୧. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

(କ) ଜୈବ ବିବିଧତା କ'ଣ ? 🌍

ଉତ୍ତର: କୌଣସି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ବା ପରିସଂସ୍ଥାରେ ବାସ କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଉଦ୍ଭିଦ, ପ୍ରାଣୀ ଏବଂ ଅଣୁଜୀବମାନଙ୍କର ସମାହାରକୁ 'ଜୈବ ବିବିଧତା' (Biodiversity) କୁହାଯାଏ।

(ଖ) ଲାଲ ତଥ୍ୟ ପୁସ୍ତକ କ'ଣ ? 📕

ଉତ୍ତର: ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ବିରଳ, ବିପନ୍ନ ଏବଂ ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କର ତାଲିକା ଯେଉଁ ପୁସ୍ତକରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ, ତାହାକୁ 'ଲାଲ ତଥ୍ୟ ପୁସ୍ତକ' (Red Data Book) କୁହାଯାଏ। ଆଇ.ୟୁ.ସି.ଏନ୍. (IUCN) ଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।

(ଗ) ସଞ୍ଚାରୀ ପ୍ରାଣୀ କିଏ ? 🦌

ଉତ୍ତର: ଯେଉଁ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀମାନେ ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ଖାଦ୍ୟ, ଜଳ କିମ୍ବା ବଂଶବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାନରୁ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯାତାୟାତ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସଞ୍ଚାରୀ ବା ସ୍ଥାନାନ୍ତରୀ ପ୍ରାଣୀ କୁହାଯାଏ (ଯଥା- ସମୁଦ୍ର କଇଁଛ ବା କେତେକ ବିଦେଶୀ ପକ୍ଷୀ)।

(ଘ) ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ବୋର୍ଡର କାର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ ? 🛡️

ଉତ୍ତର: ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା, ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପରାମର୍ଶ ଦେବା ଏବଂ ଶିକାର ରୋକିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ହେଉଛି ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ବୋର୍ଡର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ।

୨. ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦର୍ଶାଅ । ⚖️

(କ) ଅପଘଟକ ଓ ପରପୋଷୀ

• ଅପଘଟକ: ଯେଉଁ ଅଣୁଜୀବମାନେ ମୃତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କୁ ପଚାଇ ସେଥିରୁ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି ଏବଂ ଜଟିଳ ପଦାର୍ଥକୁ ସରଳ ଉପାଦାନରେ ପରିଣତ କରି ମୃତ୍ତିକାରେ ମିଶାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଅପଘଟକ କୁହାଯାଏ (ଯଥା- କବକ, ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ)।

• ପରପୋଷୀ: ଯେଉଁ ଜୀବମାନେ ନିଜ ଖାଦ୍ୟ ନିଜେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଉଦ୍ଭିଦ କିମ୍ବା ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ପରପୋଷୀ କୁହାଯାଏ (ଯଥା- ମନୁଷ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ)।

୩. ନିମ୍ନଲିଖିତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶ କର । 📝

(କ) ଅଭୟାରଣ୍ୟ: ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାକୃତିକ ବାସସ୍ଥଳୀରେ ସୁରକ୍ଷା ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ଦେବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟ କୁହାଯାଏ। 🦌

(ଖ) ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ: ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସହିତ ସମଗ୍ର ପରିସଂସ୍ଥା ଓ ଐତିହାସିକ ସମ୍ପଦକୁ ସରକାରୀ ସୁରକ୍ଷା ଦିଆଯାଉଥିବା ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ କୁହାଯାଏ। 🌳

(ଗ) ବିଲୁପ୍ତ ଜାତି: ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିବା ବା ବହୁ ଖୋଜାଖୋଜି ପରେ ମଧ୍ୟ ମିଳୁନଥିବା ଜୀବମାନଙ୍କୁ ବିଲୁପ୍ତ ଜାତି କୁହାଯାଏ। ❌

(ଘ) ବିପଦପ୍ରବଣ ଜାତି: ଯେଉଁ ଜୀବମାନଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କମୁଛି ଏବଂ ଯଦି ସେମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଆନଯାଏ ତେବେ ସେମାନେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ବିଲୁପ୍ତ ହୋଇଯିବେ, ସେମାନଙ୍କୁ ବିପଦପ୍ରବଣ ଜାତି  କୁହାଯାଏ। ⚠️