📘

WithTeachers

Learning Together

© WithTeachers

Designed with for a better world.
Class 10 ଜ୍ୟାମିତି
ପରିମିତି Ex 5(d)

ପରିମିତି Ex 5(d) – Book Q A Class 10 ଜ୍ୟାମିତି

୧. ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 2520 ବର୍ଗମିଟର । ଏହାର ତ୍ରିଭୁଜାକାର ଆଧାରର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 20 ମି., 21 ମି. ଓ 29 ମିଟର ହେଲେ, ଆୟତନ ସ୍ଥିର କର ।

💡 ଦତ୍ତ ଅଛି ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଆଧାରର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 20 ମିଟର, 21 ମିଟର ଓ 29 ମିଟର
ଏଠାରେ ଆମେ ଦେଖିପାରିବା ଯେ 202+212=400+441=84120^2 + 21^2 = 400 + 441 = 841 ଏବଂ 292=84129^2 = 841
ତେଣୁ ଆଧାରଟି ଏକ ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଟେ
ଏହି ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜାକାର ଭୂମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ହେବ 12×20×21=210\frac{1}{2} \times 20 \times 21 = 210 ବର୍ଗ ମିଟର
ଆଧାରର ପରିସୀମା ହେଉଛି 20+21+29=7020 + 21 + 29 = 70 ମିଟର
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ + 2×2 \times ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
ଦତ୍ତ ଅଛି ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 2520 ବର୍ଗ ମିଟର
ତେଣୁ ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 25202×210=2520420=21002520 - 2 \times 210 = 2520 - 420 = 2100 ବର୍ଗ ମିଟର
ଆମେ ମଧ୍ୟ ଜାଣୁ ଯେ ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ଆଧାରର ପରିସୀମା ×\times ଉଚ୍ଚତା
ତେଣୁ 2100=70×ଉଚ୍ଚତା2100 = 70 \times \text{ଉଚ୍ଚତା} ଯାହାଦ୍ଵାରା ଉଚ୍ଚତା = 210070=30\frac{2100}{70} = 30 ମିଟର ହେବ
ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଆୟତନ ପାଇଁ ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଭୂମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ×\times ଉଚ୍ଚତା
ତେଣୁ ଆୟତନ = 210×30=6300210 \times 30 = 6300 ଘନ ମିଟର

୨. ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଭୂମି, 828\sqrt{2} ସେ.ମି. ଦୀର୍ଘ କର୍ଣ୍ଣ ବିଶିଷ୍ଟ ସମକୋଣୀ ସମଦ୍ବିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ । ଉଚ୍ଚତା 14 ସେ.ମି. ହେଲେ ଆୟତନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

💡 ମନେକର ସମକୋଣୀ ସମଦ୍ବିବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜର ସମାନ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ aa ସେ.ମି.
ଏହାର କର୍ଣ୍ଣର ସୂତ୍ର ହେଉଛି a2a\sqrt{2}
ଦତ୍ତ ଅଛି କର୍ଣ୍ଣ = 828\sqrt{2} ସେ.ମି.
ତେଣୁ a2=82a\sqrt{2} = 8\sqrt{2} ଯେଉଁଥିରୁ a=8a = 8 ସେ.ମି. ମିଳିବ
ଭୂମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ସୂତ୍ର ହେଉଛି 12×a2\frac{1}{2} \times a^2
ତେଣୁ ଭୂମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 12×82=642=32\frac{1}{2} \times 8^2 = \frac{64}{2} = 32 ବର୍ଗ ସେ.ମି.
ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଆୟତନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ×\times ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ଉଚ୍ଚତା = 14 ସେ.ମି.
ତେଣୁ ଆୟତନ = 32×14=44832 \times 14 = 448 ଘନ ସେ.ମି.

୩. ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଆୟତନ 2520 ଘନ ମିଟର । ଏହାର ଆଧାର ଗୋଟିଏ ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜ ଯାହାର ସମକୋଣ ସଂଲଗ୍ନ ବାହୁଦ୍ଵୟର ଦୈର୍ଘ୍ଯ 7 ମି. ଓ 24 ମିଟର । ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଉଚ୍ଚତା ଓ ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସ୍ଥିର କର ।

💡 ଦତ୍ତ ଅଛି ଆଧାରର ସମକୋଣ ସଂଲଗ୍ନ ବାହୁଦ୍ଵୟ 7 ମିଟର ଏବଂ 24 ମିଟର
ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 12×7×24=84\frac{1}{2} \times 7 \times 24 = 84 ବର୍ଗ ମିଟର
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଆୟତନ = ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ×\times ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ଆୟତନ = 2520 ଘନ ମିଟର
ତେଣୁ ଉଚ୍ଚତା = 252084=30\frac{2520}{84} = 30 ମିଟର
ଏବେ ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜର କର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା
କର୍ଣ୍ଣ = 72+242=49+576=625=25\sqrt{7^2 + 24^2} = \sqrt{49 + 576} = \sqrt{625} = 25 ମିଟର
ଆଧାରର ପରିସୀମା = 7+24+25=567 + 24 + 25 = 56 ମିଟର
ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଆଧାରର ପରିସୀମା ×\times ଉଚ୍ଚତା
ତେଣୁ ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 56×30=168056 \times 30 = 1680 ବର୍ଗ ମିଟର

୪. 15 ସେ.ମି. ଉଚ୍ଚ ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଆଧାର ଗୋଟିଏ ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜ ଯାହାର କର୍ଣ୍ଣର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 10 ସେ.ମି., ଆୟତନ 360 ଘନ ସେ.ମି. ହେଲେ ଆଧାରର ଅନ୍ୟ ବାହୁଦ୍ଵୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

💡 ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଆୟତନ = ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ×\times ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ଆୟତନ = 360 ଘନ ସେ.ମି. ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା = 15 ସେ.ମି.
ତେଣୁ ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 36015=24\frac{360}{15} = 24 ବର୍ଗ ସେ.ମି.
ମନେକର ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜର ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ aa ଏବଂ bb
ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 12×ab=24\frac{1}{2} \times ab = 24 ଯେଉଁଥିରୁ ab=48ab = 48 ମିଳିବ
ଦତ୍ତ ଅଛି କର୍ଣ୍ଣ = 10 ସେ.ମି. ତେଣୁ ପିଥାଗୋରାସ୍ ଉପପାଦ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ a2+b2=102=100a^2 + b^2 = 10^2 = 100
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ (a+b)2=a2+b2+2ab(a+b)^2 = a^2 + b^2 + 2ab
ମୂଲ୍ୟ ପକାଇଲେ (a+b)2=100+2(48)=196(a+b)^2 = 100 + 2(48) = 196 ତେଣୁ a+b=14a+b = 14
ସେହିପରି (ab)2=a2+b22ab=10096=4(a-b)^2 = a^2 + b^2 - 2ab = 100 - 96 = 4 ତେଣୁ ab=2a-b = 2
ଉଭୟ ସମୀକରଣକୁ ଯୋଗ କଲେ 2a=162a = 16 ଅର୍ଥାତ୍ a=8a = 8 ସେ.ମି. ମିଳିବ
aa ର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ b=148=6b = 14 - 8 = 6 ସେ.ମି. ହେବ
ତେଣୁ ଅନ୍ୟ ବାହୁଦ୍ଵୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 8 ସେ.ମି. ଏବଂ 6 ସେ.ମି. ଅଟେ

୫. ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ପାର୍ଶ୍ଵତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ, ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳ କ୍ଷେତ୍ରଫଳର 89\frac{8}{9} । ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 96 ବର୍ଗ ମିଟର ଏବଂ ଆୟତନ 48 ଘନମିଟର ହେଲେ ଉଚ୍ଚତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

💡 ଦତ୍ତ ଅଛି ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 96 ବର୍ଗ ମିଟର
ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁସାରେ ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 89×\frac{8}{9} \times ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
ତେଣୁ ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 96×98=10896 \times \frac{9}{8} = 108 ବର୍ଗ ମିଟର
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ + 2×2 \times ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
ମୂଲ୍ୟ ପକାଇଲେ 108=96+2×108 = 96 + 2 \times ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
ଏଥିରୁ 2×2 \times ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 10896=12108 - 96 = 12 ଅର୍ଥାତ୍ ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 6 ବର୍ଗ ମିଟର ମିଳିବ
ଆୟତନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ×\times ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ଆୟତନ = 48 ଘନମିଟର
ତେଣୁ 48=6×ଉଚ୍ଚତା48 = 6 \times \text{ଉଚ୍ଚତା} ଯାହାଦ୍ଵାରା ଉଚ୍ଚତା = 486=8\frac{48}{6} = 8 ମିଟର ମିଳିବ
ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଉଚ୍ଚତା 8 ମିଟର ଅଟେ

୬. ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଆଧାର ପରିସୀମା 56 ମିଟର । ପାର୍ଶ୍ଵପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 1680 ବର୍ଗ ମିଟର ଏବଂ ଆୟତନ 2520 ଘନମିଟର ହେଲେ ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

💡 ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଆଧାରର ପରିସୀମା ×\times ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 1680 ବର୍ଗ ମିଟର ଏବଂ ଆଧାରର ପରିସୀମା 56 ମିଟର
ତେଣୁ 1680=56×ଉଚ୍ଚତା1680 = 56 \times \text{ଉଚ୍ଚତା} ଯାହାଦ୍ଵାରା ଉଚ୍ଚତା = 168056=30\frac{1680}{56} = 30 ମିଟର ମିଳିବ
ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଆୟତନର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ×\times ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ଆୟତନ 2520 ଘନମିଟର
ତେଣୁ 2520=ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ×302520 = \text{ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ} \times 30
ଏଥିରୁ ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 252030=84\frac{2520}{30} = 84 ବର୍ଗ ମିଟର ମିଳିବ
ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 84 ବର୍ଗ ମିଟର ଅଟେ

୭. ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଆୟତନ 84384\sqrt{3} ଘ.ସେ.ମି. । ଉଚ୍ଚତା 7 ସେ.ମି. ଏବଂ ଆଧାର ଏକ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ହେଲେ ଆଧାରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

💡 ଆୟତନର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ×\times ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ଆୟତନ = 84384\sqrt{3} ଘ.ସେ.ମି. ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା = 7 ସେ.ମି.
ତେଣୁ ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 8437=123\frac{84\sqrt{3}}{7} = 12\sqrt{3} ବର୍ଗ ସେ.ମି.
ଆଧାର ଏକ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ସୂତ୍ର ହେଉଛି 34a2\frac{\sqrt{3}}{4} a^2 ଯେଉଁଠାରେ aa ହେଉଛି ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ
ତେଣୁ 34a2=123\frac{\sqrt{3}}{4} a^2 = 12\sqrt{3}
ଏହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ a2=123×43=48a^2 = \frac{12\sqrt{3} \times 4}{\sqrt{3}} = 48 ମିଳିବ
ଅର୍ଥାତ୍ a=48=43a = \sqrt{48} = 4\sqrt{3} ସେ.ମି.
ଆଧାରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 434\sqrt{3} ସେ.ମି. ଅଟେ

୮. ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଉଚ୍ଚତା 336 ସେମି. । ଏହାର ଭୂମିର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 21 ସେ.ମି., 72 ସେ.ମି. ଓ 75 ସେ.ମି । 288 ସେ.ମି. ଉଚ୍ଚତା ଏବଂ 42242\sqrt{2} ସେ.ମି. ଦୀର୍ଘ କର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜାକାର ଭୂମି ବିଶିଷ୍ଟ ଅନ୍ୟ ଏକ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଘନଫଳ ଯଦି ଏହି ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଘନଫଳ ସହିତ ସମାନ ହୁଏ, ତେବେ ଭୂମିର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

💡 ପ୍ରଥମ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଭୂମିର ବାହୁଗୁଡ଼ିକ 21 ସେ.ମି., 72 ସେ.ମି. ଓ 75 ସେ.ମି.
ଏଠାରେ 212+722=441+5184=562521^2 + 72^2 = 441 + 5184 = 5625 ଏବଂ 752=562575^2 = 5625
ତେଣୁ ପ୍ରଥମ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଭୂମି ଏକ ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜ ଅଟେ
ଏହି ଭୂମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 12×21×72=756\frac{1}{2} \times 21 \times 72 = 756 ବର୍ଗ ସେ.ମି.
ପ୍ରଥମ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଘନଫଳ (ଆୟତନ) = ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ×\times ଉଚ୍ଚତା = 756×336=254016756 \times 336 = 254016 ଘନ ସେ.ମି.
ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁସାରେ ଦ୍ଵିତୀୟ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଘନଫଳ ମଧ୍ୟ 254016 ଘନ ସେ.ମି. ଏବଂ ଏହାର ଉଚ୍ଚତା 288 ସେ.ମି.
ତେଣୁ ଦ୍ଵିତୀୟ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଭୂମିର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 254016288=882\frac{254016}{288} = 882 ବର୍ଗ ସେ.ମି.
ମନେକର ଦ୍ଵିତୀୟ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ସମକୋଣୀ ତ୍ରିଭୁଜାକାର ଭୂମିର ଦୁଇ ସମକୋଣ ସଂଲଗ୍ନ ବାହୁ ହେଉଛନ୍ତି xx ଏବଂ yy
ତେଣୁ 12xy=882\frac{1}{2}xy = 882 ଅର୍ଥାତ୍ xy=1764xy = 1764
ଦତ୍ତ ଅଛି କର୍ଣ୍ଣ = 42242\sqrt{2} ସେ.ମି., ତେଣୁ x2+y2=(422)2=1764×2=3528x^2 + y^2 = (42\sqrt{2})^2 = 1764 \times 2 = 3528
ବୀଜଗାଣିତିକ ସୂତ୍ରରୁ (x+y)2=x2+y2+2xy=3528+2(1764)=7056(x+y)^2 = x^2 + y^2 + 2xy = 3528 + 2(1764) = 7056 ଯେଉଁଥିରୁ x+y=84x+y = 84 ମିଳିବ
ସେହିପରି (xy)2=x2+y22xy=35283528=0(x-y)^2 = x^2 + y^2 - 2xy = 3528 - 3528 = 0 ଯେଉଁଥିରୁ xy=0x-y = 0 ଅର୍ଥାତ୍ x=yx = y ମିଳିବ
ସମୀକରଣଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କଲେ 2x=842x = 84 ତେଣୁ x=42x = 42 ଏବଂ y=42y = 42 ସେ.ମି. ମିଳିବ
ତେଣୁ ଦ୍ଵିତୀୟ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଭୂମିର ବାହୁମାନଙ୍କର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 42 ସେ.ମି., 42 ସେ.ମି. ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣ 42242\sqrt{2} ସେ.ମି. ଅଟେ

୯. 838\sqrt{3} ମିଟର ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଟିଏ ସରଳ ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଭୂମି ଗୋଟିଏ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ । ଏହି ପ୍ରିଜିମ୍‌ର ଆୟତନ 864 ଘନମିଟର ହେଲେ ଏହାର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।

💡 ଆୟତନର ସୂତ୍ର ହେଉଛି ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ×\times ଉଚ୍ଚତା
ଦତ୍ତ ଅଛି ଆୟତନ = 864 ଘନମିଟର ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା = 838\sqrt{3} ମିଟର
ତେଣୁ ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 86483=1083=363\frac{864}{8\sqrt{3}} = \frac{108}{\sqrt{3}} = 36\sqrt{3} ବର୍ଗ ମିଟର
ଆଧାରଟି ଏକ ସମବାହୁ ତ୍ରିଭୁଜ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 34a2=363\frac{\sqrt{3}}{4} a^2 = 36\sqrt{3}
ଏହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ a2=36×4=144a^2 = 36 \times 4 = 144 ଯେଉଁଥିରୁ ଆଧାରର ବାହୁ a=12a = 12 ମିଟର ମିଳିବ
ଆଧାରର ପରିସୀମା = 3×12=363 \times 12 = 36 ମିଟର
ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ଆଧାରର ପରିସୀମା ×\times ଉଚ୍ଚତା = 36×83=288336 \times 8\sqrt{3} = 288\sqrt{3} ବର୍ଗ ମିଟର
ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = ପାର୍ଶ୍ଵ ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ + 2×2 \times ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ
ମୂଲ୍ୟ ପକାଇଲେ 2883+2(363)=2883+723=3603288\sqrt{3} + 2(36\sqrt{3}) = 288\sqrt{3} + 72\sqrt{3} = 360\sqrt{3} ବର୍ଗ ମିଟର ମିଳିବ
ଏହାର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 3603360\sqrt{3} ବର୍ଗ ମିଟର ଅଟେ


୧୦. 4 ମିଟର ବ୍ୟାସ ଓ ୨ ମିଟର ଗଭୀର କୁଅଟିଏ ଖୋଳାଯାଇ ସେଥ୍ରୁ ବାହାରିଥିବା ମାଟିକୁ 12 ମିଟର ବ୍ୟାସର ଏକ ସିଲିଣ୍ଡର ଆକୃତି ବିଶିଷ୍ଟ ସ୍ତୂପରେ ଗଦାକଲେ, ସ୍ତୂପଟିର ଉଚ୍ଚତା କେତେ ହେବ ?

💡 କୂଅର (ଯାହା ଏକ ସିଲିଣ୍ଡର ଆକୃତିର) ବ୍ୟାସ d=4d = 4 ମିଟର ଦିଆଯାଇଛି ଅତଏବ ଏହାର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ r1=42=2r_1 = \frac{4}{2} = 2 ମିଟର ହେବ
କୂଅର ଗଭୀରତା (ଉଚ୍ଚତା) h1=2h_1 = 2 ମିଟର (୨ ମିଟର) ଦିଆଯାଇଛି
ବାହାରିଥିବା ମାଟିର ଆୟତନ (ଘନଫଳ) ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ସିଲିଣ୍ଡରର ଆୟତନ ସୂତ୍ର V=πr2hV = \pi r^2 h ପ୍ରୟୋଗ କରିବା
ତେଣୁ ମାଟିର ଆୟତନ =π×(2)2×2=8π= \pi \times (2)^2 \times 2 = 8\pi ଘନ ମିଟର ହେବ
ଏହି ସମୁଦାୟ ମାଟିକୁ ଏକ ନୂତନ ସିଲିଣ୍ଡର ଆକୃତି ସ୍ତୂପରେ ଗଦା କରାଗଲା ଯାହାର ବ୍ୟାସ 1212 ମିଟର ଅର୍ଥାତ୍ ଏହାର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ r2=6r_2 = 6 ମିଟର
ମନେକର ନୂତନ ସ୍ତୂପର ଉଚ୍ଚତା h2h_2
ସ୍ତୂପର ଆୟତନ ମଧ୍ୟ ସମାନ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ହେବ ଅର୍ଥାତ୍ π×(6)2×h2=36πh2\pi \times (6)^2 \times h_2 = 36\pi h_2 ଘନ ମିଟର
ଉଭୟ ଆୟତନ ସମାନ ହୋଇଥିବାରୁ ଆମେ ଲେଖିପାରିବା 36πh2=8π36\pi h_2 = 8\pi
ଏହି ସମୀକରଣକୁ ସମାଧାନ କଲେ h2=8π36π=836=29h_2 = \frac{8\pi}{36\pi} = \frac{8}{36} = \frac{2}{9} ମିଟର ମିଳିବ
ସ୍ତୂପଟିର ଉଚ୍ଚତା 29\frac{2}{9} ମିଟର ହେବ

୧୧. ଗୋଟିଏ ସିଲିଣ୍ଡର ଆକାରର ସ୍ତମ୍ଭ ତିଆରି କରିବାକୁ ପ୍ରତି 100 ଘନ ଡେ.ମି.କୁ 8 ଟଙ୍କା ହିସାବରେ 352 ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ । ସ୍ତମ୍ଭଟିର ଭୂମିର ବ୍ୟାସ 20 ଡେ.ମି. ହେଲେ ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । (π227\pi \simeq \frac{22}{7})

💡 ପ୍ରତି 100 ଘନ ଡେ.ମି. କାମ ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେଉଛି 8 ଟଙ୍କା
ସ୍ତମ୍ଭ ତିଆରି ପାଇଁ ସମୁଦାୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଛି 352 ଟଙ୍କା ତେଣୁ ସ୍ତମ୍ଭର ସମୁଦାୟ ଆୟତନ (ଘନଫଳ) ହେବ 3528×100=44×100=4400\frac{352}{8} \times 100 = 44 \times 100 = 4400 ଘନ ଡେ.ମି.
ସିଲିଣ୍ଡର ଆକାର ସ୍ତମ୍ଭର ଭୂମିର ବ୍ୟାସ ଦିଆଯାଇଛି 20 ଡେ.ମି. ତେଣୁ ଏହାର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ r=202=10r = \frac{20}{2} = 10 ଡେ.ମି. ହେବ
ସିଲିଣ୍ଡରର ଆୟତନର ସୂତ୍ର ହେଉଛି V=πr2hV = \pi r^2 h ଯେଉଁଠାରେ hh ହେଉଛି ଏହାର ଉଚ୍ଚତା
ଏହି ସୂତ୍ରରେ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଆମେ ପାଇବା 227×(10)2×h=4400\frac{22}{7} \times (10)^2 \times h = 4400
ଅର୍ଥାତ୍ 22007×h=4400\frac{2200}{7} \times h = 4400 ଯାହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ ମିଳିବ h=4400×72200=2×7=14h = \frac{4400 \times 7}{2200} = 2 \times 7 = 14 ଡେ.ମି.
ସ୍ତମ୍ଭଟିର ଉଚ୍ଚତା 14 ଡେ.ମି. ଅଟେ

୧୨. 28 ମିଟର ଉଚ୍ଚ ଗୋଟିଏ ସିଲିଣ୍ଡରର ଆୟତନ 5125\frac{1}{2} ମିଟର ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଗୋଟିଏ ସମଘନର ଘନଫଳ ସଙ୍ଗେ ସମାନ । ସିଲିଣ୍ଡରର ଭୂମିର ବ୍ୟାସ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । (π227\pi \simeq \frac{22}{7})

💡 ସମଘନର ଗୋଟିଏ ବାହୁର ଦୈର୍ଘ୍ୟ a=512a = 5\frac{1}{2} ମିଟର ଯାହାକୁ ଆମେ ଭଗ୍ନାଂଶରେ 112\frac{11}{2} ମିଟର ଲେଖିପାରିବା
ସମଘନର ଘନଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ସୂତ୍ର ହେଉଛି a3a^3 ତେଣୁ ଏହାର ଘନଫଳ =(112)3=13318= (\frac{11}{2})^3 = \frac{1331}{8} ଘନ ମିଟର ହେବ
ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି ଯେ ସିଲିଣ୍ଡରର ଉଚ୍ଚତା h=28h = 28 ମିଟର ଏବଂ ଏହାର ଆୟତନ ଉକ୍ତ ସମଘନର ଘନଫଳ ସହ ସମାନ ଅଟେ
ସିଲିଣ୍ଡରର ଆୟତନ ସୂତ୍ର ହେଉଛି πr2h\pi r^2 h ଯେଉଁଠାରେ rr ହେଉଛି ଭୂମିର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ
ସମୀକରଣ ଅନୁଯାୟୀ 227×r2×28=13318\frac{22}{7} \times r^2 \times 28 = \frac{1331}{8}
ଏହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ 22×4×r2=1331822 \times 4 \times r^2 = \frac{1331}{8} ଅର୍ଥାତ୍ 88r2=1331888 r^2 = \frac{1331}{8} ମିଳିବ
ଏଥିରୁ ଆମେ r2=13318×88=1331704r^2 = \frac{1331}{8 \times 88} = \frac{1331}{704} ପାଇବା ଏବଂ ଏହାକୁ 11 ଦ୍ୱାରା କାଟିଲେ r2=12164r^2 = \frac{121}{64} ହେବ
ବର୍ଗମୂଳ କଲେ ଆମକୁ ମିଳିବ r=118r = \frac{11}{8} ମିଟର
ଆମକୁ ଭୂମିର ବ୍ୟାସ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି ଯାହାର ସୂତ୍ର ହେଉଛି 2r2r
ତେଣୁ ବ୍ୟାସ =2×118=114=234= 2 \times \frac{11}{8} = \frac{11}{4} = 2\frac{3}{4} ମିଟର (ବା 2.75 ମିଟର) ଅଟେ

୧୩. ଗୋଟିଏ ସିଲିଣ୍ଡରର ଘନଫଳ 9504 ଘନ ସେ.ମି. । ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 1584 ବ.ସେ.ମି. । ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । (π227\pi \simeq \frac{22}{7})

💡 ଦତ୍ତ ଅଛି ଯେ ସିଲିଣ୍ଡରର ଘନଫଳ (ଆୟତନ) V=9504V = 9504 ଘନ ସେ.ମି. ଏବଂ ଏହାର ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ CSA=1584CSA = 1584 ବର୍ଗ ସେ.ମି. ଅଟେ
ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ସିଲିଣ୍ଡରର ଘନଫଳର ସୂତ୍ର ହେଉଛି πr2h\pi r^2 h ଏବଂ ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସୂତ୍ର ହେଉଛି 2πrh2\pi r h
ଘନଫଳକୁ ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କଲେ ଆମେ ପାଇବା πr2h2πrh=95041584\frac{\pi r^2 h}{2\pi r h} = \frac{9504}{1584}
ଏଥିରୁ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କେବଳ r2\frac{r}{2} ରହିବ ଅର୍ଥାତ୍ r2=6\frac{r}{2} = 6 ମିଳିବ ଯାହାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ r=12r = 12 ସେ.ମି. ହେବ
ଏବେ ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର ସମୀକରଣରେ rr ର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା
2×227×12×h=15842 \times \frac{22}{7} \times 12 \times h = 1584 ପାଇବା
ଯାହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ 5287×h=1584\frac{528}{7} \times h = 1584 ହେବ
ଏଥିରୁ ଉଚ୍ଚତା h=1584×7528=3×7=21h = \frac{1584 \times 7}{528} = 3 \times 7 = 21 ସେ.ମି. ମିଳିବ
ସିଲିଣ୍ଡରଟିର ଉଚ୍ଚତା 21 ସେ.ମି. ଅଟେ

୧୪. ଗୋଟିଏ ସିଲିଣ୍ଡରର ଉଚ୍ଚତା ଭୂମିର ବ୍ୟାସର ଦୁଇଗୁଣ । ଏହାର ଘନଫଳ 539 ଘ.ଡେ.ମି. ହେଲେ ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ କେତେ ? (π227\pi \simeq \frac{22}{7})

💡 ମନେକର ସିଲିଣ୍ଡରର ଭୂମିର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ rr ଡେ.ମି. ତେଣୁ ଏହାର ବ୍ୟାସ ହେବ 2r2r ଡେ.ମି.
ପ୍ରଶ୍ନ ଅନୁସାରେ ଉଚ୍ଚତା (hh) ହେଉଛି ଭୂମିର ବ୍ୟାସର ଦୁଇଗୁଣ ଅର୍ଥାତ୍ h=2×2r=4rh = 2 \times 2r = 4r ଡେ.ମି.
ସିଲିଣ୍ଡରର ଘନଫଳ (ଆୟତନ) ର ସୂତ୍ର ହେଉଛି πr2h\pi r^2 h ଯାହା 539 ଘନ ଡେ.ମି. ଦିଆଯାଇଛି
ଏହି ସୂତ୍ରରେ hh ର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଆମେ ପାଇବା 227×r2×4r=539\frac{22}{7} \times r^2 \times 4r = 539
ଯେଉଁଥିରୁ 887r3=539\frac{88}{7} r^3 = 539 ମିଳିବ
ଏହି ସମୀକରଣକୁ ସମାଧାନ କଲେ r3=539×788r^3 = \frac{539 \times 7}{88} ହେବ ଯାହାକୁ 11 ଦ୍ୱାରା କାଟିଲେ 49×78=3438\frac{49 \times 7}{8} = \frac{343}{8} ମିଳିବ
ଘନମୂଳ ନେଲେ ଆମେ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ r=72=3.5r = \frac{7}{2} = 3.5 ଡେ.ମି. ପାଇବା ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା h=4×3.5=14h = 4 \times 3.5 = 14 ଡେ.ମି. ହେବ
ସିଲିଣ୍ଡରର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସୂତ୍ର ହେଉଛି 2πr(r+h)2\pi r(r+h)
ଏଠାରେ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ 2×227×3.5×(3.5+14)=22×17.5=3852 \times \frac{22}{7} \times 3.5 \times (3.5 + 14) = 22 \times 17.5 = 385 ବର୍ଗ ଡେ.ମି. ମିଳିବ
ସିଲିଣ୍ଡରର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 385 ବର୍ଗ ଡେ.ମି. ଅଟେ

୧୫. ଗୋଟିଏ ନିଦା ସମବର୍ତ୍ତୁଳର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 70114701\frac{1}{4} ବ.ସେ.ମି. ଓ ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳ 528 ବ.ସେ.ମି. ହେଲେ ଆୟତନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । (π227\pi \simeq \frac{22}{7})

💡 ଏକ ନିଦା ସିଲିଣ୍ଡର (ସମବର୍ତ୍ତୁଳ) ର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସୂତ୍ର ହେଉଛି 2πr2+2πrh2\pi r^2 + 2\pi rh ଏବଂ ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସୂତ୍ର ହେଉଛି 2πrh2\pi rh
ପ୍ରଶ୍ନରେ ଦତ୍ତ ଅଛି ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 70114=701.25701\frac{1}{4} = 701.25 ବର୍ଗ ସେ.ମି. ଏବଂ ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 528528 ବର୍ଗ ସେ.ମି. ଅଟେ
ତେଣୁ ସୂତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ 2πr2+528=701.252\pi r^2 + 528 = 701.25
ଏଥିରୁ ଆମେ ପାଇବା 2πr2=701.25528=173.252\pi r^2 = 701.25 - 528 = 173.25 ବର୍ଗ ସେ.ମି.
ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆଧାରର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ πr2=173.252=86.625\pi r^2 = \frac{173.25}{2} = 86.625 ବର୍ଗ ସେ.ମି. ହେବ
π\pi ର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ 227×r2=86.625\frac{22}{7} \times r^2 = 86.625 ଅର୍ଥାତ୍ r2=86.625×722=27.5625r^2 = \frac{86.625 \times 7}{22} = 27.5625 ମିଳିବ
ଏହାର ବର୍ଗମୂଳ ନେଲେ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ r=5.25r = 5.25 ସେ.ମି. ବା 214\frac{21}{4} ସେ.ମି. ମିଳିବ
ଏବେ ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳ ସମୀକରଣରୁ ଆମେ ପାଇବା 2×227×214×h=5282 \times \frac{22}{7} \times \frac{21}{4} \times h = 528
ଯାହାକୁ ସମାଧାନ କଲେ 33h=52833h = 528 ହେବ ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା h=52833=16h = \frac{528}{33} = 16 ସେ.ମି. ମିଳିବ
ସିଲିଣ୍ଡରର ଆୟତନ ସୂତ୍ର ହେଉଛି πr2h\pi r^2 h
ଏହି ସୂତ୍ରରେ ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୋଇଥିବା πr2\pi r^2 ଏବଂ hh ର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଆୟତନ = 86.625×16=138686.625 \times 16 = 1386 ଘନ ସେ.ମି. ହେବ

୧୬. ଗୋଟିଏ ସରଳ ବୃତ୍ତଭୂମିକ ସିଲିଣ୍ଡରର ଉଚ୍ଚତା ଓ ବ୍ୟାସର ଅନୁପାତ 3:2 । ଏହାର ସମଗ୍ରପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ 1232 ବ.ସେ.ମି. ହେଲେ, ଏହାର ଘନଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର । (π227\pi \simeq \frac{22}{7})

💡 ଦତ୍ତ ଅଛି ଯେ ସିଲିଣ୍ଡରର ଉଚ୍ଚତା (hh) ଏବଂ ବ୍ୟାସ (2r2r) ର ଅନୁପାତ 3:23:2 ଅଟେ ଅର୍ଥାତ୍ h2r=32\frac{h}{2r} = \frac{3}{2}
ଏହି ସମୀକରଣକୁ ସମାଧାନ କଲେ ଆମେ ପାଇବା 2h=6r2h = 6r ଯେଉଁଥିରୁ h=3rh = 3r ମିଳିବ
ସିଲିଣ୍ଡରର ସମଗ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ସୂତ୍ର ହେଉଛି 2πr(r+h)2\pi r(r+h) ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନରେ 1232 ବର୍ଗ ସେ.ମି. ଦିଆଯାଇଛି
ଏହି ସୂତ୍ରରେ hh ର ମୂଲ୍ୟ 3r3r ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଆମେ ପାଇବା 2πr(r+3r)=12322\pi r(r + 3r) = 1232
ଅର୍ଥାତ୍ 2πr(4r)=12322\pi r(4r) = 1232 ଯେଉଁଥିରୁ 8πr2=12328\pi r^2 = 1232 ମିଳିବ
ଏହାକୁ ଆହୁରି ସମାଧାନ କଲେ 8×227×r2=12328 \times \frac{22}{7} \times r^2 = 1232 ଅର୍ଥାତ୍ 1767r2=1232\frac{176}{7} r^2 = 1232 ହେବ
ତେଣୁ r2=1232×7176=7×7=49r^2 = \frac{1232 \times 7}{176} = 7 \times 7 = 49 ଏବଂ ଏହାର ବର୍ଗମୂଳ ନେଲେ ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ r=7r = 7 ସେ.ମି. ମିଳିବ
ଏଥିରୁ ଉଚ୍ଚତା h=3×7=21h = 3 \times 7 = 21 ସେ.ମି. ହେବ
ସିଲିଣ୍ଡରର ଘନଫଳ (ଆୟତନ) ର ସୂତ୍ର ହେଉଛି πr2h\pi r^2 h
ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଘନଫଳ = 227×(7)2×21=227×49×21=154×21=3234\frac{22}{7} \times (7)^2 \times 21 = \frac{22}{7} \times 49 \times 21 = 154 \times 21 = 3234 ଘନ ସେ.ମି. ମିଳିବ

୧୭. ଉଭୟ ପ୍ରାନ୍ତ ବନ୍ଦ ହୋଇଥିବା ଗୋଟିଏ ଫମ୍ପା ସିଲିଣ୍ଡରରେ ବ୍ୟବହୃତ ଧାତୁର ଘନଫଳ 4928 ଘ. ସେ. ମି. ଏବଂ ଏହାର ପୃଷ୍ଠତଳଦ୍ଵୟର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ଅନ୍ତର 352 ବ.ସେ.ମି. । ସିଲିଣ୍ଡରର ଉଚ୍ଚତା 28 ସେ.ମି. ହେଲେ, ଏହାର ଭିତର ଓ ବାହାର ବ୍ୟାସାଦ୍ଧ କେତେ ? (π227\pi \simeq \frac{22}{7})

💡 ମନେକର ଫମ୍ପା ସିଲିଣ୍ଡରର ବାହାର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ RR ସେ.ମି. ଏବଂ ଭିତର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ rr ସେ.ମି. ଏବଂ ଦତ୍ତ ଅଛି ଏହାର ଉଚ୍ଚତା h=28h = 28 ସେ.ମି.
ଫମ୍ପା ସିଲିଣ୍ଡରରେ ବ୍ୟବହୃତ ଧାତୁର ଘନଫଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାର ସୂତ୍ର ହେଉଛି π(R2r2)h\pi (R^2 - r^2) h ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ 4928 ଘନ ସେ.ମି. ଦିଆଯାଇଛି
ଏଥିରେ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଆମେ ପାଇବା 227×(R2r2)×28=4928\frac{22}{7} \times (R^2 - r^2) \times 28 = 4928
ଯେଉଁଥିରୁ 88(R2r2)=492888(R^2 - r^2) = 4928 ଏବଂ R2r2=492888=56R^2 - r^2 = \frac{4928}{88} = 56 ମିଳିବ ଯାହାକୁ ଆମେ (R+r)(Rr)=56(R+r)(R-r) = 56 ହିସାବରେ ଲେଖିପାରିବା
ଏବେ ଦତ୍ତ ଅଛି ଯେ ପୃଷ୍ଠତଳଦ୍ଵୟର କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ଅନ୍ତର (ବାହାର ଏବଂ ଭିତର ବକ୍ର ପୃଷ୍ଠତଳ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ) 352 ବର୍ଗ ସେ.ମି. ଅଟେ
ଏହାର ସୂତ୍ର ହେଉଛି 2πRh2πrh=2πh(Rr)2\pi Rh - 2\pi rh = 2\pi h(R-r)
ସୂତ୍ରରେ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଆମେ ପାଇବା 2×227×28×(Rr)=3522 \times \frac{22}{7} \times 28 \times (R-r) = 352
ଯେଉଁଥିରୁ 176(Rr)=352176(R-r) = 352 ଏବଂ Rr=352176=2R-r = \frac{352}{176} = 2 ସେ.ମି. ମିଳିବ
ଏବେ ପୂର୍ବ ସମୀକରଣ (R+r)(Rr)=56(R+r)(R-r) = 56 ରେ Rr=2R-r = 2 ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଆମକୁ ମିଳିବ 2(R+r)=562(R+r) = 56 ଅର୍ଥାତ୍ R+r=28R+r = 28
ସମୀକରଣ ଦ୍ୱୟ Rr=2R-r = 2 ଏବଂ R+r=28R+r = 28 କୁ ଏକାଠି ଯୋଗ କଲେ ମିଳିବ 2R=302R = 30 ଯେଉଁଥିରୁ ବାହାର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ R=15R = 15 ସେ.ମି. ମିଳିବ
ଏବଂ RR ର ମୂଲ୍ୟ କୌଣସି ଏକ ସମୀକରଣରେ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଭିତର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ r=152=13r = 15 - 2 = 13 ସେ.ମି. ହେବ
ଏହାର ବାହାର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ 15 ସେ.ମି. ଏବଂ ଭିତର ବ୍ୟାସାର୍ଦ୍ଧ 13 ସେ.ମି. ଅଟେ