ପରିମିତି Ex 5(d) – Book Q A Class 10 ଜ୍ୟାମିତି
❓ ୧. ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍ର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 2520 ବର୍ଗମିଟର । ଏହାର ତ୍ରିଭୁଜାକାର ଆଧାରର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 20 ମି., 21 ମି. ଓ 29 ମିଟର ହେଲେ, ଆୟତନ ସ୍ଥିର କର ।
💡 ଦତ୍ତ ଅଛି ପ୍ରିଜିମ୍ର ଆଧାରର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 20 ମିଟର, 21 ମିଟର ଓ 29 ମିଟର
ଏଠାରେ ଆମେ ଦେଖିପାରିବା ଯେ ଏବଂ
ତେଣୁ ଆଧାରଟି ଏକ ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଟେ
ଏହି ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜାକାର ଭୂମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ହେବ ବର୍ଗ ମିଟର
ଆଧାରର ପରିସୀମା ହେଉଛି ମିଟର
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ପ୍ରିଜିମ୍ର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ + ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
ଦତ୍ତ ଅଛି ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 2520 ବର୍ଗ ମିଟର
ତେଣୁ ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ବର୍ଗ ମିଟର
ଆମେ ମଧ୍ୟ ଜାଣୁ ଯେ ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ଆଧାରର ପରିସୀମା ଉଚ୍ଚତା
ତେଣୁ ଯାହାଦ୍ଵାରା ଉଚ୍ଚତା = ମିଟର ହେବ
ପ୍ରିଜିମ୍ର ଆୟତନ ପାଇଁ ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଭୂମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉଚ୍ଚତା
ତେଣୁ ଆୟତନ = ଘନ ମିଟର
❓ ୨. ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଭୂମି, ସେ.ମି. ଦୀର୍ଘ କର୍ଣ୍ଣ ବିଶିଷ୍ଟ ସମକୋଣୀ ସମଦ୍ବିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ । ଉଚ୍ଚତା 14 ସେ.ମି. ହେଲେ ଆୟତନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
💡 ମନେକର ସମକୋଣୀ ସମଦ୍ବିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜର ସମାନ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସେ.ମି.
ଏହାର କର୍ଣ୍ଣର ସୂତ୍ର ହେଉଛି
ଦତ୍ତ ଅଛି କର୍ଣ୍ଣ = ସେ.ମି.
ତେଣୁ ଯେଉଁଥିରୁ ସେ.ମି. ମିଳିବ
ଭୂମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ସୂତ୍ର ହେଉଛି
ତେଣୁ ଭୂମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ବର୍ଗ ସେ.ମି.
ପ୍ରିଜିମ୍ର ଆୟତନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ଉଚ୍ଚତା = 14 ସେ.ମି.
ତେଣୁ ଆୟତନ = ଘନ ସେ.ମି.
❓ ୩. ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଆୟତନ 2520 ଘନ ମିଟର । ଏହାର ଆଧାର ଗୋଟିଏ ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜ ଯାହାର ସମକୋଣ ସଂଲଗ୍ନ ବାହୁଦ୍ଵୟର ଦୈର୍ଘ୍ଯ 7 ମି. ଓ 24 ମିଟର । ପ୍ରିଜିମ୍ର ଉଚ୍ଚତା ଓ ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସ୍ଥିର କର ।
💡 ଦତ୍ତ ଅଛି ଆଧାରର ସମକୋଣ ସଂଲଗ୍ନ ବାହୁଦ୍ଵୟ 7 ମିଟର ଏବଂ 24 ମିଟର
ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ବର୍ଗ ମିଟର
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଆୟତନ = ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ଆୟତନ = 2520 ଘନ ମିଟର
ତେଣୁ ଉଚ୍ଚତା = ମିଟର
ଏବେ ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜର କର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା
କର୍ଣ୍ଣ = ମିଟର
ଆଧାରର ପରିସୀମା = ମିଟର
ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଆଧାରର ପରିସୀମା ଉଚ୍ଚତା
ତେଣୁ ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ବର୍ଗ ମିଟର
❓ ୪. 15 ସେ.ମି. ଉଚ୍ଚ ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଆଧାର ଗୋଟିଏ ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜ ଯାହାର କର୍ଣ୍ଣର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 10 ସେ.ମି., ଆୟତନ 360 ଘନ ସେ.ମି. ହେଲେ ଆଧାରର ଅନ୍ୟ ବାହୁଦ୍ଵୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
💡 ପ୍ରିଜିମ୍ର ଆୟତନ = ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ଆୟତନ = 360 ଘନ ସେ.ମି. ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା = 15 ସେ.ମି.
ତେଣୁ ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ବର୍ଗ ସେ.ମି.
ମନେକର ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜର ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଏବଂ
ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ଯେଉଁଥିରୁ ମିଳିବ
ଦତ୍ତ ଅଛି କର୍ଣ୍ଣ = 10 ସେ.ମି. ତେଣୁ ପିଥାଗୋରାସ୍ ଉପପାଦ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ
ମୂଲ୍ୟ ପକାଇଲେ ତେଣୁ
ସେହିପରି ତେଣୁ
ଉଭୟ ସମୀକରଣକୁ ଯୋଗ କଲେ ଅର୍ଥାତ୍ ସେ.ମି. ମିଳିବ
ର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ସେ.ମି. ହେବ
ତେଣୁ ଅନ୍ୟ ବାହୁଦ୍ଵୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 8 ସେ.ମି. ଏବଂ 6 ସେ.ମି. ଅଟେ
❓ ୫. ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍ର ପାର୍ଶ୍ଵତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ, ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳ କ୍ଷେତ୍ରଫଳର । ପ୍ରିଜିମ୍ର ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 96 ବର୍ଗ ମିଟର ଏବଂ ଆୟତନ 48 ଘନମିଟର ହେଲେ ଉଚ୍ଚତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
💡 ଦତ୍ତ ଅଛି ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 96 ବର୍ଗ ମିଟର
ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁସାରେ ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
ତେଣୁ ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ବର୍ଗ ମିଟର
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ + ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
ମୂଲ୍ୟ ପକାଇଲେ ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
ଏଥିରୁ ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ଅର୍ଥାତ୍ ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 6 ବର୍ଗ ମିଟର ମିଳିବ
ଆୟତନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ଆୟତନ = 48 ଘନମିଟର
ତେଣୁ ଯାହାଦ୍ଵାରା ଉଚ୍ଚତା = ମିଟର ମିଳିବ
ପ୍ରିଜିମ୍ର ଉଚ୍ଚତା 8 ମିଟର ଅଟେ
❓ ୬. ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଆଧାର ପରିସୀମା 56 ମିଟର । ପାର୍ଶ୍ଵପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 1680 ବର୍ଗ ମିଟର ଏବଂ ଆୟତନ 2520 ଘନମିଟର ହେଲେ ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
💡 ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଆଧାରର ପରିସୀମା ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 1680 ବର୍ଗ ମିଟର ଏବଂ ଆଧାରର ପରିସୀମା 56 ମିଟର
ତେଣୁ ଯାହାଦ୍ଵାରା ଉଚ୍ଚତା = ମିଟର ମିଳିବ
ପ୍ରିଜିମ୍ର ଆୟତନର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ଆୟତନ 2520 ଘନମିଟର
ତେଣୁ
ଏଥିରୁ ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ବର୍ଗ ମିଟର ମିଳିବ
ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 84 ବର୍ଗ ମିଟର ଅଟେ
❓ ୭. ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଆୟତନ ଘ.ସେ.ମି. । ଉଚ୍ଚତା 7 ସେ.ମି. ଏବଂ ଆଧାର ଏକ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ହେଲେ ଆଧାରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
💡 ଆୟତନର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ଆୟତନ = ଘ.ସେ.ମି. ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା = 7 ସେ.ମି.
ତେଣୁ ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ବର୍ଗ ସେ.ମି.
ଆଧାର ଏକ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଯେଉଁଠାରେ ହେଉଛି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ
ତେଣୁ
ଏହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ ମିଳିବ
ଅର୍ଥାତ୍ ସେ.ମି.
ଆଧାରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସେ.ମି. ଅଟେ
❓ ୮. ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଉଚ୍ଚତା 336 ସେମି. । ଏହାର ଭୂମିର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 21 ସେ.ମି., 72 ସେ.ମି. ଓ 75 ସେ.ମି । 288 ସେ.ମି. ଉଚ୍ଚତା ଏବଂ ସେ.ମି. ଦୀର୍ଘ କର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜାକାର ଭୂମି ବିଶିଷ୍ଟ ଅନ୍ୟ ଏକ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଘନଫଳ ଯଦି ଏହି ପ୍ରିଜିମ୍ର ଘନଫଳ ସହିତ ସମାନ ହୁଏ, ତେବେ ଭୂମିର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
💡 ପ୍ରଥମ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଭୂମିର ବାହୁଗୁଡ଼ିକ 21 ସେ.ମି., 72 ସେ.ମି. ଓ 75 ସେ.ମି.
ଏଠାରେ ଏବଂ
ତେଣୁ ପ୍ରଥମ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଭୂମି ଏକ ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଟେ
ଏହି ଭୂମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ବର୍ଗ ସେ.ମି.
ପ୍ରଥମ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଘନଫଳ (ଆୟତନ) = ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉଚ୍ଚତା = ଘନ ସେ.ମି.
ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁସାରେ ଦ୍ଵିତୀୟ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଘନଫଳ ମଧ୍ୟ 254016 ଘନ ସେ.ମି. ଏବଂ ଏହାର ଉଚ୍ଚତା 288 ସେ.ମି.
ତେଣୁ ଦ୍ଵିତୀୟ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଭୂମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ବର୍ଗ ସେ.ମି.
ମନେକର ଦ୍ଵିତୀୟ ପ୍ରିଜିମ୍ର ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜାକାର ଭୂମିର ଦୁଇ ସମକୋଣ ସଂଲଗ୍ନ ବାହୁ ହେଉଛନ୍ତି ଏବଂ
ତେଣୁ ଅର୍ଥାତ୍
ଦତ୍ତ ଅଛି କର୍ଣ୍ଣ = ସେ.ମି., ତେଣୁ
ବୀଜଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରରୁ ଯେଉଁଥିରୁ ମିଳିବ
ସେହିପରି ଯେଉଁଥିରୁ ଅର୍ଥାତ୍ ମିଳିବ
ସମୀକରଣଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କଲେ ତେଣୁ ଏବଂ ସେ.ମି. ମିଳିବ
ତେଣୁ ଦ୍ଵିତୀୟ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଭୂମିର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 42 ସେ.ମି., 42 ସେ.ମି. ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣ ସେ.ମି. ଅଟେ
❓ ୯. ମିଟର ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍ର ଭୂମି ଗୋଟିଏ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ । ଏହି ପ୍ରିଜିମ୍ର ଆୟତନ 864 ଘନମିଟର ହେଲେ ଏହାର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।
💡 ଆୟତନର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ଆୟତନ = 864 ଘନମିଟର ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା = ମିଟର
ତେଣୁ ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ବର୍ଗ ମିଟର
ଆଧାରଟି ଏକ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
ଏହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ ଯେଉଁଥିରୁ ଆଧାରର ବାହୁ ମିଟର ମିଳିବ
ଆଧାରର ପରିସୀମା = ମିଟର
ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ଆଧାରର ପରିସୀମା ଉଚ୍ଚତା = ବର୍ଗ ମିଟର
ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ + ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
ମୂଲ୍ୟ ପକାଇଲେ ବର୍ଗ ମିଟର ମିଳିବ
ଏହାର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବର୍ଗ ମିଟର ଅଟେ
❓ ୧୦. 4 ମିଟର ବ୍ୟାସ ଓ ୨ ମିଟର ଗଭୀର କୁଅଟିଏ ଖୋଳାଯାଇ ସେଥ୍ରୁ ବାହାରିଥିବା ମାଟିକୁ 12 ମିଟର ବ୍ୟାସର ଏକ ସିଲିଣ୍ଡର ଆକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ତୂପରେ ଗଦାକଲେ, ସ୍ତୂପଟିର ଉଚ୍ଚତା କେତେ ହେବ ?
💡 କୂଅର (ଯାହା ଏକ ସିଲିଣ୍ଡର ଆକୃତିର) ବ୍ୟାସ ମିଟର ଦିଆଯାଇଛି ଅତଏବ ଏହାର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ମିଟର ହେବ
କୂଅର ଗଭୀରତା (ଉଚ୍ଚତା) ମିଟର (୨ ମିଟର) ଦିଆଯାଇଛି
ବାହାରିଥିବା ମାଟିର ଆୟତନ (ଘନଫଳ) ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ସିଲିଣ୍ଡରର ଆୟତନ ସୂତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରିବା
ତେଣୁ ମାଟିର ଆୟତନ ଘନ ମିଟର ହେବ
ଏହି ସମୁଦାୟ ମାଟିକୁ ଏକ ନୂତନ ସିଲିଣ୍ଡର ଆକୃତି ସ୍ତୂପରେ ଗଦା କରାଗଲା ଯାହାର ବ୍ୟାସ ମିଟର ଅର୍ଥାତ୍ ଏହାର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ମିଟର
ମନେକର ନୂତନ ସ୍ତୂପର ଉଚ୍ଚତା
ସ୍ତୂପର ଆୟତନ ମଧ୍ୟ ସମାନ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ହେବ ଅର୍ଥାତ୍ ଘନ ମିଟର
ଉଭୟ ଆୟତନ ସମାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଆମେ ଲେଖିପାରିବା
ଏହି ସମୀକରଣକୁ ସମାଧାନ କଲେ ମିଟର ମିଳିବ
ସ୍ତୂପଟିର ଉଚ୍ଚତା ମିଟର ହେବ
❓ ୧୧. ଗୋଟିଏ ସିଲିଣ୍ଡର ଆକାରର ସ୍ତମ୍ଭ ତିଆରି କରିବାକୁ ପ୍ରତି 100 ଘନ ଡେ.ମି.କୁ 8 ଟଙ୍କା ହିସାବରେ 352 ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ । ସ୍ତମ୍ଭଟିର ଭୂମିର ବ୍ୟାସ 20 ଡେ.ମି. ହେଲେ ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । ()
💡 ପ୍ରତି 100 ଘନ ଡେ.ମି. କାମ ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛି 8 ଟଙ୍କା
ସ୍ତମ୍ଭ ତିଆରି ପାଇଁ ସମୁଦାୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଛି 352 ଟଙ୍କା ତେଣୁ ସ୍ତମ୍ଭର ସମୁଦାୟ ଆୟତନ (ଘନଫଳ) ହେବ ଘନ ଡେ.ମି.
ସିଲିଣ୍ଡର ଆକାର ସ୍ତମ୍ଭର ଭୂମିର ବ୍ୟାସ ଦିଆଯାଇଛି 20 ଡେ.ମି. ତେଣୁ ଏହାର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ଡେ.ମି. ହେବ
ସିଲିଣ୍ଡରର ଆୟତନର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଯେଉଁଠାରେ ହେଉଛି ଏହାର ଉଚ୍ଚତା
ଏହି ସୂତ୍ରରେ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଆମେ ପାଇବା
ଅର୍ଥାତ୍ ଯାହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ ମିଳିବ ଡେ.ମି.
ସ୍ତମ୍ଭଟିର ଉଚ୍ଚତା 14 ଡେ.ମି. ଅଟେ
❓ ୧୨. 28 ମିଟର ଉଚ୍ଚ ଗୋଟିଏ ସିଲିଣ୍ଡରର ଆୟତନ ମିଟର ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଟିଏ ସମଘନର ଘନଫଳ ସଙ୍ଗେ ସମାନ । ସିଲିଣ୍ଡରର ଭୂମିର ବ୍ୟାସ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । ()
💡 ସମଘନର ଗୋଟିଏ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ମିଟର ଯାହାକୁ ଆମେ ଭଗ୍ନାଂଶରେ ମିଟର ଲେଖିପାରିବା
ସମଘନର ଘନଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ତେଣୁ ଏହାର ଘନଫଳ ଘନ ମିଟର ହେବ
ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି ଯେ ସିଲିଣ୍ଡରର ଉଚ୍ଚତା ମିଟର ଏବଂ ଏହାର ଆୟତନ ଉକ୍ତ ସମଘନର ଘନଫଳ ସହ ସମାନ ଅଟେ
ସିଲିଣ୍ଡରର ଆୟତନ ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଯେଉଁଠାରେ ହେଉଛି ଭୂମିର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ
ସମୀକରଣ ଅନୁଯାୟୀ
ଏହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ ଅର୍ଥାତ୍ ମିଳିବ
ଏଥିରୁ ଆମେ ପାଇବା ଏବଂ ଏହାକୁ 11 ଦ୍ୱାରା କାଟିଲେ ହେବ
ବର୍ଗମୂଳ କଲେ ଆମକୁ ମିଳିବ ମିଟର
ଆମକୁ ଭୂମିର ବ୍ୟାସ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି ଯାହାର ସୂତ୍ର ହେଉଛି
ତେଣୁ ବ୍ୟାସ ମିଟର (ବା 2.75 ମିଟର) ଅଟେ
❓ ୧୩. ଗୋଟିଏ ସିଲିଣ୍ଡରର ଘନଫଳ 9504 ଘନ ସେ.ମି. । ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 1584 ବ.ସେ.ମି. । ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । ()
💡 ଦତ୍ତ ଅଛି ଯେ ସିଲିଣ୍ଡରର ଘନଫଳ (ଆୟତନ) ଘନ ସେ.ମି. ଏବଂ ଏହାର ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବର୍ଗ ସେ.ମି. ଅଟେ
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ସିଲିଣ୍ଡରର ଘନଫଳର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଏବଂ ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସୂତ୍ର ହେଉଛି
ଘନଫଳକୁ ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କଲେ ଆମେ ପାଇବା
ଏଥିରୁ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କେବଳ ରହିବ ଅର୍ଥାତ୍ ମିଳିବ ଯାହାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ସେ.ମି. ହେବ
ଏବେ ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର ସମୀକରଣରେ ର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା
ପାଇବା
ଯାହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ ହେବ
ଏଥିରୁ ଉଚ୍ଚତା ସେ.ମି. ମିଳିବ
ସିଲିଣ୍ଡରଟିର ଉଚ୍ଚତା 21 ସେ.ମି. ଅଟେ
❓ ୧୪. ଗୋଟିଏ ସିଲିଣ୍ଡରର ଉଚ୍ଚତା ଭୂମିର ବ୍ୟାସର ଦୁଇଗୁଣ । ଏହାର ଘନଫଳ 539 ଘ.ଡେ.ମି. ହେଲେ ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କେତେ ? ()
💡 ମନେକର ସିଲିଣ୍ଡରର ଭୂମିର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ଡେ.ମି. ତେଣୁ ଏହାର ବ୍ୟାସ ହେବ ଡେ.ମି.
ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁସାରେ ଉଚ୍ଚତା () ହେଉଛି ଭୂମିର ବ୍ୟାସର ଦୁଇଗୁଣ ଅର୍ଥାତ୍ ଡେ.ମି.
ସିଲିଣ୍ଡରର ଘନଫଳ (ଆୟତନ) ର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଯାହା 539 ଘନ ଡେ.ମି. ଦିଆଯାଇଛି
ଏହି ସୂତ୍ରରେ ର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଆମେ ପାଇବା
ଯେଉଁଥିରୁ ମିଳିବ
ଏହି ସମୀକରଣକୁ ସମାଧାନ କଲେ ହେବ ଯାହାକୁ 11 ଦ୍ୱାରା କାଟିଲେ ମିଳିବ
ଘନମୂଳ ନେଲେ ଆମେ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ଡେ.ମି. ପାଇବା ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା ଡେ.ମି. ହେବ
ସିଲିଣ୍ଡରର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସୂତ୍ର ହେଉଛି
ଏଠାରେ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ବର୍ଗ ଡେ.ମି. ମିଳିବ
ସିଲିଣ୍ଡରର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 385 ବର୍ଗ ଡେ.ମି. ଅଟେ
❓ ୧୫. ଗୋଟିଏ ନିଦା ସମବର୍ତ୍ତୁଳର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବ.ସେ.ମି. ଓ ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳ 528 ବ.ସେ.ମି. ହେଲେ ଆୟତନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । ()
💡 ଏକ ନିଦା ସିଲିଣ୍ଡର (ସମବର୍ତ୍ତୁଳ) ର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଏବଂ ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସୂତ୍ର ହେଉଛି
ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦତ୍ତ ଅଛି ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବର୍ଗ ସେ.ମି. ଏବଂ ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବର୍ଗ ସେ.ମି. ଅଟେ
ତେଣୁ ସୂତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ
ଏଥିରୁ ଆମେ ପାଇବା ବର୍ଗ ସେ.ମି.
ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବର୍ଗ ସେ.ମି. ହେବ
ର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଅର୍ଥାତ୍ ମିଳିବ
ଏହାର ବର୍ଗମୂଳ ନେଲେ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ସେ.ମି. ବା ସେ.ମି. ମିଳିବ
ଏବେ ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳ ସମୀକରଣରୁ ଆମେ ପାଇବା
ଯାହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ ହେବ ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା ସେ.ମି. ମିଳିବ
ସିଲିଣ୍ଡରର ଆୟତନ ସୂତ୍ର ହେଉଛି
ଏହି ସୂତ୍ରରେ ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଆୟତନ = ଘନ ସେ.ମି. ହେବ
❓ ୧୬. ଗୋଟିଏ ସରଳ ବୃତ୍ତଭୂମିକ ସିଲିଣ୍ଡରର ଉଚ୍ଚତା ଓ ବ୍ୟାସର ଅନୁପାତ 3:2 । ଏହାର ସମଗ୍ରପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 1232 ବ.ସେ.ମି. ହେଲେ, ଏହାର ଘନଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । ()
💡 ଦତ୍ତ ଅଛି ଯେ ସିଲିଣ୍ଡରର ଉଚ୍ଚତା () ଏବଂ ବ୍ୟାସ () ର ଅନୁପାତ ଅଟେ ଅର୍ଥାତ୍
ଏହି ସମୀକରଣକୁ ସମାଧାନ କଲେ ଆମେ ପାଇବା ଯେଉଁଥିରୁ ମିଳିବ
ସିଲିଣ୍ଡରର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନରେ 1232 ବର୍ଗ ସେ.ମି. ଦିଆଯାଇଛି
ଏହି ସୂତ୍ରରେ ର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଆମେ ପାଇବା
ଅର୍ଥାତ୍ ଯେଉଁଥିରୁ ମିଳିବ
ଏହାକୁ ଆହୁରି ସମାଧାନ କଲେ ଅର୍ଥାତ୍ ହେବ
ତେଣୁ ଏବଂ ଏହାର ବର୍ଗମୂଳ ନେଲେ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ସେ.ମି. ମିଳିବ
ଏଥିରୁ ଉଚ୍ଚତା ସେ.ମି. ହେବ
ସିଲିଣ୍ଡରର ଘନଫଳ (ଆୟତନ) ର ସୂତ୍ର ହେଉଛି
ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଘନଫଳ = ଘନ ସେ.ମି. ମିଳିବ
❓ ୧୭. ଉଭୟ ପ୍ରାନ୍ତ ବନ୍ଦ ହୋଇଥିବା ଗୋଟିଏ ଫମ୍ପା ସିଲିଣ୍ଡରରେ ବ୍ୟବହୃତ ଧାତୁର ଘନଫଳ 4928 ଘ. ସେ. ମି. ଏବଂ ଏହାର ପୃଷ୍ଠତଳଦ୍ଵୟର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ଅନ୍ତର 352 ବ.ସେ.ମି. । ସିଲିଣ୍ଡରର ଉଚ୍ଚତା 28 ସେ.ମି. ହେଲେ, ଏହାର ଭିତର ଓ ବାହାର ବ୍ୟାସାଦ୍ଧ କେତେ ? ()
💡 ମନେକର ଫମ୍ପା ସିଲିଣ୍ଡରର ବାହାର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ସେ.ମି. ଏବଂ ଭିତର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ସେ.ମି. ଏବଂ ଦତ୍ତ ଅଛି ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ସେ.ମି.
ଫମ୍ପା ସିଲିଣ୍ଡରରେ ବ୍ୟବହୃତ ଧାତୁର ଘନଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ 4928 ଘନ ସେ.ମି. ଦିଆଯାଇଛି
ଏଥିରେ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଆମେ ପାଇବା
ଯେଉଁଥିରୁ ଏବଂ ମିଳିବ ଯାହାକୁ ଆମେ ହିସାବରେ ଲେଖିପାରିବା
ଏବେ ଦତ୍ତ ଅଛି ଯେ ପୃଷ୍ଠତଳଦ୍ଵୟର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ଅନ୍ତର (ବାହାର ଏବଂ ଭିତର ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ) 352 ବର୍ଗ ସେ.ମି. ଅଟେ
ଏହାର ସୂତ୍ର ହେଉଛି
ସୂତ୍ରରେ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଆମେ ପାଇବା
ଯେଉଁଥିରୁ ଏବଂ ସେ.ମି. ମିଳିବ
ଏବେ ପୂର୍ବ ସମୀକରଣ ରେ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଆମକୁ ମିଳିବ ଅର୍ଥାତ୍
ସମୀକରଣ ଦ୍ୱୟ ଏବଂ କୁ ଏକାଠି ଯୋଗ କଲେ ମିଳିବ ଯେଉଁଥିରୁ ବାହାର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ସେ.ମି. ମିଳିବ
ଏବଂ ର ମୂଲ୍ୟ କୌଣସି ଏକ ସମୀକରଣରେ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଭିତର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ ସେ.ମି. ହେବ
ଏହାର ବାହାର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ 15 ସେ.ମି. ଏବଂ ଭିତର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ 13 ସେ.ମି. ଅଟେ