ପ୍ରଶ୍ନ ଏବଂ ଉତ୍ତର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ତରମୂଳକ 

୧. ‘ବିକଚ ରାଜୀବ ଦୃଶା’ ନିମ୍ନୋକ୍ତ କେଉଁ କେଉଁ ଅର୍ଥକୁ ବୁଝାଉଛି ?

 (କ) ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପଦ୍ମଫୁଲ ସଦୃଶ ଆଖୁ ଯାହାର (ଖ) ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପଦ୍ମଫୁଲର ପାଖୁଡ଼ା ସଦୃଶ ଆଖୁ ଯାହାର

(ଗ) ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପଦ୍ମଫୁଲର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଯୁକ୍ତ ଆଖୁ ଯାହାର (ଘ) ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପଦ୍ମଫୁଲ ସଦୃଶ ମୁଖ ଯାହାର

ଉତ୍ତର: (କ) ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପଦ୍ମଫୁଲ ସଦୃଶ ଆଖୁ ଯାହାର

୨. ‘ଅରୁଣ କଷାୟ ବାସ’ର ଅର୍ଥ ସ୍ଵରୂପ କେଉଁ ଉକ୍ତିଟି ଠିକ୍ ?

(କ) ଅରୁଣଙ୍କ ନିମନ୍ତେ କଷାୟ ବସ୍ତ୍ର (ଖ) ଅରୁଣଙ୍କର କଷାୟ ବସ୍ତ୍ର

(ଗ) ଅରୁଣ ରଙ୍ଗିର କଷାୟ ବସ୍ତ୍ର (ଘ) କଷାୟ ରଙ୍ଗିର ଅରୁଣ ବସ୍ତ୍ର

ଉତ୍ତର: (ଗ) ଅରୁଣ ରଙ୍ଗିର କଷାୟ ବସ୍ତ୍ର

୩. ଉଷାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ସତୀ ସୀତା କେଉଁ ବାକ୍ୟଟି କହିଛନ୍ତି ?

(କ) ଉଷା ତିମିର-ବିଧ୍ୱଂସୀ (ଖ) ଉଷା ଜାନକୀ-ଦର୍ଶନ ତୃଷାର୍ଭ

(ଗ) ଉଷା ମଙ୍ଗିଳ ଆଗମନୀ (ଘ) ଉଷା ବିକଚ-ରାଜୀବ ଦୃଶା

ଉତ୍ତର: (କ) ଉଷା ତିମିର-ବିଧ୍ୱଂସୀ

୪. ସୀତାଙ୍କର ଅନ୍ୟନାମ ବୈଦେହୀ ହେବାର କାରଣ କ'ଣ ? (କ) ବିଶେଷ ଦେହଧାରିଣୀ କନ୍ୟା (ଖ) ବିଦେହର କନ୍ୟା

 (ଗ) ଦେହହୀନା କନ୍ୟା (ଘ) ବିଦେଶିନୀ କନ୍ୟା

ଉତ୍ତର: (ଖ) ବିଦେହର କନ୍ୟା

୫. ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ରୂପକ କର୍ମଧାରୟ ନୁହେଁ ଚିହ୍ନାଇଦିଅ ।

(କ) କରପଲ୍ଲବ (ଖ) ନୀହାରମୁକ୍ତା (ଗ) ବୀଣାଝଙ୍କାର (ଘ) ତରଙ୍ଗିକର

ଉତ୍ତର: (ଗ) ବୀଣାଝଙ୍କାର

୬. ନିମ୍ନୋକ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶବ୍ଦର ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅର୍ଥ ଲେଖ ।

ବାସ – ବସ୍ତ୍ର, ବାସସ୍ଥାନ ଅଙ୍କ – କୋଳ, ନାଟକର ଭାଗ କର – ହାତ, କିରଣ ପଦ – ପାଦ, କବିତାର ଅଂଶ ବନ – ଜଙ୍ଗିଲ, ଜଳ ବିଧୂ – ବ୍ରହ୍ମା, ନିୟମ ଶ୍ରୁତି – କାନ, ବେଦ

୭. ନିମ୍ନଲିଖୂତ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକର ତିନୋଟି ଲେଖାଏଁ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଲେଖ ।

କୁସୁମ – ଫୁଲ, ପୁଷ୍ପ, ସୁମନ ରାଜୀବ – ପଦ୍ମ, କମଳ, ନଳିନୀ ନୀର – ଜଳ, ପାଣି, ସଲିଳ ରାତ୍ରି – ନିଶା, ରଜନୀ, ଯାମିନୀ ଗଗନ – ଆକାଶ, ନଭ, ଅମ୍ବର

୮. ‘କ’ ସ୍ତମ୍ଭର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦ ସହିତ ‘ଖ’ ସ୍ତମ୍ଭର ଉପଯୁକ୍ତ ପଦ ଯୋଗ କର ।

 'କ' ସ୍ତମ୍ଭ 'ଖ' ସ୍ତମ୍ଭ ସରସ୍ୱତୀ – ବୀଣାଝଙ୍କାର ମୁକ୍ତା – ଉପହାର ଉଷା – ସୁକୁମାରଦେହୀ କୁମ୍ଭାଟୁଆ – ସ୍ତବପାଠ ପ୍ରଭାତୀ ତାରା – ମଙ୍ଗିଳ ପ୍ରଦୀପ ତମସା – ଆଶ୍ରମଧାତ୍ରୀ ତାପସ କନ୍ୟା – (ଏହା ଅତିରିକ୍ତ, କୌଣସି ସହ ଯୋଡି ହେବ ନାହିଁ)

୯. ବନ୍ଧନୀ ମଧ୍ୟରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଶବ୍ଦ ବାଛି ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣ କର ।

 (କ) ତୁମ୍ଭ କୋମଳ ଚରଣ କରେ _______ ଆହରଣ । ( କିରଣ, ଜ୍ୟୋତି, ରଶ୍ମି )

ଉତ୍ତର: ଜ୍ୟୋତି

(ଖ) ବନ୍ଦିଲେ ଉଷାର _______ ସବିନୟରେ । ( ପଦ, ପାଦ, ଚରଣ )

ଉତ୍ତର: ପଦ

(ଗ) ଜାନକୀ ଦର୍ଶନ _______ ହୃଦୟେ ବହି । ( ଦୃଶା, ତୃଷା, ଆଶା )

ଉତ୍ତର: ତୃଷା

(ଘ) ପ୍ରାଙ୍ଗିଣେ କୁସୁମ ବିଞ୍ଚ୍ ସୁବାସିତ _______ ସିଞ୍ଚ୍ । ( ନୀର, ଜଳ, ସଲିଳ )

ଉତ୍ତର: ନୀର

୧୦. ‘ଦରଶନ ଦିଅ ସତି, ରାତି ପାହିଲା’– ଏ କଥା କିଏ କାହାକୁ କହିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ଏ କଥା ଉଷାଦେବୀ କୋଇଲିର କଣ୍ଠ (କଳକଣ୍ଠ କଣ୍ଠେ) ମାଧ୍ୟମରେ ସତୀ ସୀତାଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି ।

୧୧. ବାଲ୍ମୀକି ଆଶ୍ରମକୁ ଉଷା କାହିଁକି ଆଗମନ କରିଥିଲେ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି ?

ଉତ୍ତର: ଉଷାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ନିର୍ବାସିତା ସତୀ ଜାନକୀଙ୍କର ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ତୃଷା ବା ଆଶା ଥିବାରୁ ସେ ବାଲ୍ମୀକି ଆଶ୍ରମକୁ ଆଗମନ କରିଥିଲେ ।

୧୨. ଉଷା ମଙ୍ଗିଳ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଆସିଥିବା କଥା କବିତାର କେଉଁ ପଦରୁ ଜଣାପଡୁଛି ?

ଉତ୍ତର: କବିତାର ପ୍ରଥମ ପଦ "ମଙ୍ଗଳେ ଅଇଲା ଉଷା"ରୁ ହିଁ ଉଷା ମଙ୍ଗିଳ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଆସିଥିବା କଥା ଜଣାପଡୁଛି ।

୧୩. ଉଷା ଉପହାର ସ୍ୱରୂପ କ’ଣ ଆଣିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ଉଷା ନିଜର କରପଲ୍ଲବରେ ନୀହାର ବା କାକର ରୂପକ ମୁକ୍ତା ଉପହାର ସ୍ୱରୂପ ଆଣିଛନ୍ତି ।

୧୪. ଉଷାଙ୍କ କର ବୋଲି କବି କାହାକୁ କଳ୍ପନା କରିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ଉଷାଙ୍କ କର ବୋଲି କବି କଅଁଳିଆ ପତ୍ରକୁ (ପଲ୍ଲବ) କଳ୍ପନା କରିଛନ୍ତି ।

୧୫. ଉଷା କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ରହି ସୀତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ଉଷା ସତୀ ସୀତାଙ୍କ କୁଡ଼ିଆ ବାହାରେ ଥିବା ଅଗଣାରେ (ବାସ-ବାହାର-ପ୍ରାଙ୍ଗିଣେ) ରହି ଡାକିଲେ ।

୧୬. କଳକଣ୍ଠ କଣ୍ଠରେ କିଏ କହିଲା ?

ଉତ୍ତର: କଳକଣ୍ଠ (କୋଇଲି) କଣ୍ଠରେ ସ୍ଵୟଂ ଉଷାଦେବୀ କହିଲେ ।

୧୭. ଉଷା କି ପ୍ରକାର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ଉଷା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗିର କଷାୟ ବସ୍ତ୍ର (ଅରୁଣ କଷାୟ ବାସ) ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି ।

୧୮. କବି ଉଷାଙ୍କୁ କେଉଁ ରୂପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: କବି ଉଷାଙ୍କୁ ଜଣେ ଯୋଗେଶ୍ୱରୀ ରୂପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ରୂପ ପ୍ରଶାନ୍ତ ଓ ମନରେ ବିଶ୍ଵାସ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ।

୧୯. ମର୍ତ୍ତ୍ୟଭୁବନକୁ ଉଷା ଆସିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ’ଣ ?

ଉତ୍ତର: ଦୁଃଖିନୀ ସୀତାଙ୍କର ଦୁଃଖରାଶି ଲାଘବ କରି ତାଙ୍କୁ ଏକ ନବ ଜୀବନ ଦେବା ପାଇଁ ଉଷା ମର୍ତ୍ତ୍ୟଭୁବନକୁ ଆସିଛନ୍ତି ।

୨୦. ସୀତାଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ଉଷା କି ବ୍ୟବସ୍ଥାମାନ କରାଇଥିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ଉଷାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ, ପବନ ସଙ୍ଗିୀତ ଗାନ କରୁଥିଲା, ଭ୍ରମର ବୀଣା ବଜାଉଥିଲା, ସୁଗନ୍ଧ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲା ଏବଂ କୁମ୍ଭାଟୁଆ ଓ କଜଳପାତି ପକ୍ଷୀ ସ୍ତବପାଠକାରୀ ସାଜି ତାଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରାଉଥିଲେ ।

୨୧. ଉଷା ସୀତାଙ୍କୁ ସତୀ, ରାଜ୍ୟ ରାଣୀ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କଲେ କାହିଁକି ?

ଉତ୍ତର: କଜଳପାତି ପକ୍ଷୀ (ପାଟ ମାଗଧ) ମାଧ୍ୟମରେ ଉଷା ସୀତାଙ୍କୁ 'ସତୀ' ଓ 'ରାଜ୍ୟ-ରାଣୀ' ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଛନ୍ତି, କାରଣ ସୀତା ରାଜା ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଓ ଅଯୋଧ୍ୟାର ରାଣୀ ଥିଲେ ।

୨୨. ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ବୀଣାଝଙ୍କାର ସହିତ କାହାକୁ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି ?

ଉତ୍ତର: ବାଲ୍ମୀକି ଆଶ୍ରମରେ ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ମୁନିଋଷିମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିଃସୃତ ଉଚ୍ଚ ଓଁକାର ଧ୍ଵନିକୁ (ବେଦ-ସ୍ୱନ) ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ବୀଣାଝଙ୍କାର ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଇଛି ।

୨୩. ଏହାଦ୍ଵାରା ବନଭୂମିରେ କି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା ?

ଉତ୍ତର: ମୁନିଋଷିମାନଙ୍କ ବେଦଧ୍ଵନି ଦ୍ଵାରା ସମଗ୍ର ସବୁଜ ବନ (ଶ୍ୟାମବନ) ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ବନଭୂମି ବେଳୁବେଳ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ଦେଖାଗଲା, ସତେ ଯେପରି ମନ୍ତ୍ରବଳରେ ତା’ର ବଳ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି ।

୨୪. ଅନୁକମ୍ପା କିଏ ?

ଉତ୍ତର: ଅନୁକମ୍ପା ବାଲ୍ମୀକି ଆଶ୍ରମର ଜଣେ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ବା ତପସ୍ବିନୀ ଥିଲେ ।

୨୫. ଅନୁକମ୍ପା ସୀତାଙ୍କୁ କ’ଣ କହିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ଅନୁକମ୍ପା ସୀତାଙ୍କୁ ଉଠିବାକୁ କହିଲେ ଏବଂ କହିଲେ ଯେ ସୁକୁମାର ଦେହୀ ଉଷା ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସେ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରନ୍ତୁ । ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଲେ ଯେ ତମସା ନଦୀ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ ସୁଖ ଲାଭ କରିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି ।

୨୬. ସୀତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ବୀର ରାମ ମୂର୍ତିକୁ କବି କାହାପରି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ସୀତାଙ୍କ ଶୋକ ଜର୍ଜରିତ ହୃଦୟରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ବୀର ରାମଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ କବି, ପଦ୍ମ ଉପରେ ଥିବା ଶିଶିର ବିନ୍ଦୁରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ (ଖର-ରଶ୍ମି) ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପରି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।

୨୭. ସୀତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଶୋକ-ଜର୍ଜରିତ ହେବାର କାରଣ କ’ଣ ?

ଉତ୍ତର: ସ୍ଵାମୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ନିର୍ବାସିତା ହୋଇଥିବାରୁ ଏବଂ ତାଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛେଦ ହୋଇଥିବାରୁ ସୀତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଶୋକ-ଜର୍ଜରିତ ଥିଲା ।

୨୮. ସୀତା ଉଷାଙ୍କ ପଦ ବନ୍ଦନା କରି କ’ଣ କହିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ସୀତା ଉଷାଙ୍କ ପଦ ବନ୍ଦନା କରି ତାଙ୍କୁ 'ତିମିର ବିଧ୍ବଂସୀ' (ଅନ୍ଧକାର ନାଶକାରୀ) ଓ 'ରବି-ଆଗମନ-ଶଂସୀ' (ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆଗମନର ସୂଚକ) ବୋଲି କହିଲେ । ସେ ଦୃଢ଼ ଆଶାରେ ଉଷାଙ୍କ ଶରଣ ନେଇ ନିଜେ 'ରଘୁବଂଶିକେ' (ରଘୁବଂଶର କୁଳବଧୂ) ହୋଇଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ ବା ମଙ୍ଗିଳ କାମନା କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ ।

୨୯. ଉଷାଙ୍କୁ ‘ଶୁଭ୍ର ସଉରଭ ରସିକେ’ ବୋଲି ସୀତା କହିଲେ କାହିଁକି ?

ଉତ୍ତର: ଉଷା ବା ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ ଧଳା (ଶୁଭ୍ର) ରଙ୍ଗିର ଫୁଲମାନେ ଫୁଟି ସୁଗନ୍ଧ (ସଉରଭ) ବିତରଣ କରନ୍ତି । ଉଷା ସେହି ସୁଗନ୍ଧର ରସ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବାରୁ (ରସିକେ) ସୀତା ତାଙ୍କୁ 'ଶୁଭ୍ର ସଉରଭ ରସିକେ' ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।

୩୦. ‘ଶୁଭ ସମ୍ପାଦିନୀ ହୁଅ ରଘୁବଂଶିକେ’– ଏ କଥା କିଏ କାହାକୁ କହିଛନ୍ତି ?

ଉତ୍ତର: ଏ କଥା ସୀତାଦେବୀ ଉଷାଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି ।

୩୧. ତମସାକୁ ଆଶ୍ରମଧାତ୍ରୀ ବୋଲି କାହିଁକି କୁହାଯାଇଛି ?

ଉତ୍ତର: ତମସା ନଦୀ ବାଲ୍ମୀକି ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲା ଏବଂ ଆଶ୍ରମର ମୁନିଋଷି ତଥା ସୀତାଙ୍କର ଜଳର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରି ଧାଈ ମା' ପରି ସେମାନଙ୍କର ଯତ୍ନ ନେଉଥିବାରୁ ତାକୁ ଆଶ୍ରମଧାତ୍ରୀ କୁହାଯାଇଛି ।

୩୨. ତମସା ନଦୀ କି କି ଆୟୋଜନ କରି ସତୀ ସୀତାଙ୍କର ଆଗମନକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ ?

ଉତ୍ତର: ତମସା ନଦୀ ଉତ୍ସୁକ ହୃଦୟରେ ନିଜ ପ୍ରାଙ୍ଗିଣରେ ଫୁଲ ବିଞ୍ଚି, ସୁବାସିତ ଜଳ ସିଞ୍ଚନ କରି ଏବଂ ପ୍ରଭାତୀ ତାରାକୁ ମଙ୍ଗିଳ ଦୀପ ରୂପେ ସଜାଇ ସତୀ ସୀତାଙ୍କ ଆଗମନକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।

୩୩. ତମସା ନଦୀ ସୀତାଙ୍କୁ କିପରି ସ୍ଵାଗତ ଜଣାଇଥିଲା ?

ଉତ୍ତର: ତମସା ନଦୀ ସତୀ ସୀତାଙ୍କୁ ନିଜ କୋଳକୁ (ଅଙ୍କରେ) ଘେନି ନିଜର ଢେଉ ରୂପକ ହାତ (ତରଙ୍ଗି-କରେ) ଦ୍ଵାରା ସ୍ନେହରେ ଆଲିଙ୍ଗିନ କରି ସ୍ଵାଗତ ଜଣାଇଥିଲା ।

୩୪. ସୀତାଙ୍କୁ ଲାଭ କରି ତମସା ନିଜକୁ ଭାଗ୍ୟବତୀ ବୋଲି ଭାବିଛନ୍ତି କାହିଁକି ?

ଉତ୍ତର: ତମସା ଭାବିନଥିଲା ଯେ ସ୍ଵୟଂ ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ସୀତା ସମସ୍ତ ରାଜକୀୟ ଭୋଗ-ବିଳାସ ତ୍ୟାଗ କରି ତା' ପରି ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ନଦୀ କୋଳରେ ସ୍ନାନ କରିବେ । ସୀତାଙ୍କ ପରି ମହାସତୀଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ ପାଇଥିବାରୁ ସଂସାର ତାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି 'ଭାଗ୍ୟବତୀ' କହିବ, ତେଣୁ ସେ ନିଜକୁ ଭାଗ୍ୟବତୀ ବୋଲି ଭାବିଛନ୍ତି ।

୩୫. ଦେବା ପାଇଁ ନବ ଜୀବନ ସ୍ୱର୍ଗୁ କି ଓହ୍ଲାଇଛନ୍ତି ମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭୁବନ ?

ଉତ୍ତର: ସଂଦର୍ଭ: ଉକ୍ତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି ସ୍ଵଭାବକବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ରଚିତ 'ତପସ୍ବିନୀ' କାବ୍ୟର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ଗରୁ ଆନୀତ "ମଙ୍ଗଳେ ଅଇଲା ଉଷା" କବିତାରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ଏଠାରେ ସୀତା ଉଷାଙ୍କର ପ୍ରଶାନ୍ତ ରୂପ ଦେଖି ତାଙ୍କ ମନରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଭାବନାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଉଷାଦେବୀ ଅରୁଣ ରଙ୍ଗିର କଷାୟ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ରୂପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତ ଓ ବିଶ୍ଵାସଯୋଗ୍ୟ । ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସୀତାଙ୍କୁ ଲାଗୁଛି ସତେ ଯେପରି କୌଣସି ଯୋଗେଶ୍ଵରୀ ତାଙ୍କର ଦୁଃଖରାଶି ଲାଘବ କରିବା ପାଇଁ ମଧୁର ଭାଷାରେ ଆଶ୍ଵାସନା ଦେଉଛନ୍ତି । ସୀତାଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଭାବନା ଆସିଛି ଯେ ଉଷା ତାଙ୍କୁ ଏହି ଦୁଃଖମୟ ଜୀବନରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇ ଏକ 'ନବ ଜୀବନ' ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକରୁ ମର୍ତ୍ତ୍ୟଲୋକକୁ (ମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଭୁବନ) ଓହ୍ଲାଇ ଆସିଛନ୍ତି ।

୩୬. ବୈକୁଣ୍ଠେ ଦେଇ ତୃପତି ଅନନ୍ତ ଶ୍ରୁତିକି ଗତି ବିହିଲା କି ସରସ୍ୱତୀ ବୀଣାଝଙ୍କାର

ଉତ୍ତର: ସଂଦର୍ଭ: ଉକ୍ତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି ସ୍ଵଭାବକବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ 'ତପସ୍ବିନୀ' କାବ୍ୟର 'ମଙ୍ଗଳେ ଅଇଲା ଉଷା' କବିତାଂଶରୁ ଗୃହୀତ । ଏଠାରେ କବି ପ୍ରଭାତ କାଳରେ ବାଲ୍ମୀକି ଆଶ୍ରମର ବେଦଧ୍ଵନିର ମାହତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଉଷାଙ୍କ ଆଗମନ ସମୟରେ ବାଲ୍ମୀକି ଆଶ୍ରମର ମୁନିଋଷିମାନେ ବେଦପାଠ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମୁଖନିଃସୃତ ଉଚ୍ଚ ଓଁକାର ଧ୍ଵନି ସମଗ୍ର ବନଭୂମିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଆକାଶକୁ ଭେଦ କରୁଛି । କବିଙ୍କ କଳ୍ପନାରେ, ସେହି ପବିତ୍ର ଧ୍ଵନି ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯେ ତାହା ଉପରେ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତୃପ୍ତି (ତୃପତି) ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ଏବଂ ତଳେ ପାତାଳରେ ଥିବା ଅନନ୍ତ ନାଗଙ୍କ କାନ (ଶ୍ରୁତି) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗତି କରୁଛି । ସେହି ମଧୁର ବେଦଧ୍ଵନି ସତେ ଯେପରି ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ବୀଣାର ଝଙ୍କାର (ବୀଣାଝଙ୍କାର) ପରି ଶୁଭୁଛି ।

୩୭. ଭାଗ୍ୟବତୀ ମୋତେ ସଂସାରେ ବୋଲିବେ ତୋ’ ଯୋଗୁଁ ଏକା ପରଶଂସାରେ।

ଉତ୍ତର: ସଂଦର୍ଭ: ଉକ୍ତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି ସ୍ଵଭାବକବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ 'ତପସ୍ବିନୀ' କାବ୍ୟର 'ମଙ୍ଗଳେ ଅଇଲା ଉଷା' କବିତାଂଶରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ସତୀ ସୀତାଙ୍କୁ ନିଜ କୋଳରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇ ତମସା ନଦୀ କିପରି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଛି, ତାହା ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ । ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ତମସା ନଦୀ ସୀତାଙ୍କୁ ନିଜ କୋଳରେ ସ୍ନେହରେ ଆଲିଙ୍ଗିନ କରି ଅମୃତମୟ ସ୍ଵରରେ ନିଜର ଆନନ୍ଦ ପ୍ରକାଶ କରିଛି । ତମସା କହିଛି, "ହେ ମା' ସୀତା, ମୁଁ କେବେ କଳ୍ପନା କରିନଥିଲି ଯେ ତୁମ ପରି ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ସମସ୍ତ ରାଜକୀୟ ଭୋଗ-ବିଳାସ ତ୍ୟାଗ କରି ମୋ କୋଳରେ ବିହାର କରିବ । ତୁମ ପରି ମହାସତୀଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ ପାଇଥିବାରୁ, କେବଳ ତୁମ ଯୋଗୁଁ (ତୋ’ ଯୋଗୁଁ ଏକା) ହିଁ ଏ ସଂସାରର ଲୋକମାନେ ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କରି 'ଭାଗ୍ୟବତୀ' ବୋଲି କହିବେ ।"

୩୮. ଶୁଭ୍ର ସଉରଭ ରସିକେ ଶୁଭ-ସମ୍ପାଦିନୀ ହୁଅ ରଘୁବଂଶିକେ।

ଉତ୍ତର: ସଂଦର୍ଭ: ଉକ୍ତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି 'ମଙ୍ଗଳେ ଅଇଲା ଉଷା' କବିତାରୁ ଗୃହୀତ । ଏଠାରେ ସତୀ ସୀତା ଉଷାଦେବୀଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରି ନିଜ ପାଇଁ ମଙ୍ଗିଳ କାମନା କରୁଛନ୍ତି । ବ୍ୟାଖ୍ୟା: ଆସନରୁ ଉଠିବା ପରେ ସୀତା ଉଷାଙ୍କୁ ବିନୟର ସହ ବନ୍ଦନା କରି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି । ସେ ଉଷାଙ୍କୁ 'ଶୁଭ୍ର ସଉରଭ ରସିକେ' ଅର୍ଥାତ୍ 'ପବିତ୍ର ସୁଗନ୍ଧର ଉପଭୋଗକାରିଣୀ' ଭାବେ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଛନ୍ତି, "ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ରଘୁବଂଶର କୁଳବଧୂ (ରଘୁବଂଶିକେ) । ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ମୋର ମଙ୍ଗିଳ (ଶୁଭ) ବିଧାନ (ସମ୍ପାଦିନୀ) କର ।"

ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ 

୩୯. ପଠିତ କବିତା ଅନୁସରଣରେ ବାଲ୍ମୀକି ଆଶ୍ରମର ପ୍ରଭାତକାଳୀନ ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କର ।

ଉତ୍ତର: 'ମଙ୍ଗଳେ ଅଇଲା ଉଷା' କବିତାରେ ସ୍ଵଭାବକବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେର ବାଲ୍ମୀକି ଆଶ୍ରମର ଏକ ଅପୂର୍ବ ପ୍ରଭାତକାଳୀନ ଦୃଶ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରଭାତର ଆଗମନ ସ୍ଵୟଂ ଉଷାଦେବୀଙ୍କ ଆଗମନ ସହ ଜଡ଼ିତ । ପ୍ରଭାତର ଉଷା ଏକ ମଙ୍ଗିଳମୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଆଗମନ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର ଚାହାଣି ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପଦ୍ମ ସଦୃଶ ଏବଂ ସେ କଅଁଳ ପତ୍ର ରୂପକ ହାତରେ କାକର ରୂପକ ମୁକ୍ତା ଉପହାର ଧରିଛନ୍ତି । ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗିର କଷାୟ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆଗମନରେ ଫୁଲମାନଙ୍କର ଶୋଭା ବିକଶିତ ହେଉଛି । ଏହି ପ୍ରଭାତକାଳୀନ ପରିବେଶ ସଙ୍ଗିୀତମୟ ହୋଇଉଠିଛି । ଉଷାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ପବନ (ସମୀର) ସଙ୍ଗିୀତ ଗାଉଛି, ଭ୍ରମର ବୀଣା ବଜାଉଛି ଏବଂ ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ (ସୁରଭି) ନୃତ୍ୟ କରୁଛି । କୁମ୍ଭାଟୁଆ ଓ କଜଳପାତି ପକ୍ଷୀମାନେ ବନ୍ଦନାକାରୀ ସାଜି ପ୍ରଭାତର ଆଗମନୀ ଗାନ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଆଶ୍ରମର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟ ମିଶିଯାଇଛି । ମୁନିଋଷିମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିଃସୃତ ବେଦଧ୍ଵନି ଓ ଉଚ୍ଚ ଓଁକାର ନାଦରେ ସମଗ୍ର ସବୁଜ ବନ (ଶ୍ୟାମବନ) ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଉଠିଛି । ଏହି ଧ୍ଵନି ସ୍ଵର୍ଗ, ମର୍ତ୍ତ୍ୟ ଓ ପାତାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଯାଇ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ବୀଣାଝଙ୍କାର ସଦୃଶ ଶୁଭୁଛି ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରବଳରେ ବନଭୂମି ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ହୋଇଉଠୁଛି । ଏହିପରି ଭାବରେ, ଆଶ୍ରମର ପ୍ରଭାତକାଳୀନ ଦୃଶ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର, ଶାନ୍ତ ଓ ମଙ୍ଗିଳମୟ ଥିଲା ।

୪୦. ଆଶ୍ରମରେ ସତୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଉଷା କିପରି ସ୍ଵାଗତ ଜଣାଇଛ ଆଲୋଚନା କର।

ଉତ୍ତର: 'ମଙ୍ଗଳେ ଅଇଲା ଉଷା' କବିତାରେ, ଉଷାଦେବୀ ବାଲ୍ମୀକି ଆଶ୍ରମରେ ନିର୍ବାସିତା ସୀତାଙ୍କୁ ସ୍ଵାଗତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଆୟୋଜନ କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରଥମତଃ, ଉଷା ନିଜେ ଏକ ମଙ୍ଗିଳମୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପଦ୍ମ ସଦୃଶ ଚାହାଣି ଏବଂ କାକର ରୂପକ ମୁକ୍ତା ଉପହାର ଧରି ସୀତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଆଶାରେ ତାଙ୍କ କୁଡ଼ିଆ ବାହାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ସେ କୋଇଲି କଣ୍ଠରେ ସୀତାଙ୍କୁ ରାତି ପାହିଗଲାଣି କହି ଜାଗ୍ରତ କରାଇଛନ୍ତି । ଉଷା ନିଜେ ଅରୁଣ ରଙ୍ଗିର କଷାୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଜଣେ ଯୋଗେଶ୍ଵରୀ ରୂପରେ ଦର୍ଶନ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯିଏ ସୀତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଲାଘବ କରି ତାଙ୍କୁ ନବଜୀବନ ଦେବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି । ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଉଷାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ସମଗ୍ର ପ୍ରକୃତି ସୀତାଙ୍କ ସ୍ଵାଗତରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଛି । ପବନ ସଙ୍ଗିୀତ ଗାଉଛି, ଭ୍ରମର ବୀଣା ବଜାଉଛି ଏବଂ ସୁଗନ୍ଧ ନୃତ୍ୟ କରୁଛି । ଏପରିକି ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ରାଜକୀୟ ବନ୍ଦନାକାରୀ (ଭାଟ ଓ ପାଟ ମାଗଧ) ସାଜି ସୀତାଙ୍କୁ 'ରାଜ୍ୟ-ରାଣୀ' କହି ସମ୍ବୋଧନ କରି ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତିଗାନ କରୁଛନ୍ତି । ତୃତୀୟତଃ, ଆଶ୍ରମର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ଵାଗତ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧନାରେ ସାମିଲ ହୋଇଛି । ମୁନିଋଷିମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ବେଦଧ୍ଵନି ଓ ଓଁକାର ନାଦରେ ବନଭୂମି ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ହୋଇଉଠିଛି । ଏହିପରି ଭାବରେ, ଉଷା ପ୍ରକୃତିର ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗିଳମୟ ଉପାଦାନ ଦ୍ଵାରା ସତୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଏକ ପବିତ୍ର ଓ ଭକ୍ତିପୂତ ସ୍ଵାଗତ ଜଣାଇଛନ୍ତି ।

୪୧. ପଠିତ କବିତାରୁ କବିଙ୍କର ପ୍ରକୃତି ଚିତ୍ରଣର ବିଶେଷତ୍ଵ ଲେଖ ।

ଉତ୍ତର: 'ମଙ୍ଗଳେ ଅଇଲା ଉଷା' କବିତାରେ ସ୍ଵଭାବକବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ପ୍ରକୃତି ଚିତ୍ରଣର ବିଶେଷତ୍ଵ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ । ପ୍ରଥମତଃ, କବି ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ମାନବୀୟ ଗୁଣ ଆରୋପ କରିଛନ୍ତି (Personification) । ଏଠାରେ ଉଷା, ତମସା ନଦୀ, ପବନ, ଭ୍ରମର, ସୁଗନ୍ଧ ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନେ କେହି ଜଡ଼ ନୁହନ୍ତି । ଉଷା ଜଣେ କରୁଣାମୟୀ ଯୋଗେଶ୍ଵରୀ ରୂପରେ ଆସିଛନ୍ତି, ଯିଏ ଉପହାର ଧରିଛନ୍ତି ଏବଂ କୋଇଲି କଣ୍ଠରେ କଥା କହୁଛନ୍ତି । ତମସା ନଦୀ ଜଣେ 'ଆଶ୍ରମଧାତ୍ରୀ' ବା ସ୍ନେହମୟୀ ପାଳନକର୍ତ୍ତୀ ସାଜିଛି, ଯିଏ ଫୁଲ ବିଞ୍ଚି, ସୁବାସିତ ଜଳ ସିଞ୍ଚି ସୀତାଙ୍କୁ ନିଜ 'ତରଙ୍ଗି-କରେ' ବା ଢେଉରୂପକ ହାତରେ ଆଲିଙ୍ଗିନ କରୁଛି । ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, କବି ପ୍ରକୃତିର ସୂକ୍ଷ୍ମତିସୂକ୍ଷ୍ମ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଚିତ୍ରିତ କରିବାରେ ସିଦ୍ଧହସ୍ତ । ପଦ୍ମ ଉପରେ ଥିବା ଶିଶିର ବିନ୍ଦୁରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତିବିମ୍ବକୁ ସୀତାଙ୍କ ଶୋକାକୁଳ ହୃଦୟରେ ଥିବା ରାମଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସହ ତୁଳନା କରିବା ତାଙ୍କର ଅନନ୍ୟ କାବ୍ୟକ ଚାତୁରୀର ପରିଚୟ ଦିଏ । ତୃତୀୟତଃ, ପ୍ରକୃତି କେବଳ ସୁନ୍ଦର ନୁହେଁ, ବରଂ ମଙ୍ଗିଳମୟ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ । ପ୍ରଭାତର ଆଗମନ ଏକ 'ମଙ୍ଗିଳ' ମୁହୂର୍ତ୍ତ । ମୁନିଋଷିଙ୍କ ବେଦଧ୍ଵନିରେ ବନଭୂମି ମନ୍ତ୍ରବଳରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଉଠୁଛି । ଏହିପରି ଭାବରେ, କବି ପ୍ରକୃତିକୁ ଏକ ଜୀବନ୍ତ, ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଓ ମଙ୍ଗିଳମୟ ସତ୍ତା ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିବାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି ।

୪୨. କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ଲେଖନୀରେ ପ୍ରକୃତି ମାନବ ଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପଠିତ କବିତାକୁ ଭିତ୍ତି କରି ଆଲୋଚନା କର।

ଉତ୍ତର: କବି ଗଙ୍ଗାଧର ମେହେରଙ୍କ ଲେଖନୀରେ ପ୍ରକୃତି କେବେହେଲେ ନିର୍ଜୀବ ନୁହେଁ, ବରଂ ତାହା ମାନବ ଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଓ ଭାବପ୍ରବଣ । 'ମଙ୍ଗଳେ ଅଇଲା ଉଷା' କବିତାଟି ଏହାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉଦାହରଣ । ଏହି କବିତାରେ ଉଷା କେବଳ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ସମୟ ନୁହେଁ, ସେ ଜଣେ ସମ୍ବେଦନଶୀଳା ନାରୀ । ସେ ସୀତାଙ୍କ ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖୀ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ହୃଦୟରେ ତୃଷା ବହନ କରି ଆସିଛନ୍ତି । ସେ ଜଣେ 'ଯୋଗେଶ୍ଵରୀ' ପରି ସୀତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଲାଘବ କରିବାକୁ ଓ ତାଙ୍କୁ 'ନବ ଜୀବନ' ଦେବାକୁ ଆଶ୍ଵାସନା ଦେବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି । ସେହିପରି, ତମସା ନଦୀ ମଧ୍ୟ ମାନବୀୟ ସମ୍ବେଦନାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ । ସେ ଜଣେ 'ଆଶ୍ରମଧାତ୍ରୀ' ବା ଧାଈ ମା' ପରି ସୀତାଙ୍କ ଆଗମନକୁ ଉତ୍ସୁକତାର ସହ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି । ସେ ସୀତାଙ୍କ ପାଇଁ ଫୁଲ ବିଞ୍ଚି, ସୁବାସିତ ଜଳ ସିଞ୍ଚି ନିଜ ପ୍ରାଙ୍ଗିଣକୁ ସଜାଇଛି । ଯେତେବେଳେ ସୀତା ତା' କୋଳକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ସେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ 'ତରଙ୍ଗି-କରେ' ବା ଢେଉରୂପକ ହାତରେ ସ୍ନେହରେ ଆଲିଙ୍ଗିନ କରିଛି । ତମସାର ଆନନ୍ଦ ଏତେ ଗଭୀର ଯେ, ସେ କହିଉଠିଛି ଯେ ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ସୀତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ ପାଇ ସେ ନିଜକୁ 'ଭାଗ୍ୟବତୀ' ମନେ କରୁଛି । ଏପରିକି ପବନ, ଭ୍ରମର, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସୀତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ବୁଝିପାରି ତାଙ୍କୁ ସ୍ଵାଗତ କରିବା ପାଇଁ ସଙ୍ଗିୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ନୃତ୍ୟର ଆୟୋଜନ କରିଛନ୍ତି । ଏସବୁ ବର୍ଣ୍ଣନାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଏ ଯେ କବିଙ୍କ ଲେଖନୀରେ ପ୍ରକୃତି ମାନବ ଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ।