ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା - ପଦ୍ୟ – Additional Questions Class 10 ସାହିତ୍ୟ ସିନ୍ଧୁ
୧-ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି)
ପ୍ରଶ୍ନ ୧: "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାର କବି କିଏ ?
ଉତ୍ତର: "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାର କବି ହେଉଛନ୍ତି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୨: କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ କେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଚଣାହାଟ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୩: ଏହି କବିତାଟି ପ୍ରଥମେ କେଉଁଠାରେ ଗାନ କରାଯାଇଥିଲା ?
ଉତ୍ତର: ଏହି କବିତାଟି "ନବଯୁଗ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ"ର ପ୍ରଥମ ଅଧିବେଶନରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଂଗୀତ ରୂପେ ଗାନ କରାଯାଇଥିଲା ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୪: କବି କେଉଁମାନଙ୍କୁ "ବନ୍ଧନହରା" ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବି "ନବୀନଯୁଗର ତରୁଣ" ମାନଙ୍କୁ "ବନ୍ଧନହରା" ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୫: ତରୁଣମାନେ କାହା ସାହାଯ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ ଜୀବନରେ ଆଲୋକଧାରା ଖେଳାଇବେ ?
ଉତ୍ତର: ତରୁଣମାନେ ନିଜ "ବକ୍ଷ ଶୋଣିତେ" (ବକ୍ଷର ରକ୍ତ) ସାହାଯ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ ଜୀବନରେ ଆଲୋକଧାରା ଖେଳାଇବେ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୬: କ'ଣ ଛିନ୍ନ କରିବାକୁ କବି ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବି "ବନ୍ଧନରାଜି" (ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନ) ଛିନ୍ନ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୭: କବି କେଉଁ ଜିନିଷ ଲୁପ୍ତ ହେଉ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବି "ଜାତି ଉପଜାତି" ଲୁପ୍ତ ହେଉ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୮: କାହାର ଶଙ୍ଖଧ୍ୱନିରେ ଦୁଃଖ-ଜ୍ୱାଳା ପ୍ରଶମିତ (ଶମୁ) ହେବ ?
ଉତ୍ତର: "ମହାମାନବର ଶଙ୍ଖ ଶବଦେ" ଦୁଃଖ-ଜ୍ୱାଳା ପ୍ରଶମିତ ହେବ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୯: କବି କେଉଁଠାରେ ପାଦ (ଚରଣ) ରଖି ଅମର ଗୀତ ଗାଇବାକୁ କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବି "ମରଣ ଦୁଆରେ" ପାଦ ରଖି ଅମର ଗୀତ ଗାଇବାକୁ କହିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୦: ମାନବର ମସ୍ତକରୁ (ଶିରସୁଁ) କ'ଣ ପୋଛିଦେବାକୁ କବି କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: ମାନବର ମସ୍ତକରୁ "ସଂଚିତ ଅପମାନ" ପୋଛିଦେବାକୁ କବି କହିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୧: କବି କାହାକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ (ଚୂର) କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବି ଅଜ୍ଞାନତାରୂପକ "ତିମିର କାରା" (ଅନ୍ଧକାରର କାରାଗାର)କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୨: "ମରୁ ପଥେ ପଥେ" କ'ଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ କବି ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: "ମରୁ ପଥେ ପଥେ" "ନିର୍ଝର" (ଝରଣା) ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ କବି ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି
।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୩: ତରୁଣମାନଙ୍କର ପ୍ରଦୀପ ଦେଖି କେଉଁମାନେ ଭୟଭୀତ (ଶଙ୍କିତ) ହେବେ ?
ଉତ୍ତର: ତରୁଣମାନଙ୍କର ପ୍ରଦୀପ ଦେଖି "ଚନ୍ଦ୍ର ତପନ ତାରା" ଭୟଭୀତ ହେବେ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୪: ସନ୍ଧାନୀ ତରୁଣର ପଥରେ କିଏ କୁହୁଡ଼ି (କୁହେଳି) ସୃଷ୍ଟି କରେ ?
ଉତ୍ତର: "ମୋହ ମମତାର ନୀର" (ମୋହ ଓ ମମତାର ଜଳ) ସନ୍ଧାନୀ ତରୁଣର ପଥରେ କୁହୁଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୫: "ତନ୍ଦ୍ରା ପରଶ"କୁ କ'ଣ କରିବାକୁ କବି କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: "ତନ୍ଦ୍ରା ପରଶ" (ଆଳସ୍ୟ ବା ନିଦ୍ରାର ସ୍ପର୍ଶ)କୁ ଭିନ୍ନ ବା ଦୂର କରିବାକୁ କବି କହିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୬: କବି କାହାକୁ ଚିରି ଜାଗ୍ରତ ହେବାକୁ କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବି **"ଅତୀତର ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ"**କୁ ଚିରି ଜାଗ୍ରତ ହେବାକୁ କହିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୭: ତରୁଣର ରଥ (ସ୍ୟନ୍ଦନ) କାହାକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବ ?
ଉତ୍ତର: ତରୁଣର ରଥ "ପୀଡ଼ନର ପରବତ" (ଶୋଷଣର ପର୍ବତ)କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୮: ଶେଷରେ କବି ତରୁଣମାନଙ୍କୁ କେଉଁ ମାଳା ଗ୍ରହଣ (ଘେନ) କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: ଶେଷରେ କବି ତରୁଣମାନଙ୍କୁ "ବିଜୟର ମାଳା" ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୯: (ବ୍ୟାକରଣ) "ଶୋଣିତ" ଶବ୍ଦର ଏକ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଲେଖ । ଉତ୍ତର: "ଶୋଣିତ" ଶବ୍ଦର ଏକ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ହେଉଛି ରକ୍ତ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୨୦: (ବ୍ୟାକରଣ) "ଜୀର୍ଣ୍ଣ" ଶବ୍ଦର ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ କ’ଣ ? ଉତ୍ତର: "ଜୀର୍ଣ୍ଣ" ଶବ୍ଦର ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ନୂତନ ବା ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ।
୨-ନମ୍ବର ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି)
ପ୍ରଶ୍ନ ୧: କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ କେଉଁ ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ?
ଉତ୍ତର: କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ତାଙ୍କର କବିତା ପୁସ୍ତକ "ଅବାନ୍ତର" ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ଦ୍ଵାରା ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୨: "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାର ମୁଖ୍ୟ ଅନ୍ତଃସ୍ବର ବା ଆଭିମୁଖ୍ୟ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର: ଏହି କବିତାର ମୁଖ୍ୟ ଅନ୍ତଃସ୍ବର ହେଉଛି ଶୋଷଣମୁକ୍ତ ଓ ଶ୍ରେଣୀହୀନ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଏବଂ ମାନବବାଦର ଜୟଗାନ କରିବା ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୩: କବି ତରୁଣମାନଙ୍କୁ କିପରି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଜୀବନରେ ଆଲୋକଧାରା ଖେଳାଇବାକୁ କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବି ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ନବଯୁଗର ତରୁଣମାନେ ନିଜ "ବକ୍ଷ ଶୋଣିତେ" ଅର୍ଥାତ୍ ନିଜ ରକ୍ତ ଦେଇ ତ୍ୟାଗ ସ୍ୱୀକାର କରି ଦଳିତ ଓ ପୀଡ଼ିତ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନରେ ଆଲୋକଧାରା ଖେଳାଇବେ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୪: ସମାଜରୁ କେଉଁ ଦୁଇଟି ଜିନିଷ ଲୁପ୍ତ ହେଉ ବୋଲି କବି ଆଶା କରିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବି ସମାଜରେ ଥିବା "ଜାତି ଉପଜାତି"ର ଭେଦଭାବ ଏବଂ ଭୌଗୋଳିକ ସୀମାକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା "ଖଣ୍ଡିତ ଶତ ଦେଶ" ଲୁପ୍ତ ହେଉ ବୋଲି ଆଶା କରିଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୫: ତରୁଣମାନେ କେଉଁ ତିନୋଟି ବାଧାକୁ ଲଙ୍ଘି (ଲଂଘି) "ତିମିର କାରା" ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ ?
ଉତ୍ତର: ତରୁଣମାନେ "ବନାନୀ, ଶୈଳ, ସାଗର" (ଜଙ୍ଗଲ, ପର୍ବତ ଓ ସମୁଦ୍ର) ଭଳି ସମସ୍ତ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଲଙ୍ଘି ଅଜ୍ଞାନତାରୂପକ "ତିମିର କାରା"କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୬: ମରୁଭୂମିର ରାସ୍ତାରେ ତରୁଣମାନଙ୍କୁ କ'ଣ କରିବା ପାଇଁ କୁହାଯାଇଛି ?
ଉତ୍ତର: ମରୁଭୂମି ତୁଲ୍ୟ ନିରାଶାମୟ ପଥରେ (ମରୁ ପଥେ ପଥେ) ତରୁଣମାନଙ୍କୁ ଆଶାର ଝରଣା (ନିର୍ଝର) ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଏବଂ ହୃଦୟରେ କୋଟି ସ୍ପନ୍ଦନ ବହି ପ୍ରଦୀପକୁ ଉଚ୍ଚ କରି ଧରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୭: "ସନ୍ଧାନୀ" ବା ସତ୍ୟର ସନ୍ଧାନକାରୀ ତରୁଣର ପଥରେ କେଉଁ ଦୁଇଟି ବାଧା ଆସେ ?
ଉତ୍ତର: ସନ୍ଧାନୀ ତରୁଣର ପଥରେ ପ୍ରଥମେ ବାସ୍ତବ ଜଗତର ବାଧାବିଘ୍ନରୂପକ "କଣ୍ଟକ" (କଣ୍ଟା) ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟରେ ପାରିବାରିକ "ମୋହ ମମତାର ନୀର" (ମମତାର ଜଳ) କୁହୁଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି କରି ବାଧା ଦିଏ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୮: "ତନ୍ଦ୍ରା ପରଶ"କୁ ଦୂର କରି ତରୁଣମାନେ କିପରି ବିଶ୍ୱର ମଙ୍ଗଳ କରିବେ ?
ଉତ୍ତର: କବି କହିଛନ୍ତି, ତରୁଣମାନେ ଆଳସ୍ୟ ଓ ନିଦ୍ରାର ସ୍ପର୍ଶ (ତନ୍ଦ୍ରା ପରଶ)କୁ ଦୂର (ଭିନ୍ନ) କରି ନୂତନ ଜାଗରଣ ଆଣିବେ ଏବଂ ସମଗ୍ର ସଂସାରକୁ (ଭୁବନ ସାରା) ହସାଇବେ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୯: "ପୀଡ଼ନର ପରବତ" କିପରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ?
ଉତ୍ତର: ତରୁଣମାନେ ଯେତେବେଳେ **"ଅତୀତର ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ"**କୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଜାଗ୍ରତ ହେବେ, ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ବିପ୍ଳବର ରଥ (ସ୍ୟନ୍ଦନ) ଆଗରେ ଶୋଷଣ ଓ ଅତ୍ୟାଚାରରୂପକ "ପୀଡ଼ନର ପରବତ" ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୦: କବିତାର ଶେଷ ପଦରେ କବି ତରୁଣମାନଙ୍କୁ କେଉଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବିତାର ଶେଷ ପଦରେ କବି ତରୁଣମାନଙ୍କୁ ସମାଜର ସମସ୍ତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକର ଅର୍ଗଳ (ଅର୍ଗଳ ରାଜି) ଭାଙ୍ଗି ଦେବାକୁ ଏବଂ ଶେଷରେ "ବିଜୟର ମାଳା" ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୧: (ବ୍ୟାକରଣ) "ତପନ" ଓ "ନୀର" ଶବ୍ଦ ଦୁଇଟିର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ଲେଖ ।
ଉତ୍ତର: ତପନର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ନୀରର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ହେଉଛି ଜଳ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୨: (ବ୍ୟାକରଣ) "ଆଲୋକ" ଓ "ଅତୀତ" ଶବ୍ଦ ଦୁଇଟିର ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ ଲେଖ । ଉତ୍ତର: ଆଲୋକର ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ଅନ୍ଧକାର ଏବଂ ଅତୀତର ବିପରୀତ ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ଭବିଷ୍ୟତ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୩: (ବ୍ୟାକରଣ) "ନିର୍ଝର" ଓ "ସଂଚିତ" ଶବ୍ଦ ଦୁଇଟିର ସନ୍ଧି ବିଚ୍ଛେଦ କର ।
ଉତ୍ତର: ନିର୍ଝର = ନିଃ + ଝର ଏବଂ ସଂଚିତ = ସମ୍ + ଚିତ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୪: (ବ୍ୟାକରଣ) ବ୍ୟାସବାକ୍ୟ ସହ ସମାସର ନାମ ଲେଖ: "ବନ୍ଧନହରା" ।
ଉତ୍ତର: ବନ୍ଧନହରା = ବନ୍ଧନକୁ ହରାଏ ଯିଏ (ଉପପଦ ତତ୍ପୁରୁଷ ସମାସ) ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୫: (ବ୍ୟାକରଣ) ବ୍ୟାସବାକ୍ୟ ସହ ସମାସର ନାମ ଲେଖ: "ତନ୍ଦ୍ରାପରଶ" ।
ଉତ୍ତର: ତନ୍ଦ୍ରାପରଶ = ତନ୍ଦ୍ରାର ପରଶ (ଷଷ୍ଠୀ ତତ୍ପୁରୁଷ ସମାସ) ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୬: (ବ୍ୟାକରଣ) "ଖଣ୍ଡିତ ଶତ ଦେଶ" ପଦରେ ଥିବା ବିଶେଷ୍ୟ ଓ ବିଶେଷଣ ପଦ ଚିହ୍ନାଅ ।
ଉତ୍ତର: ଏଠାରେ "ଖଣ୍ଡିତ" ଓ "ଶତ" ହେଉଛି ବିଶେଷଣ ପଦ ଏବଂ "ଦେଶ" ହେଉଛି ବିଶେଷ୍ୟ ପଦ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୭: (ବ୍ୟାକରଣ) "ଅମର ଗାନ" ପଦଟିର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର: "ଅମର ଗାନ" ପଦଟିର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଚିରନ୍ତନ ଗୀତି ବା ଯେଉଁ ଗୀତ କେବେ ମରେ ନାହିଁ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୮: (ବ୍ୟାକରଣ) "ଅର୍ଗଳ ରାଜି" ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କ’ଣ ?
ଉତ୍ତର: "ଅର୍ଗଳ ରାଜି" ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବନ୍ଧନ ବା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସମୂହ (ଅର୍ଗଳ = ବନ୍ଧନ, ରାଜି = ସମୂହ) ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୧୯: କବି କେଉଁମାନଙ୍କୁ ଧିକ୍କାର କରିଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ନିଜର ମୁକ୍ତି ଚାହାନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବି ସେହି ତରୁଣମାନଙ୍କୁ ଧିକ୍କାର କରିଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମୁକ୍ତି ଚାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୨୦: ତରୁଣମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାରା କାହିଁକି ଭୟଭୀତ ହେବେ ? ଉତ୍ତର: ତରୁଣମାନେ ଯେତେବେଳେ ନିଜ ହୃଦୟରେ କୋଟି କୋଟି ସ୍ପନ୍ଦନ ବହନ କରି ଜ୍ଞାନର ପ୍ରଦୀପକୁ ଉଚ୍ଚ କରି ଧରିବେ, ସେମାନଙ୍କର ସେହି ଜାଗ୍ରତ ଶକ୍ତି ଓ ତେଜ ଦେଖି ଆକାଶର ଚନ୍ଦ୍ର, ତପନ ଓ ତାରା ମଧ୍ୟ ଭୟରେ କମ୍ପିତ (ଶଙ୍କିତ) ହୋଇଉଠିବେ ।
ଅତିରିକ୍ତ ସପ୍ରସଙ୍ଗ ସରଳାର୍ଥ (ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି)
୧. ବକ୍ଷ ଶୋଣିତେ ଲକ୍ଷ ଜୀବନେ / ଖେଳାଅ ଆଲୋକଧାରା ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଉକ୍ତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି ସାମ୍ୟବାଦୀ କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ରଚିତ "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ଏଠାରେ କବି ନବଯୁଗର ତରୁଣମାନଙ୍କୁ ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି । ସରଳାର୍ଥ: କବି ନବୀନ ଯୁଗର ଯୁବଶକ୍ତିକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ହେ ବନ୍ଧନହରା ତରୁଣ! ତୁମେ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅ । ତୁମେ ନିଜ ବକ୍ଷର ରକ୍ତ (ବକ୍ଷ ଶୋଣିତେ) ଦାନ କରି, ଅର୍ଥାତ୍ ମହାନ ତ୍ୟାଗ ସ୍ୱୀକାର କରି, ସମାଜର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଦୁଃଖୀ ଓ ପୀଡ଼ିତ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନରେ ଆଶା ଓ ଜ୍ଞାନର ଆଲୋକଧାରା ଖେଳାଇ ଦିଅ ।
୨. ଲୁପ୍ତ ହେଉରେ ଜାତି ଉପଜାତି / ଖଣ୍ଡିତ ଶତ ଦେଶ ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଉକ୍ତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ରଚିତ "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାରୁ ଗୃହୀତ । ଏଠାରେ କବି ଏକ ଶ୍ରେଣୀହୀନ ତଥା ଏକତ୍ର ସମାଜର ପରିକଳ୍ପନା କରିଛନ୍ତି । ସରଳାର୍ଥ: କବି ତରୁଣମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ତୁମମାନଙ୍କର ଜାଗରଣ ଏପରି ହେଉ ଯେପରି ସମାଜରେ ଥିବା ଜାତି-ଉପଜାତିର ସମସ୍ତ ଭେଦଭାବ ଲୋପ (ଲୁପ୍ତ) ପାଇଯାଉ । ଏହି ଭେଦଭାବ ଯୋଗୁଁ ଆମ ଦେଶ ଯେଉଁ ଶହ ଶହ ଖଣ୍ଡରେ ବିଭକ୍ତ (ଖଣ୍ଡିତ ଶତ ଦେଶ) ହୋଇ ରହିଛି, ତାହାର ମଧ୍ୟ ଅବସାନ ଘଟୁ ।
୩. ମରଣ ଦୁଆରେ ଚରଣ ଅରପି / ଗାଅରେ ଅମର ଗାନ / ପୋଛିଦିଅ ଆଜି ମାନବ ଶିରସୁଁ / ସଂଚିତ ଅପମାନ ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଉକ୍ତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାରୁ ଆନୀତ । ଏଠାରେ କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ତରୁଣମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଭୀକ ହୋଇ ମାନବତାର ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଆଗେଇ ଆସିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି । ସରଳାର୍ଥ: କବି ଯୁବଶକ୍ତିକୁ ଉଦ୍ବୋଧନ ଦେଇ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ତୁମେମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟ କର ନାହିଁ । ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ମୃତ୍ୟୁର ଦ୍ୱାରରେ ପାଦ (ମରଣ ଦୁଆରେ ଚରଣ) ରଖି ମଧ୍ୟ ମାନବତାର ବିଜୟ ଏବଂ ଅମର ସଙ୍ଗୀତ (ଅମର ଗାନ) ଗାନ କର । ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ପରାଧୀନତା ଓ ଶୋଷଣ କାରଣରୁ ମଣିଷ ଜାତିର ମସ୍ତକରେ (ମାନବ ଶିରସୁଁ) ଯେଉଁ ଅପମାନ ଜମାଟ (ସଂଚିତ) ବାନ୍ଧି ରହିଛି, ତୁମେ ତାହାକୁ ଆଜି ପୋଛିଦିଅ ।
୪. ମରୁ ପଥେ ପଥେ ନିର୍ଝର ସୃଜି / ଯାତ୍ରା କର ହେ କର, / ସ୍ପନ୍ଦନ ବହି ଅନ୍ତରେ କୋଟି / ପ୍ରଦୀପ ଉଚ୍ଚ ଧର ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଉକ୍ତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ଏଠାରେ କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ତରୁଣମାନଙ୍କୁ ନିରାଶା ମଧ୍ୟରେ ଆଶାର ସଞ୍ଚାର କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଛନ୍ତି । ସରଳାର୍ଥ: କବି ତରୁଣମାନଙ୍କୁ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ତୁମର ଯାତ୍ରାପଥ ଯଦିଓ ମରୁଭୂମିର ରାସ୍ତା (ମରୁ ପଥେ ପଥେ) ପରି ଶୁଷ୍କ ଓ ନିରାଶାଜନକ, ତଥାପି ତୁମେ ସେହିଠାରେ ହିଁ ଆଶାର ଝରଣା (ନିର୍ଝର) ସୃଷ୍ଟି (ସୃଜି) କରି ଆଗକୁ ଯାତ୍ରା କର । ତୁମେ ନିଜ ହୃଦୟରେ (ଅନ୍ତରେ) କୋଟି କୋଟି ନୂତନ ସ୍ପନ୍ଦନ ବହନ କରି ଜ୍ଞାନ ଓ ଜାଗରଣର ପ୍ରଦୀପକୁ ଉଚ୍ଚ କରି ଧର ।
୫. ସମ୍ମୁଖେ ତବ କୁହେଳି ରଚଇ / ମୋହ ମମତାର ନୀର ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଉକ୍ତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଲିଖିତ "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାରୁ ଆନୀତ । ଏଠାରେ କବି ବିପ୍ଳବ ପଥରେ ଆସୁଥିବା ପାରିବାରିକ ମୋହର ବନ୍ଧନ ବିଷୟରେ ସତର୍କ କରାଇ ଦେଇଛନ୍ତି । ସରଳାର୍ଥ: କବି ସତ୍ୟର ସନ୍ଧାନକାରୀ (ସନ୍ଧାନୀ) ତରୁଣକୁ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ତୁମର ଅଗ୍ରଗତି ପଥରେ କେବଳ ବାହ୍ୟ ବାଧା (କଣ୍ଟକ) ନୁହେଁ, ବରଂ ମୋହ ଓ ମମତାର ଜଳ (ମମତାର ନୀର) ମଧ୍ୟ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ କୁହୁଡ଼ି (କୁହେଳି) ସୃଷ୍ଟି କରି ତୁମକୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବ ।
୬. ଭିନ୍ନ କରି ସେ ତନ୍ଦ୍ରା ପରଶ / ହସାଅ ଭୁବନ ସାରା ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଉକ୍ତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାରୁ ଗୃହୀତ । ଏଠାରେ କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଯୁବଶକ୍ତିକୁ ଆଳସ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ବିଶ୍ୱ ମଙ୍ଗଳରେ ବ୍ରତୀ ହେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି । ସରଳାର୍ଥ: ହେ ନବଯୁଗର ତରୁଣ! ତୁମେ ତୁମ ଶରୀର ଓ ମନକୁ ଗ୍ରାସ କରିଥିବା ଆଳସ୍ୟ ଓ ନିଦ୍ରାର ସ୍ପର୍ଶକୁ (ତନ୍ଦ୍ରା ପରଶ) ନିଜଠାରୁ ଦୂର (ଭିନ୍ନ) କରିଦିଅ । ସେହି ଆଳସ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ତୁମେ ଏପରି କର୍ମ କର, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସମଗ୍ର ସଂସାର (ଭୁବନ ସାରା) ଆନନ୍ଦରେ ହସିଉଠିବ ।
୭. ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରୁରେ ସ୍ୟନ୍ଦନ ତବ / ପୀଡ଼ନର ପରବତ ।
ପ୍ରସଙ୍ଗ: ଉକ୍ତ ପଦ୍ୟାଂଶଟି କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ରଚିତ "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାରୁ ଆନୀତ । ଏଠାରେ କବି ତରୁଣମାନଙ୍କର ବିପ୍ଳବୀ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶୋଷଣର ଅବସାନ କାମନା କରିଛନ୍ତି । ସରଳାର୍ଥ: କବି ଯୁବଶକ୍ତିକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ହେ ତରୁଣ! ତୁମେ ଅତୀତର ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି ଜାଗ୍ରତ ହୁଅ । ତୁମର ବିପ୍ଳବର ରଥ (ସ୍ୟନ୍ଦନ ତବ) ଏପରି ଗତିଶୀଳ ହେଉ ଯେ, ତାହା ସମାଜରେ ଯୁଗ ଯୁଗ ଧରି ଜମାଟ ବାନ୍ଧିଥିବା ଶୋଷଣ, ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ପୀଡ଼ନର ପର୍ବତକୁ (ପୀଡ଼ନର ପରବତ) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଉ ।
ଅତିରିକ୍ତ ଦୀର୍ଘ ଉତ୍ତରମୂଳକ ପ୍ରଶ୍ନ (ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି)
ପ୍ରଶ୍ନ ୧: "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାର ମର୍ମ ବା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାବନାକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କର ।
ଉତ୍ତର: "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାଟି ଏକ ସାର୍ଥକ ଉଦ୍ବୋଧନମୂଳକ ଗୀତିକା । ଏହାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାବନା ହେଉଛି ନବଜାଗରଣ ଏବଂ ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ । କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି କବିତାରେ "ନବୀନଯୁଗର ତରୁଣ" ମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଜାଗ୍ରତ ହେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏହି ବନ୍ଧନ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ପରାଧୀନତା ନୁହେଁ, ବରଂ ସାମାଜିକ କୁସଂସ୍କାର, "ଜାତି ଉପଜାତି"ର ଭେଦଭାବ , ପୁରୁଣାକାଳିଆ ଚିନ୍ତାଧାରା ("ଅତୀତର ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ" ) ଏବଂ ଆଳସ୍ୟ ("ତନ୍ଦ୍ରା ପରଶ" )ର ବନ୍ଧନ । କବିତାର ମର୍ମ ହେଉଛି ତ୍ୟାଗ; ତରୁଣମାନେ ନିଜ "ବକ୍ଷ ଶୋଣିତେ" ସମାଜରେ ଆଲୋକ ଆଣିବେ । ସେମାନେ ନିର୍ଭୀକ ଭାବେ "ମରଣ ଦୁଆରେ ଚରଣ ଅରପି" ମାନବତାର ଅପମାନକୁ ପୋଛିଦେବେ ଏବଂ ଅଜ୍ଞାନତାର "ତିମିର କାରା" ଭାଙ୍ଗିବେ । ଏହି କବିତା ଏକ ଶୋଷଣମୁକ୍ତ, ଶ୍ରେଣୀହୀନ ଏବଂ ଏକତ୍ର ସମାଜର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖେ, ଯେଉଁଠାରେ ତରୁଣର ରଥ **"ପୀଡ଼ନର ପରବତ"**କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି "ବିଜୟର ମାଳା" ପିନ୍ଧିବ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୨: "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାରେ କବି ନବଯୁଗର ତରୁଣମାନଙ୍କୁ କେଉଁସବୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହା ଆଲୋଚନା କର ।
ଉତ୍ତର: "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାରେ କବି ନବଯୁଗର ତରୁଣମାନଙ୍କୁ ଏକାଧିକ ବୈପ୍ଳବିକ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି । ପ୍ରଥମ ଆହ୍ୱାନ ହେଉଛି ମୁକ୍ତିର ଆହ୍ୱାନ । କବି ତରୁଣମାନଙ୍କୁ "ବନ୍ଧନହରା" ହୋଇ ଜାଗ୍ରତ ହେବାକୁ କହିଛନ୍ତି । ଏହି ବନ୍ଧନ ହେଉଛି ସାମାଜିକ କୁସଂସ୍କାର, "ଜାତି ଉପଜାତି"ର ଭେଦଭାବ ଏବଂ ଅତୀତର "ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନଧାରାର" ବନ୍ଧନ । ଦ୍ୱିତୀୟ ଆହ୍ୱାନ ହେଉଛି ସୃଜନ ଓ ତ୍ୟାଗର ଆହ୍ୱାନ । ତରୁଣମାନଙ୍କୁ ନିଜ "ବକ୍ଷ ଶୋଣିତେ" ସମାଜରେ "ଆଲୋକଧାରା" ଖେଳାଇବାକୁ ହେବ ଏବଂ ନିରାଶାର "ମରୁ ପଥେ ପଥେ" ଆଶାର "ନିର୍ଝର ସୃଜି" (ଝରଣା ସୃଷ୍ଟି) କରିବାକୁ ହେବ । ତୃତୀୟ ଆହ୍ୱାନ ହେଉଛି ସଂଗ୍ରାମର ଆହ୍ୱାନ । ଏହି ଯୁଗ ତରୁଣମାନଙ୍କଠାରୁ ସଂଗ୍ରାମ ଚାହେଁ । ସେମାନଙ୍କୁ "ମରଣ ଦୁଆରେ ଚରଣ ଅରପି" ଅର୍ଥାତ୍ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟ ନ କରି, ଅଜ୍ଞାନତାର "ତିମିର କାରା" ଏବଂ ଶୋଷଣ ଓ **"ପୀଡ଼ନର ପରବତ"**କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ହେବ । ଚତୁର୍ଥ ଆହ୍ୱାନଟି ହେଉଛି ବାଧାମୁକ୍ତ ହେବାର ଆହ୍ୱାନ । ଏହି ପଥରେ "ମୋହ ମମତାର ନୀର" ବାଧା ଦେବ, କିନ୍ତୁ ସେହି **"ତନ୍ଦ୍ରା ପରଶ"**କୁ ଦୂର କରି ତରୁଣମାନଙ୍କୁ ଆଗେଇ ଯିବାକୁ ହେବ । ଏହିପରି ଭାବେ, ଯୁଗର ଆହ୍ୱାନ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ବାଧା ଭାଙ୍ଗି ଏକ ନୂତନ, ସମତାଭିତ୍ତିକ ସମାଜ ଗଠନ କରିବା ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୩: ‘ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା’ କବିତାରେ କବି କେଉଁସବୁ "ବନ୍ଧନରାଜି"କୁ ଛିନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାରେ କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ "ବନ୍ଧନରାଜି" ବା ବନ୍ଧନ ସମୂହକୁ ଛିନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ତରୁଣମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏହି ବନ୍ଧନଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟାପକ ଅର୍ଥ ବହନ କରେ । ପ୍ରଥମତଃ, ଏହା ହେଉଛି ସାମାଜିକ ବନ୍ଧନ । କବି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ "ଜାତି ଉପଜାତି" ଏବଂ "ଖଣ୍ଡିତ ଶତ ଦେଶ" କୁ ଏକ ବନ୍ଧନ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ସମାଜକୁ ଦୁର୍ବଳ ଓ ବିଭାଜିତ କରୁଛି । ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଏହା ହେଉଛି ମାନସିକ ବନ୍ଧନ । କବି "ଅତୀତର ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ"କୁ ଏକ ବନ୍ଧନ କହିଛନ୍ତି । ପୁରୁଣା, ରକ୍ଷଣଶୀଳ ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବଂ ଆଳସ୍ୟ ("ତନ୍ଦ୍ରା ପରଶ" ) ମଣିଷକୁ ଆଗେଇବାକୁ ଦିଏ ନାହିଁ । ସେହିପରି ପାରିବାରିକ "ମୋହ ମମତାର ନୀର" ମଧ୍ୟ ଏକ ବନ୍ଧନ ଯାହା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପଥରେ କୁହୁଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି କରେ । ତୃତୀୟତଃ, ଏହା ହେଉଛି ଶୋଷଣ ଓ ଅଜ୍ଞାନତାର ବନ୍ଧନ । "ପୀଡ଼ନର ପରବତ" ଏବଂ "ତିମିର କାରା" ଭଳି ଶବ୍ଦ ମାଧ୍ୟମରେ କବି ସମାଜରେ ଥିବା ଅତ୍ୟାଚାର, ଶୋଷଣ ଓ ଅଜ୍ଞାନତାର ବନ୍ଧନକୁ ବୁଝାଇଛନ୍ତି । କବି ଏହି ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନକୁ ଛିନ୍ନ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି, କାରଣ ଏଗୁଡିକ ହିଁ ମଣିଷର କ୍ରନ୍ଦନ ଓ ଦୁଃଖ-ଜ୍ୱାଳାର ମୂଳ କାରଣ ଅଟେ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୪: "ସନ୍ଧାନୀ" ତରୁଣର ଯାତ୍ରାପଥରେ କେଉଁସବୁ ବାଧା ଆସେ ଏବଂ ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କିପରି ଅତିକ୍ରମ କରିବ ବୋଲି କବି କହିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବି ନବଯୁଗର ତରୁଣକୁ "ସନ୍ଧାନୀ" ବା ସତ୍ୟର ସନ୍ଧାନକାରୀ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି । ତା’ର ଯାତ୍ରାପଥ ସହଜ ନୁହେଁ । ପ୍ରଥମ ବାଧା ହେଉଛି ବାସ୍ତବତାର କଠୋରତା, ଯାହାକୁ କବି "କଣ୍ଟକ" (କଣ୍ଟା) ବୋଲି କହିଛନ୍ତି, ଯାହା ତା’ ପଥରେ ମୁଣ୍ଡ ଟେକିଥାଏ । ଦ୍ୱିତୀୟ ବାଧାଟି ହେଉଛି ମାନସିକ । ତା’ ସମ୍ମୁଖରେ "ମୋହ ମମତାର ନୀର" ଅର୍ଥାତ୍ ପରିବାର ଓ ସମ୍ପର୍କର ମାୟା, ଏକ କୁହୁଡ଼ି (କୁହେଳି) ସୃଷ୍ଟି କରି ତା’ର ଲକ୍ଷ୍ୟପଥକୁ ଅସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦିଏ । ତୃତୀୟ ବାଧା ହେଉଛି ଆଳସ୍ୟ ବା "ତନ୍ଦ୍ରା ପରଶ", ଯାହା ତାକୁ କର୍ମବିମୁଖ କରାଏ । କବି ଏହିସବୁ ବାଧାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାର ଉପାୟ ମଧ୍ୟ ବତାଇଛନ୍ତି । ତରୁଣକୁ ସେହି ମୋହ ଓ ଆଳସ୍ୟର ସ୍ପର୍ଶକୁ ଦୂର (ଭିନ୍ନ) କରିବାକୁ ହେବ । ତାକୁ **"ଅତୀତର ଜୀର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ"**କୁ ଚିରି ଭବିଷ୍ୟତର ବାର୍ତ୍ତାବହ ଭାବେ ଜାଗ୍ରତ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଏହିପରି ଭାବରେ ସେ ସମସ୍ତ ବାଧାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ ଏବଂ **"ଭୁବନ ସାରା"**କୁ ହସାଇ ପାରିବ ।
ପ୍ରଶ୍ନ ୫: "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାରେ କବି କିପରି ଏକ ନୂତନ ସମାଜର ପରିକଳ୍ପନା କରିଛନ୍ତି ?
ଉତ୍ତର: କବି ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ "ଜାଗ ବନ୍ଧନହରା" କବିତାରେ ଏକ ବୈପ୍ଳବିକ ତଥା ମାନବବାଦୀ ସମାଜର ପରିକଳ୍ପନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ କଳ୍ପନାର ନୂତନ ସମାଜ ମୁଖ୍ୟତଃ ଶୋଷଣମୁକ୍ତ ଓ ଶ୍ରେଣୀହୀନ ହେବ । ପ୍ରଥମତଃ, ଏହି ସମାଜରେ କୌଣସି ଭେଦଭାବ ରହିବ ନାହିଁ । ସେଠାରେ "ଜାତି ଉପଜାତି"ର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଚୀର ଲୋପ ପାଇଯିବ ଏବଂ "ଖଣ୍ଡିତ ଶତ ଦେଶ" ବଦଳରେ ଏକ ଅଖଣ୍ଡ ମାନବ ସମାଜ ଗଠିତ ହେବ । ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଏହା ଏକ ଦୁଃଖମୁକ୍ତ ସମାଜ ହେବ । ଏଠାରେ କାହାରି "କ୍ରନ୍ଦନ" ଶୁଭିବ ନାହିଁ ଏବଂ "ମହାମାନବର ଶଙ୍ଖ ଶବଦେ" ସମସ୍ତ "ଦୁଃଖ ଜ୍ଵାଳା" ପ୍ରଶମିତ ହୋଇଯିବ । ତୃତୀୟତଃ, ଏହା ଏକ ଜ୍ଞାନ ଆଧାରିତ ସମାଜ ହେବ । ତରୁଣମାନେ "ପ୍ରଦୀପ ଉଚ୍ଚ ଧର" ବୋଲି କବି କହିଛନ୍ତି, ଯାହା ଅଜ୍ଞାନତାରୂପକ **"ତିମିର କାରା"**କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିବ । ଚତୁର୍ଥତଃ, ଏହା ଏକ ଆନନ୍ଦମୟ ସମାଜ ହେବ । ତରୁଣମାନେ ଆଳସ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ସମଗ୍ର **"ଭୁବନ ସାରା"**କୁ ହସାଇବେ । ଏହି ନୂତନ ସମାଜର ନିର୍ମାଣ ଦାୟିତ୍ୱ କବି ପୁରୁଣା ପୀଢ଼ି ବଦଳରେ **"ନବୀନଯୁଗର ତରୁଣ"**ଙ୍କ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ କରିଛନ୍ତି ।