନର ଅଣୁ ଏହି ଆୟନଗୁଡ଼ିକ ସହ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରି ଏକ ଅଦ୍ରବଣୀୟ ଦହି ଭଳି ଧଳା ଅବକ୍ଷେପ ବା ମଇଳା (Scum) ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏହି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ସାବୁନ୍ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ଏବଂ ଖରଜଳରେ ସହଜରେ ଫେଣ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ ନାହିଁ। 💧

11. ସାବୁନକୁ ଲାଲ ଏବଂ ନୀଳ ଲିଟମସ୍ କାଗଜରେ ପରୀକ୍ଷା କଲେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯିବ ?

Answer: ସାବୁନ୍ ହେଉଛି ଏକ ଦୁର୍ବଳ ଅମ୍ଳ (ଦୀର୍ଘଶୃଙ୍ଖଳ କାର୍ବୋକ୍ସିଲିକ୍ ଏସିଡ୍) ଏବଂ ସବଳ କ୍ଷାରକ (ସୋଡିୟମ୍ ବା ପୋଟାସିୟମ୍ ହାଇଡ୍ରକ୍ସାଇଡ୍) ର ଲବଣ। ତେଣୁ ସାବୁନ୍ ଦ୍ରବଣର ପ୍ରକୃତି ମୁଖ୍ୟତଃ କ୍ଷାରକୀୟ (Basic) ଅଟେ।

  • ଏହା ଲାଲ୍ ଲିଟମସ୍ କାଗଜକୁ ନୀଳ ରଙ୍ଗରେ ପରିଣତ କରିବ।

  • ନୀଳ ଲିଟମସ୍ କାଗଜ ଉପରେ ଏହାର କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। 🧼

12. ହାଇଡ୍ରୋଜେନୀକରଣ କ’ଣ ? ଶିଳ୍ପରେ ଏହାର ପ୍ରୟୋଗ କ’ଣ ?

Answer: ଅପୃକ୍ତ (Unsaturated) ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ସହିତ ପାଲାଡିୟମ୍ (PdPd) କିମ୍ବା ନିକେଲ୍ (NiNi) ଉତ୍ପ୍ରେରକର ଉପସ୍ଥିତିରେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ (H2H_2) ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗ କରାଯାଇ ତାକୁ ପୃକ୍ତ (Saturated) ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନରେ ପରିଣତ କରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ହାଇଡ୍ରୋଜେନୀକରଣ (Hydrogenation) କୁହାଯାଏ।

ଶିଳ୍ପରେ ପ୍ରୟୋଗ: ଏହି ଯୋଗ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଦ୍ଭିଦଜାତ ତେଲ (Vegetable oil) ରୁ ବନସ୍ପତି ଘିଅ ବା ଡାଲଡା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। 🌻➡️🧈

13. ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇଥା’ନ୍ତି ?

C2H6C_2H_6, C3H8C_3H_8, C3H6C_3H_6, C2H2C_2H_2 ଏବଂ CH4CH_4

Answer: କେବଳ ଅପୃକ୍ତ ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ (ଆଲ୍‌କିନ୍ ଓ ଆଲ୍‌କାଇନ୍, ଯେଉଁଥିରେ ଦ୍ଵିବନ୍ଧ ବା ତ୍ରିବନ୍ଧ ଥାଏ) ଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇଥାନ୍ତି। ଦିଆଯାଇଥିବା ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ମଧ୍ୟରୁ:

  • C3H6C_3H_6 (ପ୍ରୋପିନ୍ - ଏକ ଆଲ୍‌କିନ୍)

  • C2H2C_2H_2 (ଇଥାଇନ୍ - ଏକ ଆଲ୍‌କାଇନ୍)

    ଏହି ଦୁଇଟି ଯୌଗିକ ଯୋଗ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେବେ।

    (ସୂଚନା: ବାକି C2H6C_2H_6, C3H8C_3H_8 ଏବଂ CH4CH_4 ହେଉଛନ୍ତି ପୃକ୍ତ ଆଲ୍‌କେନ୍, ତେଣୁ ସେମାନେ ଯୋଗ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେବେ ନାହିଁ)।

14. ଲହୁଣୀ ଏବଂ ରୋଷେଇ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ତେଲ ମଧ୍ୟରେ ରାସାୟନିକ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଭେଦ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ ଏକ ପରୀକ୍ଷା ଦର୍ଶାଅ।

Answer: ଲହୁଣୀ (Butter) ରେ ପୃକ୍ତ (Saturated) ଚର୍ବି ଥିବାବେଳେ ରୋଷେଇ ତେଲରେ ଅପୃକ୍ତ (Unsaturated) ଚର୍ବି ଥାଏ। ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ରାସାୟନିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଜାଣିବା ପାଇଁ ବ୍ରୋମିନ୍ ଜଳ ପରୀକ୍ଷା (Bromine water test) କରାଯାଇପାରିବ।

  • ପରୀକ୍ଷା ଓ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ: ଦୁଇଟି ପରୀକ୍ଷାନଳୀରେ ସମାନ ପରିମାଣର ଲହୁଣୀ ଏବଂ ରୋଷେଇ ତେଲ ନିଅ। ଉଭୟରେ କିଛି ବୁନ୍ଦା ଲାଲ୍-ବାଦାମୀ ରଙ୍ଗର ବ୍ରୋମିନ୍ ଜଳ ମିଶାଅ।

  • ସିଦ୍ଧାନ୍ତ: ରୋଷେଇ ତେଲ ଅପୃକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ବ୍ରୋମିନ୍ ସହ ଯୋଗ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରେ ଏବଂ ବ୍ରୋମିନ୍ ଜଳର ନାଲି ରଙ୍ଗକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛଡ଼ାଇ ଦିଏ (Decolorize କରେ)। କିନ୍ତୁ ଲହୁଣୀ ପୃକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ବ୍ରୋମିନ୍ ଜଳର ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରେ ନାହିଁ। 🧪

15. ସାବୁନ କିପରି ସଫାକରେ ବୁଝାଅ।

Answer: ସାବୁନ୍ ଦ୍ୱାରା ଲୁଗା ସଫା ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାଟି ମୁଖ୍ୟତଃ ମିସେଲ୍ (Micelle) ଗଠନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ:

  1. ସାବୁନ୍ ଅଣୁର ଦୁଇଟି ପ୍ରାନ୍ତ ଥାଏ:

    • ଜଳାସକ୍ତ (Hydrophilic) ମୁଣ୍ଡ: ଯାହା ଜଳ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ ଏବଂ ଜଳରେ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୁଏ।

    • ଜଳାତଂକୀ (Hydrophobic) ଲାଞ୍ଜ: ଯାହା ଜଳକୁ ପ୍ରତିକର୍ଷଣ କରେ କିନ୍ତୁ ତେଲ କିମ୍ବା ମଇଳା ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ।

  2. ଯେତେବେଳେ ତୈଳାକ୍ତ ମଇଳା ଲୁଗାକୁ ସାବୁନ୍ ପାଣିରେ ପକାଯାଏ, ସାବୁନର ‘ଜଳାତଂକୀ ଲାଞ୍ଜ’ ଗୁଡ଼ିକ ମଇଳା ଅଂଶକୁ କାମୁଡ଼ି ଧରନ୍ତି ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ରୁଣ୍ଡ ହୁଅନ୍ତି। ସମସ୍ତ ‘ଜଳାସକ୍ତ ମୁଣ୍ଡ’ ବାହାର ପଟକୁ ରହି ଜଳରେ ବୁଡ଼ି ରହନ୍ତି।

  3. ଅଣୁମାନଙ୍କର ଏହି ବିଶେଷ ଗୋଲାକାର ସଜ୍ଜାକୁ ମିସେଲ୍ କୁହାଯାଏ। ମିସେଲ୍ ଲୁଗାରୁ ମଇଳାକୁ ଟାଣି ଆଣି ଜଳରେ ଏକ ଅବଦ୍ରବ (Emulsion) ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଲୁଗାକୁ ପାଣିରେ ଖାଳିଲେ ବା କଚାଡ଼ିଲେ ଜଳ ସହିତ ମିସେଲ୍ ଓ ତା’ ଭିତରେ ଆବଦ୍ଧ ଥିବା ମଇଳା ସହଜରେ ବାହାରି ଆସେ ଏବଂ ଲୁଗା ସଫା ହୋଇଯାଏ। 🫧👕