📘

WithTeachers

Learning Together

© WithTeachers

Designed with for a better world.
Class 8 Math (ଗଣିତ ପ୍ରକାଶ)
ବର୍ଗ ଓ ଘନ -(ଘନ ଏବଂ ଘନମୂଳ)

ବର୍ଗ ଓ ଘନ -(ଘନ ଏବଂ ଘନମୂଳ) – Book Q A Class 8 Math (ଗଣିତ ପ୍ରକାଶ)

ପୃଷ୍ଠା ୧୬ ଏବଂ ୧୭ ରେ ଥିବା 'ନିଜେ କରି ଦେଖ' ବିଭାଗର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ ଏଠାରେ ଦିଆଗଲା।

🔢 1. 27000 ଓ 10648 ର ଘନମୂଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର

👉  2700027000 ର ଘନମୂଳ: 27000=27×100027000 = 27 \times 1000

=33×103

=(3×10)3=303= 3^3 \times 10^3 = (3 \times 10)^3 = 30^3 270003=30\therefore \sqrt[3]{27000} = 30

👉 1064810648 ର ଘନମୂଳ: 10648=2×2×2×11×11×1110648 = 2 \times 2 \times 2 \times 11 \times 11 \times 11

=23×113=(2×11)3

=223= 2^3 \times 11^3 = (2 \times 11)^3 = 22^3 106483=22\therefore \sqrt[3]{10648} = 22

2 . କେଉଁ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ୱାରା 13231323 କୁ ଗୁଣନକଲେ ଗୁଣଫଳ ଗୋଟିଏ ଘନସଂଖ୍ୟା ହେବ?

ସମାଧାନ: ପ୍ରଥମେ 13231323 ର ମୌଳିକ ଉତ୍ପାଦକ ବାହାର କରିବା:

1323=3×3×3×7×7=33×721323 = 3 \times 3 \times 3 \times 7 \times 7 = 3^3 \times 7^2 

    ଏଠାରେ 33 ର ଏକ ତ୍ରିରାଶି ବା ଯୁଗ୍ମ (triplet) ଅଛି, କିନ୍ତୁ 77 ର କେବଳ ଦୁଇଟି ଗୁଣନୀୟକ (727^2) ଅଛି।

    ଏହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘନ କରିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ଆଉ ଏକ 77 ଆବଶ୍ୟକ।

   🎯 ଉତ୍ତର: 77

୩. ଭୁଲ୍ (×\times) କି ଠିକ୍ (\checkmark) ଦର୍ଶାଅ:

(i) ଯେ କୌଣସି ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଘନ ଏକ ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା।

👉❌ ଭୁଲ୍: କାରଣ ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟାର ଘନ ସବୁବେଳେ ଅଯୁଗ୍ମ ହୁଏ (ଯଥା: 33=273^3 = 27)।

(ii) ଏପରି କୌଣସି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘନ ସଂଖ୍ୟା ନାହିଁ, ଯାହାର ଶେଷ ଅଙ୍କ 88 ହେବ।

👉❌ ଭୁଲ୍: କାରଣ 22 ର ଘନ ହେଉଛି 88 (23=82^3 = 8)।

(iii) ଦୁଇ ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାର ଘନ, ତିନି ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ।

👉 ❌ ଭୁଲ୍: କାରଣ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଦୁଇ ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା 1010 ର ଘନ ହେଉଛି 10001000, ଯାହା 44 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ।

(iv) ଦୁଇ ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟାର ଘନ ସାତ କିମ୍ବା ଅଧିକ ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ।

👉❌ ଭୁଲ୍: କାରଣ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁଇ ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ ସଂଖ୍ୟା 9999 ର ଘନ 970,299970,299, ଯାହା 66 ଅଙ୍କ ବିଶିଷ୍ଟ।

(v) ଘନ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ଅଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟକ ଗୁଣନୀୟକ ଥାଏ।

👉 ❌ ଭୁଲ୍: ଏହା କେବଳ ବର୍ଗ ସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ସତ। ଘନ ସଂଖ୍ୟା (ଯଥା 88) ର ଗୁଣନୀୟକ ସଂଖ୍ୟା ଯୁଗ୍ମ ହୋଇପାରେ।

💡 4. ମନେକର 13311331 ଗୋଟିଏ ପୂର୍ଣ୍ଣଘନ ସଂଖ୍ୟା। ଉତ୍ପାଦକ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନକରି ତୁମେ ଏହାର ଘନମୂଳ ଅନୁମାନ କରିପାରିବ କି? ସେହିପରି 49134913, 12167121673276832768 ର ଘନମୂଳ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର।

👉 13311331 ର ଘନମୂଳ: ଭାଗ: (1)(1) ଏବଂ (331)(331)। ଶେଷ ଅଙ୍କ 11 ହେଲେ ଏକକ ଅଙ୍କ 11 ହେବ। ବାକି ଅଙ୍କ 11 ପାଇଁ ଦଶକ ଅଙ୍କ 11ଉତ୍ତର: 1111

👉 49134913 ର ଘନମୂଳ: ଭାଗ: (4)(4) ଏବଂ (913)(913)। ଶେଷ ଅଙ୍କ 33 ହେଲେ ଏକକ ଅଙ୍କ 77 ହେବ। ବାକି ଅଙ୍କ 44 ପାଇଁ ଦଶକ ଅଙ୍କ 11 (କାରଣ 131^3 ର ମୂଲ୍ୟ 44 ରୁ ଛୋଟ)। ଉତ୍ତର: 1717

👉 1216712167 ର ଘନମୂଳ: ଭାଗ: (12)(12) ଏବଂ (167)(167)। ଶେଷ ଅଙ୍କ 77 ହେଲେ ଏକକ ଅଙ୍କ 33 ହେବ। ବାକି ଅଙ୍କ 1212 ପାଇଁ ଦଶକ ଅଙ୍କ 22 (କାରଣ 23=82^3 = 8 ଏବଂ 33=273^3 = 27)। ଉତ୍ତର: 2323

👉 3276832768 ର ଘନମୂଳ: ଭାଗ: (32)(32) ଏବଂ (768)(768)। ଶେଷ ଅଙ୍କ 88 ହେଲେ ଏକକ ଅଙ୍କ 22 ହେବ। ବାକି ଅଙ୍କ 3232 ପାଇଁ ଦଶକ ଅଙ୍କ 33 (କାରଣ 33=273^3 = 27 ଏବଂ 43=644^3 = 64)। ଉତ୍ତର: 3232