📘

WithTeachers

Learning Together

© WithTeachers

Designed with for a better world.
Class 10 ଭୂଗୋଳ
ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ: ସମ୍ବଳ ଦ୍ବିତୀୟ ପାଠ: ଭୂ ସମ୍ବଳ

ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ: ସମ୍ବଳ ଦ୍ବିତୀୟ ପାଠ: ଭୂ ସମ୍ବଳ – Book Q A Class 10 ଭୂଗୋଳ


୧. ନିମ୍ନଲିଖୁତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦିଅ ।

(କ) ଭୂ-ସମ୍ବଳର ବିନିଯୋଗ କିପରି କରାଯାଏ ? 🚜

ଉତ୍ତର: ମନୁଷ୍ୟ ଭୂମିକୁ ଏକ ମୌଳିକ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ବଳ ଭାବରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିନିଯୋଗ କରିଥାଏ:

  • 🏠 ଏହା ମନୁଷ୍ୟକୁ ଖାଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ବାସଗୃହ ଭଳି ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା ଯୋଗାଇଥାଏ।

  • 🌾 ଭୂମିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ କରାଯାଏ।

  • 🏗️ ଏହା ଉପରେ ଗ୍ରାମ, ସହର, ଶିଳ୍ପ କେନ୍ଦ୍ର, ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ବଜାର ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ।

  • 🛣️ ପରିବହନ ମାଧ୍ୟମ ଯଥା— ରାସ୍ତାଘାଟ, ରେଳପଥ ଏବଂ ବିମାନ ବନ୍ଦର ଇତ୍ୟାଦି ନିର୍ମାଣ କରାଯାଏ।

  • ⛏️ ଭୂମିର ଅଭ୍ୟନ୍ତରରୁ ବିଭିନ୍ନ ଖଣିଜ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉତ୍ତୋଳନ କରି ଶିଳ୍ପ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କଞ୍ଚାମାଲ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ।

  • 🌳 ଭୂ-ପୃଷ୍ଠର ଅରଣ୍ୟ ଓ ତୃଣଭୂମି ପରିସଂସ୍ଥା ରକ୍ଷା କରିବା ସହ ଜଳବାୟୁକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ।

(ଖ) ଭାରତରେ ଭୂ-ସମ୍ବଳ କିପରି ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି ? 🇮🇳

ଉତ୍ତର: ଭାରତର ସମୁଦାୟ ଭୂ-ସମ୍ବଳ (୩୨.୮୭ ଲକ୍ଷ ବର୍ଗ କି.ମି.) ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରକାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି:

  • ⛰️ ଭୂ-ପ୍ରକୃତି ଅନୁସାରେ: ଦେଶର ପ୍ରାୟ ୪୩% ସମତଳଭୂମି, ୩୦% ପାର୍ବତ୍ୟ ଭୂମି ଏବଂ ୨୭% ମାଳଭୂମି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

  • 🚜 କୃଷି: ଭୂ-ଉଚ୍ଚାବଚ୍ଚ ଓ ଜଳବାୟୁର ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ଭାରତର ପ୍ରାୟ ୫୫% ଭୂ-ଭାଗରେ କୃଷିକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ।

  • 🌲 ଅରଣ୍ୟ: ଦେଶର ସମୁଦାୟ ଭୂମିର ପ୍ରାୟ ୨୪.୩୯% ଅଞ୍ଚଳ ଅରଣ୍ୟଭୂମିର ଅନ୍ତର୍ଗତ।

  • 🏘️ ଅଣ-କୃଷି ବ୍ୟବହାର: ଜନବସତି, ରାସ୍ତାଘାଟ ଓ ଶିଳ୍ପାୟନ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଅଣ-କୃଷି ଭୂମିର ଆୟତନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।

  • 🐂 ଗୋଚର ଭୂମି: ଦେଶରେ ପରିବେଶ ଓ ପଶୁପାଳନ ପାଇଁ ସ୍ଥାୟୀ ଗୋଚର ଭୂମି ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

(ଗ) ଭୂ-କ୍ଷୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କିପରି କରାଯାଇପାରିବ ? 🛡️

ଉତ୍ତର: ଭୂ-କ୍ଷୟ ବା ଭୂ-ଅବକ୍ଷୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଉପାୟମାନ ଅନୁସରଣ କରାଯାଇପାରିବ:

  • 🌱 ବନୀକରଣ: ପୁନଃ ବନୀକରଣ ବା ବ୍ୟାପକ ବୃକ୍ଷରୋପଣ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପଶୁଚାରଣ କରିବା।

  • 🌵 ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଳୟ: କୃଷି ଓ ଅରଣ୍ୟଭୂମିର ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଗଛ ଲଗାଇ 'ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଳୟ' (Shelterbelts) ସୃଷ୍ଟି କରିବା।

  • 🏜️ ବାଲୁକା ପାହାଡ଼ ସ୍ଥିରୀକରଣ: ମରୁଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ କଣ୍ଟାଗୁଳ୍ମ ଲଗାଇ ବାଲୁକା ପାହାଡ଼ର ପ୍ରସାରକୁ ରୋକିବା।

  • 🏭 ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ପରିଚାଳନା: ଶିଳ୍ପକେନ୍ଦ୍ରରୁ ନିର୍ଗତ ବିଷାକ୍ତ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ଓ ଜଳର ସଠିକ୍ ବିଶୋଧନ ଓ ପରିଚାଳନା କରିବା।

  • ⚙️ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରଣାଳୀ: ନଦୀ କୂଳ ଓ ପବନ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଭୂ-କ୍ଷୟକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକ କୃଷି ପ୍ରଣାଳୀ ଗ୍ରହଣ କରିବା।


୨. ନିମ୍ନଲିଖୂତଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଏଁ ବାକ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶ କର । 📝

(କ) ଅନାବାଦୀ ଭୂମି 🏜️

ଉତ୍ତର: ଯେଉଁ ଭୂମି କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ବା ମିଳୁନାହିଁ (ଯଥା: ପାହାଡ଼, ମରୁଭୂମି, ନଦୀଗଣ୍ଡ କିମ୍ବା ଘରବାଡ଼ି ଓ ଶିଳ୍ପରେ ବ୍ୟବହୃତ ଭୂମି), ତାକୁ ଅନାବାଦୀ ବା କୃଷି-ଅଲଭ୍ୟ ଭୂମି କୁହାଯାଏ।

(ଖ) କ୍ଷୟିତ ଭୂମି ⚠️

ଉତ୍ତର: ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟକୃତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ (ଯଥା: ଖଣି ଖନନ, ଅତ୍ୟଧିକ ପଶୁଚାରଣ ଓ ଜଳପ୍ଲାବନ) ଯୋଗୁଁ ଯେଉଁ ଭୂମିର ଉର୍ବରତା ଓ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ, ତାହାକୁ କ୍ଷୟିତ ଭୂମି କୁହାଯାଏ।