🌍 ୧. ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଓ ପ୍ରାକ୍-ପ୍ରସ୍ତୁତି (Background & Initial Steps)

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ତିନୋଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରଦେଶ (ବଙ୍ଗ, ମାନ୍ଦ୍ରାଜ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ) ରେ ଖଣ୍ଡବିଖଣ୍ଡିତ ହୋଇ ରହିଥିବାରୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ସଂଗଠନର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା।

• 🏰 ରମ୍ଭା ବୈଠକ (୧୯୦୨): ଖଲ୍ଲିକୋଟର ରାଜା ହରିହର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ତାଙ୍କ ରମ୍ଭା ସ୍ଥିତ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ନେତାଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି ଓଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳର ଏକତ୍ରୀକରଣ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।

• 🤝 ଗଞ୍ଜାମ ଜାତୀୟ ସମିତି (ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୯୦୩): ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ରାଜଗୁରୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଠାରେ 'ଗଞ୍ଜାମ ଜାତୀୟ ସମିତି'ର ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନ ବସିଥିଲା। ଏଥିରେ ମଧୁବାବୁ ଯୋଗଦେଇ ଏକ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ମହାସଭା ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ।

• 📜 କନିକା ରାଜାଙ୍କ ବୈଠକ (୧୯୦୩): କଟକ ଠାରେ କନିକା ରାଜା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓଙ୍କ ସଭାପତିତ୍ୱରେ ଏକ ବିରାଟ ସଭା ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ 'ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ' ଗଠନ କରିବାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଗଲା।

🏛️ ୨. ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନ (The Grand Foundation)

ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ଥିଲା ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଆଶା ଏବଂ ଭରସାର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ।

• 📅 ତାରିଖ ଓ ସ୍ଥାନ: ୧୯୦୩ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩୦ ଓ ୩୧ ତାରିଖ ଦିନ କଟକର ଇଦଗାହା ପଡ଼ିଆଠାରେ 'ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ' (Utkal Sammilani) ର ପ୍ରଥମ ଐତିହାସିକ ଅଧିବେଶନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।

• 👑 ସଭାପତି: ମୟୂରଭଞ୍ଜର ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ ଏହି ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନରେ ସଭାପତିତ୍ୱ କରିଥିଲେ।

• 🧠 ପ୍ରାଣପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଓ ସମ୍ପାଦକ: ଉତ୍କଳ ଗୌରବ ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଥିଲେ ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ତଥା ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ। ତାଙ୍କୁ ହିଁ 'ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରାଣ' କୁହାଯାଏ।

• 👥 ଅଂଶଗ୍ରହଣ: ଏଥିରେ ଓଡ଼ିଶାର ୩୦ ଜଣ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜା, ଜମିଦାର, ଆଇନଜୀବୀ, ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଅନେକ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

🎀 ୩. ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ଓ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ (Highlights of the 1st Session)

• 🌸 ଗୋଲାପୀ ପଗଡ଼ି: ଜାତୀୟ ଏକତାର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ ମଧୁବାବୁଙ୍କ ପରାମର୍ଶ କ୍ରମେ ସଭାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରତିନିଧି ଗୋଲାପୀ ରଙ୍ଗର ପଗଡ଼ି (Pink Turban) ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଯାହା ସଭାସ୍ଥଳକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋରମ କରିଥିଲା।

• 🎶 ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ ସଂଗୀତ: ସଭାକାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଆ ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ ସଂଗୀତ ଗାନ କରାଯାଇଥିଲା।

• 🤝 ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଯୋଗଦାନ: ଏହା ଏକ ରାଜନୈତିକ ସଂଗଠନ ନହୋଇ ଏକ ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂଗଠନ ହୋଇଥିବାରୁ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଏଥିରେ ଯୋଗ ଦେବା ପାଇଁ ଇଂରେଜ ସରକାର ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ।

🎯 ୪. ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ (Objectives)

ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ଗଠନ ପଛରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରାଯାଇଥିଲା:

୧. 🗺️ ଏକତ୍ରୀକରଣ: ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦେଶରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ସମସ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏକତ୍ରିତ କରି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରିବା।

୨. 📚 ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟର ବିକାଶ: ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିର ସୁରକ୍ଷା ତଥା ଉନ୍ନତି ସାଧନ କରିବା।

୩. 🏭 ଶିଳ୍ପ ଓ ବାଣିଜ୍ୟର ଉନ୍ନତି: ଓଡ଼ିଶାରେ କୁଟୀର ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟର ପ୍ରସାର କରି ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ଥିତି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା।

୪. 🤝 ଇଂରେଜ ସରକାରଙ୍କ ଆନୁଗତ୍ୟ: ବ୍ରିଟିଶ୍ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ଆନୁଗତ୍ୟ (Loyalty) ଦେଖାଇ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟରେ ନିଜର ଦାବି ହାସଲ କରିବା।

⏳ ୫. ସମ୍ମିଳନୀର କାର୍ଯ୍ୟଧାରା (Journey and Progress)

• ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅଧିବେଶନ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବିଭିନ୍ନ ସହର ଯଥା- କଟକ, ବାଲେଶ୍ୱର, ପୁରୀ, ବ୍ରହ୍ମପୁର ଓ ସମ୍ବଲପୁର ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲା।

• ୧୯୦୩ ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ୧୯୨୦ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ମୁଖପାତ୍ର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲା।

• ଏହାଦ୍ୱାରା ବହୁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶନ ଏବଂ ବାହାର ପ୍ରଦେଶରେ ଥିବା ଓଡ଼ିଆମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜାତୀୟ ଚେତନା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇ ପାରିଥିଲା।

🛑 ୬. ଚକ୍ରଧରପୁର ଅଧିବେଶନ ଓ ମତାନ୍ତର (The Chakradharpur Session & Split - ୧୯୨୦)

୧୯୨୦ ମସିହା ବେଳକୁ ଭାରତରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ 'ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନ' ଜୋର୍ ଧରିଥିଲା, ଯାହାର ପ୍ରଭାବ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିଲା।

• 📍 ୧୯୨୦ ଅଧିବେଶନ: ୧୯୨୦ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ବିହାରର ଚକ୍ରଧରପୁର (ଯାହାକି ସେତେବେଳେ ଏକ ଓଡ଼ିଆ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା) ଠାରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ଅଧିବେଶନ ବସିଥିଲା। ସଭାପତି ଥିଲେ ଜଗବନ୍ଧୁ ସିଂହ।

• 🚩 ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ: ଏହି ଅଧିବେଶନରେ ଉତ୍କଳମଣି ଗୋପବନ୍ଧୁ ଦାସ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲେ ଯେ, ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀ ଏଣିକି କେବଳ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ କାମ ନକରି, ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ନୀତି ଆପଣେଇ ସମଗ୍ର ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଯୋଗଦେବ।

• ⚔️ ମଧୁବାବୁଙ୍କ ବିରୋଧ: ମଧୁସୂଦନ ଦାସ ଏହାକୁ ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ କଲେ। ତାଙ୍କ ମତରେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ରାଜନୀତି ସହ ନଯୋଡ଼ି କେବଳ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳର ଏକତ୍ରୀକରଣ ପାଇଁ ଲଢ଼ିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ଏହା କଂଗ୍ରେସ ସହ ମିଶେ, ତେବେ ଇଂରେଜ ସରକାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓଡ଼ିଶା ଦେବେ ନାହିଁ।

• 💔 ପରିଣାମ: ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ଭୋଟ୍‌ରେ ଗୃହୀତ ହେଲା। ଫଳରେ ମଧୁବାବୁ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅନୁଗାମୀମାନେ ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀରୁ ଓହରି ଗଲେ। ଏହାପରେ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ କମିଗଲା ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓଡ଼ିଶାରେ ଜୋର୍ ଧରିଲା।

✧ ══════════════ •❁• ══════════════ ✧

💡 ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ (Quick Revision Dashboard):

• ରମ୍ଭା ବୈଠକ କେବେ ହୋଇଥିଲା? - ୧୯୦୨ ମସିହା।

• ଉତ୍କଳ ସମ୍ମିଳନୀର ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନ କେବେ ହେଲା? - ୩୦-୩୧ ଡିସେମ୍ବର, ୧୯୦୩।

• ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନର ସ୍ଥାନ: ଇଦଗାହା ପଡ଼ିଆ, କଟକ।

• ପ୍ରଥମ ସଭାପତି: ମୟୂରଭଞ୍ଜର ମହାରାଜା ଶ୍ରୀରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ।

• ପ୍ରଥମ ସମ୍ପାଦକ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା: ମଧୁସୂଦନ ଦାସ।

• ଏକତାର ପ୍ରତୀକ ରୂପେ କଣ ବ୍ୟବହାର ହେଲା? - ଗୋଲାପୀ ପଗଡ଼ି।

• ଚକ୍ରଧରପୁର ଅଧିବେଶନ କେବେ ହେଲା? - ୧୯୨୦ (କଂଗ୍ରେସ ସହ ମିଶ୍ରଣ)।

(ଏହି ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ସଜ୍ଜିତ ନୋଟ୍ସଟି ଆପଣଙ୍କୁ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷାରେ ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ଲେଖିବାରେ ନିଶ୍ଚିତ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଆଗକୁ ଆଉ କେଉଁ ପାଠର ନୋଟ୍ସ ଦରକାର, ଦୟାକରି ଜଣାଇବେ!) 🎓✨